Wewnętrzna samochodowa dostępność transportowa Łodzi w świetle pomiarów z Inteligentnych Systemów Transportowych

Marta Borowska-Stefańska,

Michał Kowalski,

Szymon Wiśniewski

Abstrakt

Internal car transport accessibility of Łódź in the light of measurements from intelligent transportation systems

The paper deals with the topic of transport accessibility of Łódź using data from Intelligent Transportation Systems, in this case from cameras allowing automatical identification of number plates (ANPR), locatedon the city’s 23 intersections. The paper has two aims. The first one is of methodological nature and focuses on  assessing the usefulness of the data from ITS for geographical research. Not only does the paper present some ways of using data and conducting analyses with the use of these data but it also compares their results with research concerning similar phenomena measured by different sets of data (theoretical accessibility and data obtained from the Distance Matrix Responses provided by Google Maps APIs). The latter, in turn, is cognitive and it comes down to a slightly more local dimension, namely showing the internal transport accessibility of Łódź. In the light of the ANPR data it was determined that the internal transport accessibility of Łódź is  much worse than the theoretical accessibility or the accessibility measured with the use of data obtained from the Distance Matrix service. The greatest differences in average travel times between the data from ANPR and the two remaining methods concern primarily the north-western part of the city, whereas the smallest – the central and southern areas, where a substantial part of intersections is covered by a system of cameras.

Zarys treści: W artykule zajęto się zagadnieniem dostępności transportowej Łodzi, przy wykorzystaniu danych z Inteligentnych Systemów Transportowych, w tym przypadku z kamer umożliwiających automatyczną identyfikację tablic rejestracyjnych (ang. Automatic number-plate recognition, ANPR), rozmieszczonych na 23 skrzyżowaniach w mieście. W artykule postawiono dwa cele. Pierwszy z nich, o charakterze metodologicznym, skupia się na ocenie przydatności danych z ITS w badaniach geograficznych. W ramach jego realizacji nie poprzestano na przedstawieniu sposobu wykorzystania danych i dokonaniu za ich pomocą analiz, ale także porównano ich wyniki z badaniami dotyczącymi podobnych zjawisk mierzonych za pomocą innych zestawów danych (dostępności teoretycznej i danych zaczerpniętych z usługi Distance Matrix Responses świadczonej przez Google Maps APIs). Drugi z celów ma charakter poznawczy i jest sprowadzony do nieco bardziej lokalnego wymiaru – do ukazania wewnętrznej dostępności transportowej Łodzi. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że wewnętrzna dostępność transportowa Łodzi, w świetle danych ANPR, jest znacznie gorsza od dostępności teoretycznej oraz gorsza od dostępności mierzonej za pomocą danych z usługi Distance Matrix Responses. Największe różnice w średnich czasach przejazdu pomiędzy danymi z ANPR a pozostałymi dwoma metodami dotyczą przede wszystkim północno-zachodniej części miasta, najmniejsze z kolei obszaru centralnego i południowego, gdzie znaczna część skrzyżowań objęta jest systemem kamer. Słowa kluczowe: geografia transportu, dostępność transportowa, model prędkości ruchu samochodowego, ITS, ANPR, Łódź

Słowa kluczowe: geografia transportu, dostępność transportowa, model prędkości ruchu samochodowego, ITS, ANPR, Łódź
References

Akcelik R., 1988, Highway Capacity Manual Delay Formula for Signalized Intersections, ITE Journal, Institute of Transportation Engineers, 58 (3), 23–27.

Bar-Gera H., 2007, Evaluation of a cellular phone-based system for measurements of traffic speeds and travel times: A case study from Israel, Transportation Research Part C: Emerging Technologies 15, 380–391. https://doi.org/10.1016/j.trc.2007.06.003.

Bartosiewicz B., Pielesiak I., 2012, Powiązania transportowe w Łódzkim Obszarze Metropolitalnym, Studia KPZK PAN, 147, 105–137.

Bateman I.J., Garrod G.D., Brainard J.S., Lovett A.A., 1996, Measurement, valuation and estimation issues in the travel cost method: A geographical information systems approach, Journal of Agricultural Economics, 47, 191–205.

Bateman I.J., Lovett A.A., Brainard J.S., 1999, Developing a methodology for benefit transfers using geographical information systems: Modelling demand for woodland recreation, Regional Studies, 33, 191–205. https://doi.org/10.1080/00343409950082391.

