Analiza podstawowych pojęć z zakresu historii imigracji (na przykładzie francuskim)

Paweł Sękowski

Abstrakt

Analysis of basic terms related to the history of immigration (the case of France)

The aim of this paper is to explain the terminology used in the field of history of immigration and for referring to foreigners, by means of defining the terms, studying the relationship between them and identifying essential factors that differentiate their meanings. The studied terms are: emigration, economic and political emigration, foreigner, émigré, immigrant, foreign worker, refugee, exile, stateless person, asylum seeker, displaced person, repatriation. The analysis refers to the case of France – which, from the historical perspective, was the first European country of immigration and not of emigration – in the interwar and immediate postwar period and to the case of the large Polish immigrant community settled in France since the interwar period. The practice of application of each of the above mentioned terms was inscribed into a logic of the politicization of the issue of the presence of foreigners. Nowadays, the situation at this point seems to be the same.

Słowa kluczowe: history of immigration, foreigners, immigrants, émigrés, refugees, stateless persons, displaced persons, asylum seekers, France, Polish immigrants, historia imigracji, cudzoziemcy, imigranci, emigranci, uchodźcy, bezpaństwowcy, dipisi, azylanci, Francja, imigranci polscy.
References

Źródła

Archives Nationales, Paris.

Série AJ 43 : Archives de l’Organisation internationale pour les Réfugiés.

Série F 7 : Police générale.

Centre des Archives Diplomatiques, La Courneuve.

Série Europe 1945–1960 : Sous-série Pologne.

Literatura

1938–1948: Les années de tourmente, De Munich à Prague. Dictionnaire critique, red. J.-P. Azéma, C. Bédarida, Paris 1995.

Castles S., Kosack G., Immigrant workers and class structure in Western Europe, London– New York–Toronto 1985.

Chałasiński J., Emigracja jako zjawisko społeczne, „Przegląd Socjologiczny” 1936, t. 4, nr 3–4, s. 491–518 (nowe wydanie: Emigracja jako zjawisko społeczne [w:] Migracje i migranci w pismach Ludwika Krzywickiego, Floriana Znanieckiego, Józefa Chałasińskiego. Wybór tekstów, red. G. Firlit-Fesnak, J. Godlewska-Szyrkowa, C. Żołędowski, Warszawa 2013 s. 221–228).

Cohen D.G., Naissance d’une nation: Les personnes déplacées de l’après-guerre, 1945–1951, „Genèses” 2000, t. 38, s. 56–78.

Douglas R.M., Les Expulsés, Paris 2012.

Dufoix S., Fausses évidences: Statut de réfugié et politisation, „Revue européenne de migrations internationales” 2000, t. 16, nr 3, s. 147–164.

Dufoix S., Politiques d’exil. Hongrois, Polonais et Tchécoslovaques en France après 1945, Paris 2002.

Evakuierungen im Europa der Weltkriege – Les Évacuations dans l’Europe des guerres mondiales – Evacuations in World War Europe, red. F. Lemmes, J. Großmann, N.J. Williams, O. Forcade, R. Hudemann, Berlin 2014.

Forcade O., Conclusion [w:] Les Réfugiés en Europe du XVIe au XXe siècle, red. O. Forcade, P. Nivet, Paris 2008, s. 331–340.

Forcade O., Nivet P., Pour une histoire des réfugiés dans l’Europe moderne et contemporaine [w:] Les Réfugiés en Europe du XVIe au XXe siècle, red. O. Forcade, P. Nivet, Paris 2008, s. 7–10.

George P., Les Migrations internationales, Paris 1976.

Groppo B., Exilés et réfugiés : L’évolution de la notion de réfugié au XXe siècle, „Historia Actual Online” 2003, nr 2, s. 69–79.

Kersten K., Repatriacja ludności polskiej po II wojnie światowej. Studium, Wrocław–Warszawa– Kraków– Gdańsk 1974.

Krzywicki L., Wstęp do „Pamiętników emigrantów. Francja” [w:] Migracje i migranci w pismach Ludwika Krzywickiego, Floriana Znanieckiego, Józefa Chałasińskiego. Wybór tekstów, red. G. Firlit-Fesnak, J. Godlewska-Szyrkowa, C. Żołędowski, Warszawa 2013, s. 41–57.

