Baltazar Wilga Godzimirski – ostatni komisarz kozacki Rzeczypospolitej (1692–1699)

Marek Wagner

Abstrakt

Baltazar Wilga Godzimirski – the Last Cossack Commissioner of the Commonwealth (1692–1699)

The article discusses the career and military achievements of the Commonwealth’s last Cossack commissioner, a distinguished officer of the Crown army in the reign of Jan III Sobieski. In the 1670s Baltazar Wilga served as a towarzysz (knight bachelor) of the cavalry, and in the years 1683–1708 he was a rotmistrz (captain), colonel and regimentary. From 1692 to 1699 he was the last royal commissioner to supervise the Cossack communities in the Kyivan Polesie. He died in 1708, leaving three sons born to his marriage with Katarzyna Łaskówna – officials and gentry men active in the first half of the 18th century.
 

Słowa kluczowe: Rzeczpospolita, Jan III Sobieski, armia koronna, Kozaczyzna, wojsko kozackie
References

Źródła rękopiśmienne

Archiwum Główne Akt Dawnych.

Akta skarbowo-wojskowe, dział 85, nr 100, 101, 109, 115. (ASW jest zespołem w AGAD)

Biblioteka Czartoryskich w Krakowie, rkps 1949, 2589, 2673, 2679, 2699.

Biblioteka Jagiellońska, rkps 1151.

Biblioteka Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu, rkps 250.

 

Źródła drukowane

Niesiecki K., Herbarz Polski, t. IX, Lipsk 1846.

Rakowski W.F., Pamiętnik wielkiej wojny północnej, oprac. M. Nagielski i M. Wagner, Warszawa 2002.

Sarnecki K., Pamiętniki z czasów Jana Sobieskiego. Diariusz i relacje z lat 1691–1696, oprac. J. Woliński, Wrocław 1958.

Starożytności historyczne polskie, wyd. A. Grabowski, t. II, Kraków 1841.

Opracowania

Czyżewski F., Metryki chrztu z Ostroga 1650–1697 i Międzyrzeca Ostrogskiego 1685–1725, „Miesięcznik Heraldyczny” 1932, nr 7–8, 12.

Litwin H., Napływ szlachty polskiej na Ukrainę 1569–1648, Warszawa 2000.

Perdenia J., Stanowisko Rzeczypospolitej szlacheckiej wobec sprawy Ukrainy na przełomie XVII i XVIII w., Wrocław 1963.

Rolle A., Pan Balcer z Godzimierza Wilga. Opowiadanie z końca XVII wieku [w:] Opowiadania, seria IV, cz. 1, Warszawa 1884, s. 67–91.

Urzędnicy województw kijowskiego i czernihowskiego XV–XVIII wieku. Spisy, oprac. E. Janas, W. Kłaczewski, Kórnik 2002.

Wagner M., Korpus oficerski wojska polskiego w drugiej połowie XVII wieku, Oświęcim 2015.

Wagner M., Słownik biograficzny oficerów polskich drugiej połowy XVII wieku, t. I, Oświęcim 2013, s. 289–290.

Wagner M., „Sprawy kozackie” w rachunkach hetmana Stanisława Jabłonowskiego w latach 1685–1689 [w:] Patrimonium. Студії з ранньомодерної історії Центрально-Східної Європи, Том 1. Ранньомодерна людина: простір – влада – право XVI–XVIIIст., заред.В. Михайловського iЯр. Століцького, Київ – Краків 2015.

WagnerM., StanisławJabłonowski(1634–1702). Polityk i dowódca, t. 2, Siedlce 1997.

Wimmer J., Materiały do zagadnienia organizacji i liczebności armii koronnej w latach 1683–1696, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 1962, t. VIII, cz. 1; 1963, t. IX, cz. 1.

Wimmer J., Wojsko Rzeczypospolitej w dobie wojny północnej (1700–1717), Warszawa 1956.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.