Adam Drath – geolog i badacz Afganistanu

Anna Fedirko,

Janusz Fedirko

Abstrakt

This article presents an outline of the life and scientific work of Adam Drath. He is a figure barely known to few geologists, and referred to occasionally and marginally during presentations of Polish achievements in Afghanistan or anniversary publications of his university – Mining Academy ( now A G H ). A. Drath is one of the Poles who reached probably the highest position in foreign service – in 1942 Darth became chief geologist of the Ministry of Mines in the Kingdom of Afghanistan. That is why, in authors’ opinion, this character deserves a closer presentation. Despite successes in the represented scientific discipline, his name is not mentioned in encyclopedias or biographical and professional publications, though his scientific achievements are significant.

Słowa kluczowe: Adam Drath, geology, Mining Academy, Afghanistan, Hindu Kush, Kabul
References

Akademja Górnicza w Krakowie, 1935, R. A. 1935 / 36; rok siedemnasty, Kraków, nakładem Akademii Górniczej.
Akademia Górnicza w Krakowie, 1937, R. A. 1937 / 38, rok dziewiętnasty, Kraków, nakładem Akademii Górniczej.
Azatjan A. A., Biełow M. I ., Gwozdiecki N. A., Kamanin L. G., Murzajew E. M., Jugaj R. L.,
1979, Historia poznania radzieckiej Azji, P W N, Warszawa.
Białas S., Szybiński A. 1959, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie w latach 1919 – 1959,
Kronika, A G H, t. I, Kraków.
Bocheński T. 1950, Adam Drath ( 1904 – 1942 ), Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego
za 1949 r., XIX ( 1 ), 21 – 26.
Bohdanowicz K., 1952, Surowce mineralne świata, Prace Państwowego Instytutu Geologicznego, Warszawa.
Bolewski A. 1994, Osiągnięcia Akademii Górniczej w Krakowie w okresie 1919 – 1939 : Z kart historii, Biuletyn Informacyjny Pracowników, 6 – 7, 5 – 8.
Bolewski A., Pierzchała H., 1989, Losy polskich pracowników nauki w latach 1939 – 1945, Straty
osobowe, Ossolineum.
Chodubski A., 1984, Witold Zglenicki, polski Nobel 1850 – 1904, Towarzystwo Naukowe Płockie,
Płock.
Fedirko J. 2006, Polacy w Afganistanie. Czterysta lat polskiej obecności w kraju Hindukuszu,
maszynopis.
Fedirko J., 2007a, Afganistan w polskich badaniach naukowych. Zarys chronologii i problematyki, Krakowskie Studia Międzynarodowe, IV ( 1 ), 211 – 236.
Fedirko J., 2007b, Pierwszy informator Europy o Afganach, Ojciec Tadeusz Krusiński : Krakowski
uczony, misjonarz, Alma Mater, 93, 83 – 85.
Fedirko J., 2007c, Tragiczny bohater wyprawy herackiej, Generał Izydor Borowski, Alma Mater,
94, 121 – 125.
Fedirko J., 2008a, Szalony plan wyzwolenia Polski, Jan Prosper Witkiewicz a Afganistan, cz. I, Alma Mater, 102, 27 – 27; cz. II, Alma Mater, 103, 63 – 67; cz. III, Alma Mater, 104 – 105, 31 – 35.
Fedirko J., 2008b, Etniczno-kulturowe uwarunkowania procesów politycznych w Afganistanie
[w :] A. Kapiszewski ( red. ), Świat arabski w procesie przemian. Zmiany społeczne i kulturowe oraz reformy polityczne, Księgarnia Akademicka, Kraków, 129 – 140.
Fedirko J., 2010, Jerzy Wala – znawca gór wysokich, Prace Geograficzne, 123, 7 –30.
Grad T. 1983, Wartość materiałów Karola Bohdanowicza w badaniach nad kulturą ludów Azji
Środkowej [w :] Z. Jasiewicz ( red. ), Kultura i życie społeczne Azji Środkowej, Z polskich badań
dawnych i współczesnych, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza,
Poznań, 45 – 59.
Graniczny M., Kacprzak J., Urban H., 2008, Nasi w Afganistanie, jeszcze jeden niezwykły życiorys
geologa – Adam Drath, ( 1904 – 1942 ), Przegląd Geologiczny, 56, (8 / 2), 755 – 757.
Historia Akademii Górniczo-Hutniczej, Geneza powstania Uczelni, [ b.d.w. ], http :/www.agh.edu.
pl/uczelnia/historia/historiaAGHcd.php ( dostęp : maj 2010 ).
Jaros J., 1992, „ Salamandra ” – pamięci kolegów górników ( 7 ), Adam Drath, Przegląd Górniczy, 48 ( 12 ), 18 – 25.
Jewsiewicki W., 1983, Batyr. O Janie Witkiewiczu 1808 – 1839, P I W, Warszawa.
Kałuski M., Polacy w Afganistanie, http ://przeglad.australink.pl/literatura/sladami/kaluski12.
