Obrona ziem ruskich przed najazdami tatarskimi w latach 1575–1578

Dominik Kadzik

Abstrakt

Defense of the Ruthenian lands against the Tartar invasions in the years 1575–1578

In the years 1575–1578 the Polish-Lithuanian Commonwealth used money to corrupt members of the court of the Sultan and Khan to protect the Ruthenian lands. On the one hand, the Poles “bought” their supporters from among the Crimean Tartars, and on the other hand, they wanted to influence the Khan using his sovereign, the Sultan. During this period, the Ruthenian nobility indeed defended their land against the Tartar invasions, but did not propose any changes to the system of defense. They did not see that their actions neither solved nor prevented the problem.
 

Słowa kluczowe: Stefan Batory, Tatarzy, szlachta, XVI wieku, województwo ruskie, upominki
References

Źródła rękopiśmienne

Archiwum Główne Akt Dawnych, Archiwum Skarbu Koronnego, oddz. 2, Rachunki poselstw, 13, 22.

Źródła drukowane

Akta grodzkie i ziemskie z archiwum ziemskiego we Lwowie, t. XXIV,Lauda sejmikowe halic­kie 1575–1695, wyd. A. Prochaska, Lwów 1931.

Akta grodzkie i ziemskie z czasów dawnej Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie, t. XX,Lauda sejmikowe wiszeńskie 1572–1648, wyd. A. Prochaska, Lwów 1909.

Archiwum Jana Zamoyskiego, kanclerza i hetmana wielkiego koronnego, t. 1, wyd. W. Sobieski, Warszawa 1904.

Paprocki B., Herby rycerstwa polskiego, wyd. K.J. Turowski, Kraków 1858.

Sprawy wojenne króla Stefana Batorego. Dyjaryjusze, relacyje, listy i akta z lat 1576–1586, wyd. I. Polkowski, Kraków 1887.

Opracowania

Badke A., Projekty obrony granicy południowo-wschodniej przed najazdami tatarskimi według Józefa Wereszczyńskiego, „Studia z Dziejów Polskiej Historiografii Wojskowej” 2009, t. 11.

Baranowski B., Dzierżek Krzysztof, PSB, t. VI, s. 160–161.

Boniecki A., Herbarz polski, t. 5, Warszawa 1902.

Byliński J., Najazd tatarski na Wołyń w 1593 roku na tle innych najazdów w XVI wieku [w:] Aereperennius. Profesorowi Gerardowi Labudzie dnia 28 XII 2001 roku w hołdzie, Poznań 2001.

Czołowski A., Tatarzy w Karpatach w 1594 r. Epizod z najazdów tatarskich na Polskę, Stanisławów 1939.

Dorobisz J., Krzysztofa Zbaraskiego plan obrony Ukrainy przed najazdami tatarskimi, „Sprawozdania Opolskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauki” 1992, ser. A, nr 23.

Gliwa A., Kraina upartych niepogód. Zniszczenia wojenne na obszarze ziemi przemyskiej w XVII wieku, Przemyśl 2013.

Gliwa A., Najazd tatarsko-kozacki na Ruś Czerwoną w 1648 r. Straty materialne i demograficzne na terenie ziemi przemyskiej, „Rocznik Przemyski” 2009, t. XLV, z. 1.

Gliwa A., Uniwersały królewskie, hetmańskie i innych urzędników centralnych oraz ziemskich jako element przygotowań obronnych przed najazdami tatarskimi na Ruś Czerwoną w XVII wieku [w:] Inter maiestatem ac libertatem. Studia z dziejów nowożytnych dedykowane profesorowi Kazimierzowi Przybosiowi, red. J. Stolicki, M. Ferenc, J. Dąbrowski, Kraków 2010.

Herbarz polski Kaspra Niesieckiego S. J. Powiększony dodatkami z późniejszych autorów rękopismów, dowodów urzędowych, wyd. J.N. Bobrowicz, t. 3, Lipsk 1839.

Inalcik H., Imperium osmańskie. Epoka klasyczna 1300–1600, Kraków 2006.

Plewczyński M., Wojna i wojskowość polska XVI wieku, t. 2 i 3, Zabrze – Tarnowskie Góry 2012.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.