Zmiany powierzchni jezior Pojezierza Dobrzyńskiego w świetle materiałów kartograficznych

Adam Piasecki

Abstrakt

This paper presents the results of the analysis of changes in the surface area and number of lakes in the Dobrzyń Lake District over the past 110 years. In the analysis cartographic materials from three periods were used : 1900 – 1915, 1980 – 1985 and 2009, making it possible to capture changes in the surface area of lakes and determine their trend. The results indicate a decrease in the surface area of the studied lakes in the mentioned period of time. The biggest changes occurred in the case of the smallest lakes of surface area less than 5 hectares. It was found out that the decrease in lake surface area in specific parts of the Lake District was uneven. The largest decrease occurred in the southern, north-eastern and particularly south-eastern parts of it. Changes in the surface area of individual lakes ranged from a few to several tens of percent (in the case of lake disappearance it was one hundred percent). The most common consequence of these changes was an increase in the lakeshore length due to the creation of peninsulas and bays. In several cases, the emergence of small islands was also observed. The trend of lake surface area decreasing indicated in the paper is consistent with the results obtained by other authors in other parts of Poland.

References

Broda J. 2006a, Gospodarka leśna na okupowanych terenach Polski w okresie wojny [ w : ] A . Szujecki ( red. ), Z dziejów Lasów Państwowych i leśnictwa polskiego : 1924 – 2004. T. 2, Lata wojny i okupacji, Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, Warszawa, 87 – 134.
Broda J. 2006b, Leśne dziedzictwo po okresie zaborów i powojenne uwarunkowania [ w : ] A . Szujecki ( red. ), Z dziejów Lasów Państwowych i leśnictwa polskiego : 1924 – 2004. T. 1, Okres międzywojenny, Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, Warszawa, 27 – 60.
Celmer T., 1956, Monografia hydrograficzna dorzecza Mieni, maszynospis, Uniwersytet Mikołaja
Kopernika, Toruń.
Choiński A ., 1991, Katalog jezior Polski. Cz. II : Pojezierze Mazurskie, Uniwersytet A dama
Mickiewicza, Poznań.
Choiński A ., 1997, Zmiany ilości i powierzchni jezior w dorzeczu Parsęty od schyłku XIX wieku [ w : ]
A. Choiński ( red. ), Wpływ antropopresji na jeziora, Wyd. Homini, Poznań – Bydgoszcz, 18 – 22.
Choiński A. 2006, Katalog jezior Polski, Uniwersytet Adama Mickiewicza, Poznań.
Churska A ., 1958, Wybrane zagadnienia hydrograficzne na arkuszu Czernikowo, Dokumentacja
Geograficzna, 6, Warszawa, 153 – 161.
Dziewulski E., 1880, Jeziora Rypińskie i Firlejowskie, Pamiętnik Fizjograficzny, 1, Warszawa.
Kalinowska K., 1961, Zanikanie jezior polodowcowych w Polsce, Przegląd Geograficzny, 33( 3 ),
511 – 518.
Kaniecki A ., 1997, Wpływ XIX wiecznych melioracji na zmiany poziomu wód [ w : ] A . Choiński (red.), Wpływ antropopresji na jeziora, Wyd. Homini, Poznań – Bydgoszcz, 67 – 71.
Katalog jezior Polski, 1954, PAN, Instytut Geografii, Dokumentacja Geograficzna, V, Warszawa.
Kopczyński K., 1958, Batymetria i fizyczne właściwości wód Jezior Skępskich, Studia Scientarum
Torunensis, Sectio C, III, 4 – 7.
Kwiatkowska E ., 1963, Osadnictwo wiejskie Ziemi Dobrzyńskiej w świetle planów z XVIII i XIX wieku
i jego przemiany pod wpływem uwłaszczenia i parcelacji, Studia Societais Scientarum Torunensis,
Vol. IV, Nr 3, Sectio C, Toruń.
Marszelewski W., 1996, Charakterystyka morfometryczna i warunki termiczne jezior na Pojezierzu
Dobrzyńskim w okresie stagnacji letniej, A U N C, Geografia XXVIII, Toruń, 89 – 105.
Marszelewski W., 2001, Jeziora Pojezierza Dobrzyńskiego, Wyd. U M K, Toruń.
Marszelewski W., A damczyk A ., 2004, Changes in the area of the mazurian lakes in the light of the
cartographic materials at scale 1 :25 000, Limnological Review, 4, 167 – 176.
Nechay W., 1932, Studia nad genezą jezior dobrzyńskich, Przegląd Geograficzny, 12, 124 – 177.
Ptak M., 2010, Zmiany powierzchni jezior na tle zmian lesistości w środkowym i dolnym dorzeczu Warty od końca XIX wieku [ w : ] T. Ciupa, R . Suligowski ( red. ), Woda w badaniach geograficznych,
Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego, Instytut Geografii, Kielce, 151 – 159.
Sakowicz S., 1953, Próba obliczenia powierzchni jezior w Polsce i ich charakterystyka rybacka,
Przegląd Geograficzny, XXIII, 147 – 156.
http : / / www.geoportal.gov.pl / (dostęp : sierpień 2012 ).

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie