Polskie groby żołnierskie na Malcie

Artur Patek

Abstrakt

Polish soldiers’ graves in Malta

The Malta Naval Cemetery is situated in Kalkara (opposite Valletta across the Grand Harbour). The Commonwealth War Graves Commission is currently responsible for the care of this site. More than 1,000 soldiers (who died during the First and Second World Wars) were buried there including the Polish soldiers who fell in fight for Malta between 1942 and 1943. Six Polish airmen and two sailors were buried in Kalkara cemetery. The airmen were killed during a service flight in a plane crash, on 17th December 1942. The two sailors served on a Polish submarine, ORP “Sokół”.
 

Słowa kluczowe: cmentarz Marynarki Wojennej w Kalkarze (Malta Naval Cemetery), polskie groby żołnierskie na Malcie, ORP „Sokół”, polskie załogi w 138. Dywizjonie RAF
References

Materiały archiwalne

The National Archives, London

ADM 116/618 – Malta. Site for New Cemetery (1898–1901).

ADM 270/3 – Maintenance of Royal Naval Cemeteries.

DEFE 71/248 – Commonwealth War Graves Commission: Cemeteries in Malta (1977–1979).

MFQ 1/178/6-7 – Plan of Land Near the Capuchin Convent Proposed to be Used as an Additional Royal Navy Cemetery (1898).

Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie

A XII 85/7/85, 85/7/107, 85/7/302, 85/7/310, 85/24/105 – wnioski o nadanie Krzyża Walecznych.

A XII 85/56/4, 85/56/5, 85/56/13, 85/56/21, 85/56/23 – wnioski o odznaczenie Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami.

A XII 85/90/135, 85/175/285, 85/175/286, 85/175/295, 85/175/342, 85/175/346 – wnioski o nadanie Orderu Wojennego Virtuti Militari V kl.

Mar. A.V. 12/415 – Książka służbowa podoficera i szeregowca marynarki wojennej: Wacław Jan Kostuch.

Źródła drukowane

Rozkazy Naczelnych Wodzów Polskich Sił Zbrojnych 1939–1945, t. 1: Rozkazy do żołnierzy, oprac. A.K. Kunert, Warszawa 2002.

Opracowania

AttardJ., The Battle of Malta, London 1980.

BarryW.R., Chisholm D., Parsons B., Age Shall Not Weary Them. Saskatchewan
Remembers Its War Dead
, Regina 2005.

Bieniecki K., Polskie załogi nad Europą 1942–1945. Polacy w operacjach specjalnych, Warszawa 2005.

Cumft O., Kujawa H.K., Księga lotników polskich poległych, zmarłych i zaginionych 1939–1946, Warszawa 1989.

Destiny Can Wait. The Polish Air Force in the Second World War, ed. M. Lisiewicz,
London 1949.

Forester C.S., Bitwa o Maltę, tłum. J. Kowalski, Warszawa 1946.

Gretzyngier R., Matusiak W., Wójcik W., Zieliński J., Ku czci poległych lotników 1939–1945, Warszawa 2006.

Hasiński M.J., Szkoła Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich. Encyklopedia, t. III, Poznań 1993.

HollandJ., Fortress Malta. An Island Under Siege, 1940–1943, London 2003.

Kosiarz E., Flota Białego Orła, Gdańsk 1984.

Król W., Polskie dywizjony lotnicze w Wielkiej Brytanii 1940–1945, wyd. 3, Warszawa 1990.

Kryska-Karski T., Straty korpusu oficerskiego 1939–1945, Londyn 1996.

Księga pochowanych żołnierzy polskich poległych w II wojnie światowej, t. III, red. E. Pawłowski, Pruszków 1994.

Misztal M., Historia Malty [w:] Historia małych krajów Europy, red. J. Łaptos, Wrocław–Warszawa–Kraków 2002.

Pawlak J., Absolwenci Szkoły Orląt 1925–1939, Warszawa 2002.

Pawlak J., Nowakowski W., Brygada bombowa kurs bojowy!, Warszawa 1983.

Pertek J., Eskortowce „Krakowiak”, „Kujawiak” i „Ślązak”, Gdynia 1959.

Pertek J., Mała flota wielka duchem, Poznań 1989.

Pertek J., Okręty podwodne „Sokół” i „Dzik”, Gdynia 1958.

Przemyski A.P., Z pomocą żołnierzom podziemia, wyd. 2, Warszawa 2006.

Rudzki Cz., Polskie okręty podwodne 1926–1969, Warszawa 1985.

SummersJ., Remembered. The History of the Commonwealth War Graves Commission, London 2007.

Tuszyński B., Księga sportowców polskich ofiar II wojny światowej 1939–1945, Warszawa 1999.

Wykaz poległych i zmarłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na obczyźnie w latach 1939–1946, Londyn 1952.

Internet (data dostępu: 4.02.2016)

Choiński P., Groby polskich żołnierzy na cmentarzu w Kalkarze, http://polonika.namalcie.pl/kategoria/Poloniki/ii-wojna-swiatowa.

Malta (Capuccini) Naval Cemetery, http://www.cwgc.org/find-a-cemetery/cemetery/11204/MALTA%20(CAPUCCINI)%20NAVAL %20CEMETERY.

Obchody 71. rocznicy obrony Malty, http://www.radaopwim.gov.pl/article_details/1032/la-valetta-kalkara-malta.

Polish Wartime Heroes Commemorated, „The Times of Malta”, 16 VII 2003, www.timesofmalta.com.

Polskie Siły Powietrzne w II wojnie światowej. Cmentarz Morski w Kalkarze (Malta), http://www.polishairforce.pl/_cmkalkara.html.

St. Joseph’s Parish & Sanctuary. Bios of Those Parishioners Who Died in World War II, http://st-josephs.ca/bios-of-those/.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.