Ekspedycja dragonów kapitana Michała Floka do podlaskich dóbr Bogusława Radziwiłła – Zabłudowa i Orli (1660 r.)  

Michał Sierba

Abstrakt

The expedition of Captain Michał Flok’s dragoons into Bogusław Radziwiłł’s possessions in Podlasie: Zabłudów and Orla (1660)

The presented historical source edition consists of instructions and a passport given to Captain Michał Flok by Prince Bogusław Radziwiłł in 1660, together with a supplement most probably created by Jan Mierzeński. The unit of dragoons led by Michał Flok was meant to overrun Zabłudów and Orla, which belonged to the Radziwiłł family, and retake them from the Lithuanian army. The instructions detail the road which Flok’s dragoon unit was supposed to take in order to get to Zabłudów and Orla. Moreover, they explain how to behave towards the people living in the territories along the way and towards the Lithuanian soldiers, their families as well as the inhabitants of the Zabłudów and Orla lands. The supplement contains, among other things, information on what to tell representatives of the army while retaking the lands, how to deal with the soldiers and local inhabitants, how to allocate the dragoons in Zabłudów and Orla, and how to communicate with the Prince and his administration. At the very end of the supplement, the monthly soldier’s pay for Captain Flok’s unit is indicated. The source edition also includes the passport which was given to Michał Flok and his troops so that they could advance freely towards Podlachia.
 

Słowa kluczowe: Orla, Zabłudów, Bogusław Radziwiłł, Michał Flok.
References

Źródła rękopiśmienne

Archiwum Główne Akt Dawnych

Archiwum Warszawskie Radziwiłłów

dz. II, sygn. 1302, 1309, 1311, 1337

dz. IV, teka 4, koperta 51; teka 16, koperta 183

dz. IVa kopie, sygn. 745–746, 748

dz. V, sygn. 5226, 6865, 8916, 9646, 10816, 12196, 13276

Biblioteka Narodowa

Kopiariusz korespondencji Bogusława Radziwiłła oraz innych materiałów historycznych i publicystyczno-literackich z lat 1657–1672, Rps III 3092

Narodowe Historyczne Archiwum Białorusi w Mińsku

f. 694: op. 1, sygn. 295

Źródła drukowane

Die Staatsverträge des Herzogtums Preussen, wyd. S.H. Dolezel, Köln 1971.

Metryka litewska. Księga wpisów nr 131, wyd. A. Rachuba, Warszawa 2001.

Poczobut Odlanicki J.W., Pamiętnik (1640–1684), wyd. I.J. Kraszewski, L. Potocki, Warszawa 1877.

Poczobut Odlanicki J.W., Pamiętnik (1640–1684), wyd. A. Rachuba, Warszawa 1987.

Radziwiłł B., Autobiografia, wyd. T. Wasilewski, Warszawa 1979.

Testamenty ewangelików reformowanych w Wielkim Księstwie Litewskim w XVI–XVIII w., wyd. U. Augustyniak, Warszawa 2014.

Volumina Constitutionum, t. IV, vol. 1, oprac. K. Fokt, S. Grodziski, M. Kwiecień, Warszawa 2015.

Volumina Legum, t. V, oprac. J. Ohryzko, Petersburg 1860.

Literatura przedmiotu i katalogi

Augusiewicz S., Garnizon Birż w latach 1659–1687 i jego komendant Karol Karlick von Nezetitz [w:] Ustrój – polityka – kultura. Studia ofiarowane Profesor Stefanii Ochmann-Staniszewskiej, red. R. Kołodziej, J. Maroń, Wrocław 2011, s. 261–295.

Augusiewicz S., Przebudowa wojska pruskiego w latach 1655–1660. U źródeł wczesnonowożytnej armii, Oświęcim 2014.

Boniecki A., Herbarz Polski, t. V, Warszawa 1902.

Halecki O.,Chalecki Władysław Jerzy [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. III, red. W. Konopczyński, Kraków 1937, s. 252–253.

Katalog rękopisów Biblioteki Narodowej, seria II, t. II: Rękopisy z Biblioteki Załuskich i innych zbiorów polskich zwrócone z Leningradu w latach 1923–1934: sygnatury 3006–3300, oprac. B.S. Kupść, K. Muszyńska, Warszawa 1980.

Konarski S., Platerowie [w:] Materiały do biografii, genealogii i heraldyki polskiej. Źródła i opracowania, t. IV, Buenos Aires–Paryż 1967.

Kossarzecki K., Kampania roku 1660 na Litwie, Zabrze 2005.

Lepszy K., Instrukcja wydawnicza dla źródeł historycznych od XVI do połowy XIX w., Warszawa 1957.

MiłuńskiM., Zarząd dóbr Bogusława Radziwiłła w latach 1636–1669 [w:] Administracja i życie codzienne w dobrach Radziwiłłów XVI–XVIII w., red. U. Augustyniak, Fasciculi Historici. Seria Nowa, t. IX, Warszawa 2009, s. 195–284.

Nagielski M.,Połubiński Aleksander Hilary [w:]Polski Słownik Biograficzny, t. XXVII, red. E. Rostworowski, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1982–1983, s. 358–363.

Ostrowski J., Księga herbowa rodów polskich, Warszawa 1898.

Polska encyklopedia szlachecka, t. V, oprac. M. Dmowski, S.J. Strykoń-Kasprzycki, Warszawa 1936.

Rachuba A., Konfederacja Kmicicowska i Związek Braterski wojska litewskiego w latach 1660–1663, Warszawa 1989.

Rachuba A., Konfederacje wojska litewskiego w latach 1655–1663, Zabrze 2010.

Rachuba A., Oficerowie armii litewskiej z armii szwedzkiej i oficerowie armii szwedzkiej w armii litewskiej w latach 1655–1660 [w:] Wojny północne w XVI–XVIII w. W czterechsetlecie bitwy pod Kircholmem, red. B. Dybaś, Toruń 2007, s. 151–163.

Rachuba A., Sprawa dóbr Radziwiłłów birżańskich w latach 1655–1662, „Miscellanea Historico-Archivistica” 1997, t. VII, s. 51–70.

Sierba M., Radziwiłłowskie dobra Orla (1585–1695), Białystok 2017.

Uruski S., Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. IV, Warszawa 1907.

Wasilewski T.,Kmicic Samuel [w:]Polski Słownik Biograficzny, t. XIII, red. E. Rostworowski, Wrocław–Warszawa–Kraków 1967–1968, s. 81–83.

Wasilewski T., Mierzeński Jan [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XXI, red. E. Rostworowski, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk1976, s. 18–20.

Wasilewski T., Walka o spadek po księżnej Marii Wołoszce, wdowie po Januszu Radziwille w latach 1660–1690, „Miscellanea Historico-Archivistica” 1989, t. III, s. 292–308.

Żojdź K., Jan Mierzeński. Klient i rezydent Bogusława Radziwiłła w latach 1656–1665, Oświęcim 2012.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.