Wojna szarpana doby „potopu” – doświadczenia szwedzkie

Wojciech Krawczuk

Abstrakt

Hit-and-run-tactics of the Second Northern War (1655–1660) – Swedish experience

The ‘war of harassment,’ or tactics used by Stefan Czarniecki in the campaigns against the Swedes during the Second Northern War 1655–1660, was based on the high mobility of the Polish
cavalry and the element of surprise. Such actions brought very good results, and they began to be copied by the Swedish side. This is evidenced by the reports of cavalry raids by the troops under Rutger von Ascheberg. Such experiences laid the foundations for the aggressive tactics of the Swedish army in the second half of the 17th early 18th century.
 

Słowa kluczowe: Druga wojna północna, wojna szarpana, taktyka, zagony kawaleryjskie, Szwecja
References

Źródła

Ascheberg R. von, Dziennik oficera jazdy szwedzkiej 1621–1681, tłum., oprac., wstęp W. Krawczuk, Kraków 2014.

Fältmarskalken Rutger von Aschebergs Jornal och Korrespondens till år 1680, utgivna av Kungl. Samfundet för utgifvande af handskrifter Rörande Skandinaviens Historia, genom Alf Åberg, Historiska handlingar del 34:1, Stockholm 1951.

Pufendorf S., Siedem ksiąg o czynach Karola Gustawa, króla Szwecji, tłum. W. Krawczuk, Kraków 2014.

Opracowania

Åberg A., Rutger von Ascheberg och tillkomsten av den karolinska armén, „Karolinska Förbundets Årsbok” 1951, s. 172–173.

FagerlundR., Lappalainen J.T., Kriget på Östfronten, Carl Gustaf Studier, t. 7, Kristian­stad 1979.

FrostR.E., The Northern Wars. War, State and Society in Northeastern Europe, 1558–1721, Harlow 2000.

JohnsenA.O., Krabbekrigen, Carl Gustaf Studier, t. 2, Kristianstad 1967.

Kersten A., Stefan Czarniecki. 1599–1665, Warszawa 1963.

Krawczuk W., Relacje o starciu pod Chojnicami w grudniu 1656, czyli w styczniu 1657 roku (w druku).

Teodorczyk J., Wyprawa zimowa Czarnieckiego w 1656 r. [w:] Wojna polsko-szwedzka 1655–1660, red. J. Wimmer, Warszawa 1973, s. 279–283.

WojtasikJ., Wojna szarpana Stefana Czarnieckiego w dobie potopu szwedzkiego (1655–1660) [w:] Z dziejów stosunków Rzeczpospolitej Obojga Narodów ze Szwecją w XVII wieku, red. M. Nagielski, Seria Fasciculi Historici Novi, t. 8, Warszawa 2007, s. 183–200.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.