Przeciw bolszewikom, masonom, żydom… Publicystyczne zmagania Aleksandra Bocheńskiego w okresie „Buntu Młodych” i „Polityki”

Jan Sadkiewicz

Abstrakt

Against the Bolsheviks, Freemasons and Jews... Aleksander Bocheński’s essayistic struggle in the Bunt Młodych and Polityka period

In the 1930s, Aleksander Bocheński was one of the co-authors of the editorial lines of the Bunt Młodych and Polityka magazines, their hallmark being a fierce fight with their journalistic opponents. Beside the core texts dedicated primarily to minorities and the economic policy, his essayistic struggles were one of the main fields of his journalistic activity in that period, and are the main topic of this article. Bocheński was particularly bellicose in his fight against the liberal periodical Wiadomości Literackie and left-wing journals, which he accused of such things as being pro-Bolshevik and pursuing changes in the political system which, in his view, would weaken the state. Throughout the decade, one can observe a gradual fading of Bocheński’s initial optimistic conviction that the young advocates of Poland as a great power would rule the day, as well as his growing concern with the continuing influence of left-liberal circles, which not only found expression in his criticism of the government policy in almost every area, but also prepared the ground for a profound ideological change which Bocheński experienced during the war

Słowa kluczowe: Aleksander Bocheński, Bunt Młodych, Polityka, the press in the interwar Poland, „Bunt Młodych”, „Polityka”, prasa II RP. Aleksander
References

Archiwa

Archiwum Rodzi ny Bocheńskich [ARB].

Prasa

„Bunt Młodych” 1933–1937.

„Głos Zachowawczy” 1926.

„Kurier Poranny” 1936.

„Polityka” 1937–1939.

„Słowo” 1932–1937.

Wydawnictwa publicystyczne

Bocheński A., Dzieje głupoty w Polsce. Pamfl ety dziejopisarskie, Panteon, Warszawa 1947.

Bocheński A., Bocheński A.M., Tendencje samobójcze narodu polskiego, Drukarnia Akademicka, Lwów 1925.

Bocheński A., Łoś S., Bączkowski W., Problem polsko-ukraiński w Ziemi Czerwieńskiej, Polityka, Warszawa 1938.

Jasienica P., Cień Machiawela, „Tygodnik Powszechny”, nr 31 (124), z 3 VI 1947 r.

Kieniewicz S., Nowy sąd nad historią, „Dziś i Jutro”, nr 25 (82), z 22 VI 1947 r., s. 1–2.

Wspomnienia

Giedroyć J., Autobiografi a na cztery ręce, Czytelnik, Warszawa 1994.

Pruszyński M., Migawki wspomnień, Wydawnictwo „Rosner i Wspólnicy”, Warszawa 2002.

Pruszyński M., W dziewięćdziesiątą rocznicę urodzin Aleksandra Bocheńskiego, „Zeszyty Historyczne. ZNUJ” 2000, z. 134, s. 162–175.

Supruniuk M.A., Uporządkować wspomnienia. Nieautoryzowane rozmowy z Jerzym Giedroyciem, Towarzystwo Przyjaciół Archiwum Emigracji, Toruń 2011.

Opracowania

Gałka B., Konserwatyści w Polsce lat 1935–1939, wyd. uzup. i popr., Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2013.

Habielski R., Dokąd nam iść wypada? Jerzy Giedroyć od „Buntu Młodych” do „Kultury”, Towarzystwo „Więź”, Warszawa 2006.

Kornat M., Polska szkoła sowietologiczna 1930–1939, Arcana, Kraków 2003.

Król M., Style politycznego myślenia. Wokół „Buntu Młodych” i „Polityki”, Libella, Paryż 1979.

Libera P., Ocena polityczna grupy „Polityki” przez Oddział II Sztabu Głównego w 1938 r., „Zeszyty Historyczne. ZNUJ” 2010, z. 171, s. 142–147.

Libera P., Z dziejów „Buntu Młodych” i „Polityki”. Listy Aleksandra i Adolfa Marii Bocheńskich do Stanisława Łosia (1932–1939), „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej” 2013, t. XLVIII, s. 327–350.

Mozgol R., Ryzykowna gra. Jak Aleksander Bocheński przyczynił się do powstania „Dziś i Jutro”, „Biuletyn IPN” 2007, nr 4 (75), s. 84–92.

Sadkiewicz J., Schemat sojuszu z silniejszym mocarstwem – Aleksander Bocheński od koncepcji proniemieckiej do koncepcji prosowieckiej [w:] Między sercem a rozumem. Romantyzm i realizm w polskiej myśli politycznej, red. A. Citkowska-Kimla [i in.], AT Wydawnictwo, Kraków 2017, s. 283–294.

Szlachta B., Z dziejów polskiego konserwatyzmu, Wydawnictwo Dante, Kraków 2000.

Tomczyk R., Myśl mocarstwowa. Z dziejów młodego pokolenia II Rzeczypospolitej, Print Group, Szczecin 2008.

Wendland W., Katon w „krainie wielkich błaznów”. Aleksandra Bocheńskiego wizja polskości [w:] Marzyciele i realiści: o roli tradycji w polskiej myśli politycznej od upadku powstania styczniowego do XXI wieku, red. T. Sikorski, A. Wątor, Zapol, Szczecin 2009, s. 521–534.

Wierzbicki A., Wszystkiemu winni są historycy. W kręgu myśli historycznej i politycznej Aleksandra Bocheńskiego i Andrzeja Wasilewskiego [w:] Gra i konieczność. Zbiór rozpraw z fi lozofi i historii i historii historiografi i, red. G. Dominiak, J. Ostoja-Zagórski, W. Wrzosek, Ofi cyna Wydawnicza Epigram, Bydgoszcz 2005, s. 155–161.

Zackiewicz G., Polska myśl polityczna wobec systemu radzieckiego 1918–1939, Arcana, Kraków 2004.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.