Miejsca odbywania sejmików koronnych na wygnaniu w latach 1648–1696  

Jarosław Stolicki

Abstrakt

The seats of Crown dietines in exile, 1648–1696

As a result of the wars of the second half of the 17th century, the gentry from a number of provinces of the Polish-Lithuanian Commonwealth were forced to seek refuge from the enemy in other, safer provinces, and to hold their dietines in exile. In the years 1648–1649, the gentry from a number of Lesser Poland provinces were temporarily displaced, but most of them soon returned to their abodes. Citizens of the Ukrainian provinces were less fortunate. The Czerhnigovian, Bratslavian and Kievan gentry held virtually all of their dietines in that period in Włodzimierz in Volhynia. They convened in the Uniate cathedral church and in the Dominican Friars’ church. In their resolutions they continuously underscored the provisional but legal character of the place of their deliberations. The Ukrainian exiles (except Czernigovians) returned to their abodes in the 18th century. From 1672 to 1698, the Podolian gentry held their dietines in Halicz and later in Lviv (in Franciscan churches), and in 1699 in the Trinity Trenches, while Kamieniec Podolski was under Ottoman control.
 

Słowa kluczowe: sejmiki ukrainne, Włodzimierz, wygnanie, kościoły.
References

Źródła rękopiśmienne

Archiwum Państwowe w Lublinie: Księgi grodzkie lubelskie, Relacje Manifestacje Oblaty (RMO), ks. 77.

Biblioteka PAU i PAN w Krakowie: Teki Pawińskiego8355.

Centralnyj DierżawnyjIstorycznyj Archiw Ukrainyu Kijewi (Центральний державний історичний архів України у Києві):

f. 11 (księgi grodzkie żytomierskie), ks. 13, 14, 15,

f. 15 (księgi grodzkie owruckie), ks. 10,

f. 28 (księgi grodzkie włodzimierskie), ks. 85, 89–91, 96–98, 100, 101, 103, 105, 107, 121, 141.

Źródła drukowane

Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z archiwum tzw. bernardyńskiego we Lwowie, t. XXI: Lauda sejmikowe, (t. II: Lauda wiszeńskie 1648–1673), oprac. A. Prochaska, Lwów 1911.

Akta sejmiku podolskiego in hostico 1672–1698, wyd. i oprac. J. Stolicki, Kraków2002.

Latopisiec albo kroniczka Joachima Jerlicza,z rękopisu wydał K.W. Wóycicki, Warszawa 1853.

Ojczyste spominki w pismach do dziejów dawnej Polski..., t. II, z rękopisów zebrał A. Grabowski, Kraków 1845.

Volumina Legum, t. III, IV, V, Warszawa 1980.

Архив Юго-западной России, издаваемый временной комиссией для разбора древних актов, состоящей при Киевском, Подольском и Волынском генерал-губернаторе, Ч. 2: Т. I, Киев 1861, Ч. 2: Т. II, Киев 1888, Ч. 2: Т. III, Киев 1910 (Archiwjugo-zapadnojRosii..., cz. 2, t. I–III).

Opracowania

Kuczinko M., Rzymskokatolickie budowle sakralne końca XV–XVIII w. we Włodzimierzu Wołyńskim [w:] Do piękna nadprzyrodzonego, red. K. Mart, Chełm 2003, s. 80–97.

Mazur K., W stronę integracji z Koroną. Sejmiki Wołynia i Ukrainy w latach 1569–1648, Warszawa 2006.

Ochmann S., Sejm koronacyjny Jana Kazimierza w 1649 r., Wrocław 1988.

Stolicki J.,Powrót Podola do Polski [w:] Balcanica Posnaniensia. Acta et studia, t. XIII: Traktaty karłowickie z 1699 roku i ich następstwa, red. I. Czamańska, W. Szulc, Poznań 2003.

Stolicki J., Prolongowanie sejmów w drugiej połowie XVII wieku, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 1997, t. XLIX, z. 1–2.

Stolicki J., Sejmiki ukrainne w latach 1648–1702. Problemy badawcze [w:] PATRIMONIUM Студії з ранньомодерної історії Центрально-Східної Європи, Том 1: Ранньомодерна людина: простір – влада – право XVI–XVIIIст., Київ–Краків2015.

Енциклопедія історії Львова, т. III, pед. А. Козицький, Львів 2010.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.