Lubicz-Zaleski Z., Le Statut moral de l’émigré, Paris 1949 (wyimek z: „Revue des travaux de l’Académie des Sciences morales et politiques” 1949).

Maison R., De quelques limites et intérêts de la fréquentation (universitaire) du droit [w:] Les Réfugiés en Europe du XVIe au XXe siècle, red. O. Forcade, P. Nivet, Paris 2008, s. 323–329.

Malkki L.H., Refugees and Exile: From „Refugee Studies” to The National Order of Things, „Annual Review of Anthropology” 1995, t. 24, s. 495–523.

Markiewicz W., Przeobrażenia świadomości narodowej reemigrantów polskich z Francji, Poznań 1960.

Marrus M.R., Les Exclus: Les réfugiés européens au XXe siècle, Paris 1986.

Marrus M.R., The Unwanted: European Refugees from the First World War Through the Cold War, wyd. 2, Philadelphia 2002 (cytowane wyd. franc.: Les Exclus : Les réfugiés européens au XXe siècle, wyd. 1, Paris 1986).

Nisiobęcka A., Reemigracja Polaków z Francji oraz ich adaptacja w Polsce Ludowej w latach 1945–1950, rozprawa doktorska, Uniwersytet Warszawski, promotor: M. Pasztor, Warszawa 2015.

Noiriel G., Atlas de l’immigration en France, Paris 2002.

Personnes déplacées et guerre froide en Allemagne occupée, red. C. Defrance, J. Denis, J. Maspero, Bruxelles–Berne–Berlin–Frankfurt am Main–New York–Oxford–Vienne 2015.

Petersen W., A general typology of migration, „American Sociological Review” 1958, June, t. 23, nr 3, s. 256–266.

Ponty J., L’Immigration dans les textes, France, 1789–2002, Paris 2003.

Ponty J., Polonais méconnus: Histoire des travailleurs immigrés en France dans l’entredeux-guerres, wyd. 3, Paris 2005 (cytowane wyd. 2: Paris 1990).

Ponty J., Réfugiés, exilés, des catégories problématiques, „Matériaux pour l’histoire de notre temps” 1996, octobre–décembre, nr 44, s. 9–13.

Rea A., Tripier M., Sociologie de l’immigration, Paris 2008

Sękowski P., Narodziny i pierwsze lata polityki imigracyjnej Francji (1945–1952), „Bezpieczeństwo.Teoria i Praktyka” 2016, nr 1, s. 183–198.

Sekowski P., Les Polonais en France au lendemain de la seconde guerre mondiale (1944–1949) : Histoire de l’intégration de la communauté immigrée installée en France depuis l’entre-deux-guerres, Paris 2019.

Shain Y., Who is a Political Exile? Defi ning a Field of Study for Political Science, „International Migration” 1988, December, t. 26, nr 4, s. 387–399.

Szulc J., De l’émigration à la ré émigration: Le retour des Polonais au pays de 1945 au début de la Guerre Froide, rozprawa doktorska, Université de Lorraine, promotor: O. Dard, Metz 2012.

Temime É., Émigration “politique” et émigration “économique” [w:] L’Émigration politique en Europe aux XIXe et XXe siècles, Rome 1991, s. 57–72.

Tripier M., L’Immigration dans la classe ouvrière en France, Paris 1990.

Walczewski I., Destin tragique des Polonais déportés en Allemagne, Rome 1951.

Wyman M., DPs: Europe’s Displaced Persons, 1945–1951, wyd. 2, Ithaca 1998.

Znaniecki F., Wychodźtwo a położenie ludności wiejskiej, zarobkującej w Królestwie Polskim, „Wychodźca Polski” 1911, z. 3 [w:] Migracje i migranci w pismach Ludwika Krzywickiego, Floriana Znanieckiego, Józefa Chałasińskiego. Wybór tekstów, red. G. Firlit--Fesnak, J. Godlewska-Szyrkowa, C. Żołędowski, Warszawa 2013.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.