Jak powstała autostrada A4?

Janusz Kaliński

Abstrakt
How was the Polish A4 motorway built?
 
The Polish A4 motorway, with a length of 672 km, runs from the border with Germany via Wrocław, Katowice, Kraków and Rzeszów to the border with Ukraine. The construction of the motorway, interrupted by political, economic and technical factors, stretched over 80 years. Before 1945, it had been built as a German autobahn connecting Berlin with Upper Silesia. After the war, already within the Polish borders, it initially served to connect Lower and Upper Silesia with Kraków, and then became a transit route between Germany and Ukraine. The construction of the final stretch of the motorway was strongly associated with the political changes in Europe after 1989, and especially with the Polish accession to the European Union. European funds had a major impact on the acceleration of investment at the turn of the century.
Słowa kluczowe: Polska, autostrada A4, transport drogowy, fundusze UE.
References

Archiwum GDDK i A (różne lata), www.gddkia.gov.pl.

Archutowski E.W., Drogi publiczne i ich finansowanie, „Drogownictwo” 2001, nr 11.

AS, Wykup gruntów pod autostrady, „Polskie Drogi” 2005, nr 10.

Autostrada A4: żyła złota w krwiobiegu gospodarki, http://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/autostrada-a4-zyla-zlota-w-krwiobiegu-gospodarki-55640.html [dostęp: 1.08.2017].

Badora K., Autostrada – środowisko przyrodnicze. Studium konfliktówprzestrzennych na przykładzie opolskiego odcinka autostrady A-4, Opole 2004.

Borecka-Smolińska E., W pięć godzin od granicy do granicy, „Cash” 1994, nr 6.

Budowa autostrady A4 na terenie oddziału Katowice, „Magazyn Autostradowy” 2003, nr 6.

Chrostowska H., Studia ekonomiczne budowy autostrad w Polsce, „Drogownictwo” 1992, nr 9.

Commission of the European Communities, Trans-European Networks: Towards a Master Plan for The Road Network and Road Traffic, Brussels–Luxembourg 1992.

Dobrodziej E., Realizacja Programu budowy autostrad, „Polskie Drogi” 1995, nr 11.

Grzegrzółka K., Autostrady. W tym roku zacznie się wykupywanie gruntów, „Rzeczpospolita” 1996, 13.06.

Jarucka A., Pierwsze koncesje, „Autostrada” 1997, nr 2, s. 6.

Jasiński K., A4: Kleszczów – Sośnica, „Polskie Drogi” 2005, nr 10.

Jaworski Z., Program budowy autostrad w Polsce 1993–2007, „Drogownictwo” 1993, nr 9.

JR, Autostrada nad kopalniami, „Polskie Drogi” 2003, nr 12.

Kaliński J., Autostrady na EURO 2012, „Kwartalnik Kolegium Ekonomiczno-Społecznego. Studia i Prace” 2013, nr 1.

Kaliński J., Autostrady w Polsce, czyli drogi przez mękę, Łódź 2011.

Kaliński J., Historia polskich autostrad (2), „Autostrada” 1997, nr 11.

Kaliński J., Historia polskich autostrad (4), „Autostrada” 1998, nr 1.

Kaliński J., Historia polskich autostrad (5), „Autostrada” 1998, nr 2.

Kostuch R., Góra Świętej Anny i autostrada, „Aura” 1996, nr 7.

Koziarski S., Autostrady w Europie i w Polsce, „Przegląd Komunikacyjny” 1996, nr 7–8.

Koziarski S., Przekształcenia infrastruktury transportowej w Polsce, Opole 2010.

Kozłowska M.K., Oranowska A., Drogowe spółki specjalnego przeznaczenia, „Przegląd Komunikacyjny” 2016, nr 8.

Madeyski A., Autostrada Kraków – Chrzanów, „Drogownictwo” 1984, nr 7.

Majchrzak K., Uchnyst M., Modernizacja autostrady a-4 odcinek Legnica – Wrocław, „Drogownictwo” 1995, nr 5.

Markowski A., Drogownictwo w 1978 r., „Drogownictwo” 1978, nr 3.

Ministerstwo Infrastruktury, Program budowy dróg krajowych i autostrad na lata 2002–2005, Warszawa 2002.

Ministerstwo Infrastruktury, Raport z realizacji Programu budowy dróg krajowych i autostrad, Warszawa 2004.

Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej, Program budowy autostrad w Polsce, Warszawa 1993.

„Motofakty”, http://www.motofakty.pl/artykul/oplaty-za-przejazd-autostrada-a4-z-wroclawia-do-gliwic-mapa-cennik.html [dostęp: 17.05.2015].

NIK, Informacja o wynikach kontroli budowy autostrad w Polsce, Warszawa 2003.

Opłaty za przejazd autostradą A4, „Drogownictwo” 2012, nr 7–8.

Pierwsza koncesja dla Stalexportu, „Rzeczpospolita” 1997, 30 stycznia.

Poniatowska-Jaksch M., Autostrada a rozwój lokalny, Warszawa 1997.

Prace Rady Motoryzacyjnej 1958–1964, Warszawa 1965.

Program rzeczowo-finansowy dla inwestycji drogowych realizowanych z wykorzystaniem środków Krajowego Funduszu Drogowego na lata 2005–2006, „Biuletyn Informacyjny Drogownictwa” 2005, nr 1.

Przetargi na budowę autostrad, „Polskie Drogi” 1996, nr 2.

Realizacja programu budowy autostrad, „Polskie Drogi” 1996, nr 6.

Reichel C., Drogi na Dolnym Śląsku. Takie były początki, „Polskie Drogi” 1995, nr 8.

Serbreńska A., Nowy rząd – nowy program drogowy, „Polskie Drogi” 2002, nr 3.

SISKOM, http://siskom.waw.pl/a4.htm [dostęp: 17.04.2015].

Słotwiński D., Sybilski D., Czy jesteśmy technicznie przygotowani do budowy autostrad, „Drogownictwo” 1994, nr 11.

Stalexport Autostrada Małopolska S.A. – koncesjonariusz płatnego odcinka autostrady A4 Katowice – Kraków, http://sam.autostrada-a4.com.pl/o_firmie/historia_stalexport [dostęp: 10.04.2015].

Statystyka. Autostrady i drogi ekspresowe, http://www.skyscrapercity.com/showthread.php?t=345003 [dostęp: 12.02.2015].

Stefańska A., Poczekamy na autostrady, „Rzeczpospolita. Ekonomia & Rynek” 2012,
28 czerwca.

Stol, A-4 w Katowickiem, „Autostrada” 1998, nr 2.

Strategia rozwoju infrastruktury transportu na lata 2004–2006 i dalsze, „Drogownictwo” 2003, nr 10.

Studium Planu Krajowego II, Warszawa 1948.

Suchorzewski W., Program budowy autostrad a rozwój ekologicznie zrównoważony, „Drogownictwo” 1995, nr 5.

Świątecki P., Ustawa o autostradach płatnych, „Przegląd Komunikacyjny” 1995, nr 2.

Talunas E., Historia finansowania drogownictwa polskiego, „Drogownictwo” 2006, nr 2.

Uchwały IV-go Polskiego Kongresu Drogowego, „Wiadomości Drogowe” 1938, nr 132–133.

Urbanik A., Realizacja Programu budowy autostrad w Polsce, „Drogownictwo” 2001,
nr 11.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.