Borowska-Stefańska M., 2016, Dostępność transportowa od straży pożarnych do obiektów społecznych zlokalizowanych na terenach zagrożonych powodziami w województwie łódzkim z wykorzystaniem analiz sieciowych, Transport miejski i regionalny, 3, 28–32.

Borowska-Stefańska M., Wiśniewski S., 2018, Dostępność łódzkich parków w świetle transportu indywidualnego, zbiorowego i rowerowego, Przegląd Komunikacyjny, 73 (2), 9–16.

Borowska-Stefańska M., Kowalski M., Wiśniewski S., 2019, Application of Intelligent Transportation Systems in Analyses of Human Spatial Mobility in Cities (w recenzji), Manuskrypt dostępny na Wydziale Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego.

Cauvin C., 2005, A systemic approach to transport accessibility. A methodology developed in Strasbourg: 1982–2002. Cybergeo.

Dąbrowska-Loranc M., Wojsz, T., Bany, P., Jankowska-Karpa, D., Sicińska, K., Wnuk, A., Zielińska, A., Nadowski, A., Szyprowska, M., i Zieliński, J., (2015) Prędkość pojazdów w Polsce w 2015 r. Sesja I, Warszawa.

Fröhlich P., Axhausen K.W., 2004, Sensitivity of accessibility measurements to the underlying transport network model [in:] Arbeitsberichte Verkehrs- und Raumplanung, IVT, ETH Zürich, Zürich.

Fröhlich P., Axhausen K.W., 2002, Development of car-based accessibility in Switzerland from 1950 through 2000: First results [in:] 2nd Swiss Transport Research Conference, Session (5) Accessibility.

ETH Library, Monte Verità/Ascona, 12–19. https://doi.org/10.3929/ethz-a-010782581.

Gould P.R., 1969, Spatial Diffusion, T. 4, Washington, D.C.: Association of American Geographers.

Komornicki T., Śleszyński P., Rosik P., Pomianowski W., 2010, Dostępność przestrzenna jako przesłanka kształtowania polskiej polityki transportowej, KPZK PAN, Warszawa.

Korkowo.pl, 2017, Raport – Ranking najwolniejszych polskich miast – wiosna 2017. Udostępniono: 6. wrzesień 2018 .

Kowalski M., Wiśniewski S., 2017a, Dostępność transportowa łódzkich centrów handlowych, Handel Wewnętrzny, 3 (2), 339–357.

Kowalski M., Wiśniewski S., 2017b, Natężenie ruchu a zagospodarowanie Łodzi – zarys problematyki w świetle danych z Obszarowego Systemu Sterowania Ruchem, Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 20 (4), 20–36.

Lamprecht M., Wojnarowska A., 2013, The structure of urban space in Łódź [in:] M. Habrel, A. Wojnarowska (eds.), Lviv and Łódź at the turn of 20th century. Spatial development and functional structure of urban space, Uniwersytet Łódzki, Łódź.

Radzimski A., Gadziński J., 2016, Jak transport publiczny wpływa na kształtowanie się rynku nieruchomości? Przykład Poznańskiego Szybkiego Tramwaju, Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 19 (3), 34–45.

Rosik P., 2012, Dostępność lądowa przestrzeni Polski w wymiarze europejskim, IGiPZ PAN, Warszawa.

Stępniak M., Rosik P., Komornicki T., 2013, Accessibility patterns: Poland Case Study Europa XXI 24, 77–93. https://doi.org/10.7163/eu21.2013.24.6.

Śleszyński P., 2014, Dostępność czasowa i jej zastosowania, Przegląd Geograficzny, 86 (2), 171–215.

Śleszyński P., 2016, A synthetic index of the spatio-temporal accessibility of communes in Poland, Geographia Polonica, 89, 567–574.

Wiśniewski S., 2014, Dostępność transportowa Uniejowa – ujęcie regionalne, Biuletyn Uniejowski, 3, 67–84.

Wiśniewski S., 2015, Zróżnicowanie dostępności transportowej miast w województwie łódzkim, Uniwersytet Łódzki, Łódź.

Wiśniewski S., 2016, Teoretyczna i rzeczywista wewnętrzna dostępność transportowa Łodzi, Prace i Studia Geograficzne, 61 (3), 95–108.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie