Kursy historii Polski dla brytyjskich delegatów na konferencję pokojową w Paryżu w 1919 roku

Paweł Hanczewski

Abstrakt

Courses in Polish history for the British delegates at the Paris Peace Conference in 1919

In the spring of 1917 the Admiralty established a historical section whose main duty was to provide the British delegates to the Peace Conference with geographical, economic, historical, social, religious and political information regarding different parts of the world. The section prepared 174 handbooks which, due to a great interest from the British public, were issued for general and public use in 1920. One of the subjects discussed in the handbooks was the history of Poland from 1569 to the outbreak of the First World War. This subject was of great significance as the authors of the handbooks adopted historical reasoning, i.e. they believed that the origins of present-day problems and their solutions could be found through studying history. The aim of the article is to assess the knowledge of Poland’s history as presented in the handbooks and to learn to what extent this knowledge influenced British policy towards Poland during the Peace Conference.

Słowa kluczowe: History of Poland, Great Britain, the Paris Peace Conference, historia Polski, Wielka Brytania, konferencja pokojowa w Paryżu. Wiosną
References

Araminski S., Historie de la Revolution Polonaise (1772 a 1864), Paris 1864.

Baumgart M., Wielka Brytania a odrodzona Polska (1918–1933), Szczecin 1985. Baumgart M., Wielka Brytania a odbudowa Polski 1914–1923, Szczecin 1990.

Butterfield H., The Whig Interpretation of History, London 1931. Chwalba A., Historia Polski 1795–1918, Kraków 2000.

Cienciała A., Polityka brytyjska wobec odrodzenia Polski, 1914–1918, „Zeszyty Historycz- ne” 1969, z. 16, s. 67–94.

Davies N., Lloyd George i Polska 1919–1920, Gdańsk 2000.

Documents on British Foreign Policy 1919–1939, ed. E.L. Woodward, R. Butle r, fisrt series, vol. III, London 1949.

Goldstein  E., Winning the Peace. British Diplomatic Strategy, Peace Planning and the Paris Peace Conference, 1916–1920, Oxford 1991.

Handbooks prepared under the Direction of the Historical Section of the Foreign Office, H.M. Stationery Office, London 1920: Austria, Hungary, Foreign Policy of Austria-Hungary, nr 1; Austrian Silesia, nr 4; Bukovina, nr 5; Hungarian Ruthenia, nr 7; Turkey in Europe, nr 16; Belgium, nr 26; East and West Prussia, nr 39; Upper Silesia, nr 40; Poland: Gen eral Sketch of History 1569–1815, nr 43; Russian Poland, Lithuania and White Russia, nr 44; Prussian Poland, nr 45; Austrian Poland, nr 46; Poland: History 1571–1774, nr 49 (pierwotna numeracja); Poland: 1774–1815, nr 50 (pierwotna numeracja); Courland, Li- vonia and Esthonia, nr 50; The Ukraine, nr 52; Mongolia, nr 68; Persian Gulf, nr 76; The Freedom of the Seas (Historical), nr 148; International Rivers, nr 149; International Con- gresses and Conferences, nr 151; The Congress of Vienna, nr 153; Schemes for maintain- ing General Peace, nr 160; President Wilson’s Policy, nr 161; oraz mapy (bez numerów zeszytów): Maps of Austria-Hungary; Maps of the Balkan Peninsula; Maps of Poland; Ethnographical Maps of Central and South-Eastern Europe and Western Asia.

Komarnicki T., Rebirth of the Polish Republic. A Study in the Diplomatic History of Eu- rope, 1914–1920, Melbourne 1957.

Lelewel J., Historie de Pologne, 2 Vols, Paris 1844.

Lewiński-Korwin E.H., The Political History of Poland, New York 1917.

Lundgreen-Nielsen K., The Polish Problem at the Paris Peace Conference: A Study of the Policies of the Great Powers and the Poles, 1918–1919, Odense 1979. MacNillan M., Paris 1919, New York 2003.

Namier J., Lewis Namier: A Biography, London 1971.

Nowak A., Pierwsza zdrada Zachodu. 1920 – zapomniany appeasement, Kraków 2015.

Nowak-Kiełbikowa M., Polska–Wielka Brytania w latach 1918–1923. Kształtowanie się stosunków politycznych, Warszawa 1975.

Pajewski  J., Dwie zachodnie opinie wokół koncepcji granic państwa polskiego (1917, 1919), „Studia Historica Slavo-Germanica” 1977, t. 6, s. 139–156. Pajewski J., Odbudowa państwa polskiego 1914–1918, Poznań 2005.

Pajewski J. Wokół sprawy polskiej. Paryż – Lozanna – Londyn 1914 – 1918, Poznań 1970. Pisuliński J., Nie tylko Petlura. Kwestia ukraińska w polskiej polityce zagranicznej w latach 1918–1923, Wrocław 2004.

Piszczkowski T., Anglia a Polska 1914–1939 w świetle dokumentów brytyjskich, Londyn 1975.

Poland’s Case for Independence, London 1916.

Polskie  dokumenty  dyplomatyczne  1918.  Listopad–grudzień,  red. S. Dębski, Warszawa 2008.

Polskie dokumenty dyplomatyczne 1919. Styczeń–maj, red. S. Dębski, Warszawa 2016.

Pudłocki T., Ambasadorzy idei. Wkład intelektualistów w promowanie pozytywnego wize- runku Polski w Wielkiej Brytanii w latach 1918–1939, Kraków 2015,

Rusin  B., Lewis Namier a kwestia „linii Curzona” i kształtowania się polskiej  granicy wschodniej po I wojnie światowej, „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschod- niej” 2013, t. 48, s. 95–116.

Sakowicz-Tebinka  I., Imperium barbarzyńców. Rosja Aleksandra II w brytyjskich  opi- niach prasowych, Gdańsk 2010.

Shaw-Lefevre G., The Partitions of Poland, London 1915.

Sprawy polskie na konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r., red. R. Bierzanek, J. Kukułka, t. I, Warszawa 1965.

Sprawy polskie na konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r., red. R. Bierzanek, J. Kukułka , t. II, Warszawa 1967.

Starczewski T., L’Europe et la Pologne, Paris 1913.

The Cambridge Modern History, Vols. V, VIII, X.

Zięba A., Historyk jako produkt historii, czyli o tym, jak Ludwik Bernstein przekształcał się w Lewisa Namiera [w:] Historyk i historia. Studia dedykowane pamięci Prof. Mirosława Frančicia, red. A. Walaszek , K. Zamorski , Kraków 2005, s. 149–174.

Złotkiewicz-Kłębukowska J., Prasa brytyjska o Polsce w ostatnich miesiącach caratu, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska” 2002, vol. LVII, s. 197–208.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.