pdf ( dostęp : maj 2010 ).
Karpiński S., 1935, Polskie skrzydła w moich lotach długodystansowych, Książnica-Atlas, Lwów.
Kasowicz J., 1993, Sieniawa – Farah. Notatki afgańskie z lat sześćdziesiątych, Przegląd Geodezyjny, LXV ( 11 ), 18 – 21.
Kołodziej E., 1966, Tradycje polsko-afgańskiej współpracy, Życie Gospodarcze, 21( 27 ), 772 –782.
Kronika i Spis Absolwentów Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica 1919 – 1979,
1. Pion Górniczy, 1979, A G H, Kraków.
Księga Urodzeń Parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Sieniawie.
Manecki A., [b.d.w. ], Zarys historii Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska w 50-lecie
zorganizowanych studiów geologicznych w Akademii Górniczo-Hutniczej, Nauki geologiczne u początków Akademii Górniczej.
Massalski W., 1928a, Dookoła Afganistanu, Wiedza i Życie, III ( 6 ), 377 – 387.
Massalski W., 1928b, Pierwszy Polak w Afganistanie, Przegląd Geograficzny, 8, 3 – 15.
Mikulski Z., Molga M., Rojecki A., Zych S., 1956, Prof. dr E. Stenz, Przegląd Geofizyczny,
I ( I X ) ( 3 – 4 ), 148 – 154.
Nałkowski W., 1879, Afganistan, Zarys porównawczo-geograficzny, Przegląd Polski, XIII ( 52 ), 27 – 65.
Nałkowski W., 1885, Afganistan i jego stanowisko geograficzno-dziejowe, Ateneum, Pismo
Naukowe i Literackie, XXXVIII ( 2 ), 431 –452; III ( 3 ), 99 –119.
Nałkowski W. ( W N ) 1890, Afganistan, hasło [w :] Wielka Encyklopedia Powszechna Illustrowana, t. 1 – 2, Warszawa.
Nałkowski W., 1901a, Hindu Kusz, hasło [w :] Wielka Encyklopedia Powszechna Illustrowana,
t. 27 – 28, Warszawa.
Nałkowski W., 1901b, Afganistan i jego stanowisko geograficzno dziejowe [w :] W. Nałkowski,
Ziemia i człowiek, szkice i studia geograficzne, Wyd. J. Fiszer, Warszawa.
Olszewicz B., 1947, Lista strat kultury polskiej ( 1. IX. 1939 – 11.I. 1946 ), Wydawnictwo S. Arct,
Warszawa 1947.
Petrus J., 1987, Afganistan, zarys dziejów, Wiedza Powszechna, Warszawa.
Pikoń K. ( red. ), 2004, Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej, Gliwice.
Rubinowski Z., 1961, Organizacja służby geologicznej i rozeznanie zasobów surowców mineralnych w Afganistanie, Geologia za Granicą, 1, 55 – 64.
Samujłło J., Słownik J., 1965, Adam Drath ( 1904 – 1942 ) [w :] M. Odlanicki-Poczobutt ( red. ),
Życiorysy profesorów i asystentów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919 – 1964, A G H, Kraków, 70 – 72.
Słabczyńscy W. T., 1992, Słownik podróżników polskich, Wiedza Powszechna, Warszawa.
Stachiewicz J., 1986, Dookoła Azji, rozmowa z Januszem Fedirko, Nowiny, 5 XII.
Stenz E., 1944, Polacy w Afganistanie, Polak w Indiach, r. II, nr 22 ( 32 ), Bombaj, 15 XI.
Stenz E., 1949, Służba meteorologiczna w Afganistanie, Gazeta Obserwatora P. I . H. M., 2 ( 14 ), 1 – 4.
Stenz E., 1951, Profesor dr Władysław Gorczyński, Przegląd Meteorologiczny i Hydrologiczny
1950 – 1951, 51, 1 – 10.
Sulima-Samujłło J., 1979 [w :] H. Filcek ( red. ), Księga wychowanków i wychowawców Akademii
Górniczej w Krakowie ( 1919 – 1949 ), A G H im. Stanisława Staszica, 37 – 38.
Strzelczyk J., 2002, Budowniczowie i niszczyciele, Rzeczpospolita, 5 – 6 I 2002.
Topolska M. B., 2003, hasło : Jastrzębski Zbigniew Damazy [w :] K. Dopierała ( red. ), Encyklopedia Polskiej Emigracji i Polonii, t. II, Toruń.
Wacławik J., 1999, Kronika Wydziału Górniczego 1919 – 1999, Wydawnictwo Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią P A N, Kraków, 31 – 35.
Walaszek A., 1979, E. Stenz. Badacz Afganistanu. Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 2,
423 –425.
Walaszek A., 1981, Polska „ emigracja kwalifikowana ” do Afganistanu 1937 – 1939, Przegląd
Polonijny, 4, s. 123 – 131.
Wójcik Z., 1997, Karol Bohdanowicz, Szkic portretu badacza Azji, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Oficyna Wydawnicza „ Biblioteka Zesłańca ”, Państwowy Instytut Geologiczny,
Warszawa – Wrocław.
http ://www.biuletyn.agh.edu.pl/arch_bip/_2001/96/20_96/html ( dostęp : maj 2010 ).

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie