Drobna szlachta w Galicji – problem tożsamości społecznej

Krzysztof Ślusarek

Abstrakt

Minor gentry in Galicia – the problem of social identity

Research into the social relations in villages where there were noble villages proved that in the 19th century minor gentry was an in-between stratum, which no longer belonged to landed gentry (since they did not own enough property), but at the same time could not be classified as peasants (since they possessed coats of arms). This situation caused numerous new conflicts. For example, in many Galician noble villages there were clashes between the minor gentry and the landed gentry. Landed gentry regarded minor gentry as a quarrelsome and insubordinate element. Many land owners would have gladly treated their poorer fellows as serfs; they would have also been willing to impose on them the obligations of serfdom. Minor gentry, mindful of the danger they faced, wished to distinguish themselves from peasants in every way available. This was a site of very serious conflicts. Given the smallness of their “fortunes,” minor gentry did not differ from peasantry in terms of material wealth. However, they tried to distinguish themselves through their customs, their dress, managing style and, above all, the emphasis on the tradition of possessing coats of arms.
 

Słowa kluczowe: Galicia, minor gentry, peasants, social identity
References

I. Źródła

1. Źródła archiwalne

Archiwum Narodowe w Krakowie:

Teki Schneidra:

sygn. 28, 80, 682, 888, 1038, 1071, 1166, 1449, 1608, 1800–1858.

 

ЛьвівськанаціональнанауковабібліотекаУкраїниіменіВ. Стефаника:

Zbiór Czołowskiego:

sygn. 941/III.

 

Центральний державний історичний архів України – м. Львів (ЦДІАУЛ)

ф. 146: Namiestnictwo Galicyjskie:

оп. 85, спр. 2780,

оп. 87, спр. 206.

ф. 149: Forum Nobilium we Lwowie:

оп. 4, спр. 2327, 2328, 2329.

 

 

 

2. Źródła drukowane

Longchamps de Berier B., Ochrzczony na szablach powstańczych… Wspomnienia (1884–1918), Wrocław 1983.

Zuber R., Dzieje rodu Zubrów. Wspomnienia z Olch, Szlacheckiego Kąta, Pacykowa i Kotuzowa, do dr. przyg., przedm. i przyp. K. Ślusarek, Kraków 2012.

 

ЧайковськийА., Олюнька. Повісті та оповідання, Львів 1966.

II. Opracowania

Dąbkowski P., Szlachta zaściankowa w Korczynie i Kruszelnicy nad Stryjem, Lwów 1936.

GrzybowskiK., Galicja 1848–1914. Historia ustroju politycznego na tle historii ustroju Austrii, Kraków–Wrocław–Warszawa 1959.

JewułaŁ., KargolT., ŚlusarekK., Dwór, wieś i plebania w przestrzeni społecznej zachodniej Małopolski w latach 1772–1815, Kraków 2015.

Kacprzak M., Towarzystwo Rozwoju Ziem Wschodnich 1933–1939, Łódź 2005.

OssendowskiF., Karpaty i Podkarpacie, Poznań 1938.

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 4, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1883.

ŚlusarekK., Austria wobec polskiej szlachty z Galicji w latach 1772‒1861, „Studia Historyczne” 2012, t. 55, z. 2, s. 185–200.

Ślusarek K., Bilina Wielka, Kraków 2010.

Ślusarek K., Drobna szlachta w Galicji 1772–1848, wyd. 2, Jędrzejów–Kraków 2011.

Ślusarek K., Drobna szlachta w Obertynie. Studium z dziejów szlachty w małym miasteczku na przełomie XVIII i XIX wieku, „Studia Historyczne” 1994, t. 37, z. 3, s. 359–374.

Wyrostek L., Ród Dragów-Sasów na Węgrzech i Rusi Halickiej, „Roczniki Towarzystwa Heraldycznego” 1931–1932, t. 11, s. 1–152.

 

Історія села Кульчиць і роду Драго-Сасів, ред. Я. Радевич-Винницький, [Львів] 1995.

ЛабаВ., Історія села Ільник від найдавніших часів до 1939 року, Львів 2009.

Сородник С., Історія корчинської шляхти. Минуле і сучасне села Корчин, Львів 2002.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.