The Care and Assistance Provided for Polish Child Refugees in Barcelona in the Immediate Post-WWII Period

Paweł Sękowski

Abstrakt

This paper examines the care and protection provided for Polish children living in the Polish centre in Barcelona between 1946 and 1956. The majority of these children originated from the Polish Silesia and the Łódź regions, which had been incorporated into the Reich, and most of them had been kidnapped by the Nazis during the War with the aim of Germanizing them. At the end of the confl ict, they were living in Displaced Persons camps, mainly in Austria, where they were found by offi cers of the 2nd Polish Corps. This text provides an analysis of the care and support these Polish children received in Barcelona, both from the Polish Government-in-exile and from the international community. Particular emphasis is placed on the care provided for these children from the International Refugee Organization (IRO). The role of the Spanish government (at that time under the authoritarian rule of Francisco Franco) in helping these children is also discussed. In addition, the 59 charges of the Polish centre in Barcelona who applied for IRO  assistance in 1950 are analysed on the basis of documents from the IRO archives deposited in Archives Nationales, in France which have been used for the fi rst time in research on this topic.

Słowa kluczowe: Polish Children in Barcelona, Displaced Persons, refugees, unaccompanied children, International Refugee Organization (IRO), American Polish War Relief (APWR), Relief Society for Poles, Poles in Spain, post-war period, resettlement, repatriation, tracing service
References

Primary Sources

Archives Nationales – Site de Pierrefi tte sur Seine (AN)

Archives of the International Refugee Organization (AJ/43)

Archives of the Polish Institute and Sikorski Museum in London (PISM)

Embassy of the Republic of Poland in London – Political reports of Polish diplomatic offi ces (A.12.52).

Inner Cabinet [Prezydium Rady Ministrów], Eaton Place (PRM.E).

Bibliothèque polonaise de Paris (BPP)

Mieczysław Biesiekierski Collection

Books and Articles

Barbería, J. L., “Los niños que Hitler robó. Huérfanos de la barbarie nazi,” El País, 11 May 2008.

Bryant, T., Himmlers Kinder: Zur Geschichte der SS-Organisation „Lebensborn e.V.‟, Wiesbaden 2011.

Clay, C., Leapman, M., Master Race: The Lebensborn experiment in Nazi Germany, London 1995.

Dworski, A., “Hiszpania” [in:] Akcja niepodległościowa na terenie międzynarodowym, 1945–1990, ed. T. Piesakowski, Londyn 1999, pp. 342–354.

Gruzińska, A., “Children Remember the War: Polish Children in Barcelona, 1946–1956,” The Polish Review 2010, vol. 55(1), pp. 111–122.

Habielski, R., Życie społeczne i kulturalne emigracji, Warszawa 1999.

Holborn, L. W., The International Refugee Organization: A Specialized Agency of the United Nations. Its History and Work, London–New York–Toronto 1956.

Hrabar, R., „Lebensborn”, czyli źródło życia, Katowice 1975.

Karpińska-Morek, E., Waś-Turecka, A., Sieradzka, M., Wróblewski, A., Majta, T., Drzonek, M., „Teraz jesteście Niemcami”. Wstrząsające losy zrabowanych polskich dzieci, Kraków 2018.

Lilienthal, G., Der „Lebensborn e.V.‟: Ein Instrument nationalsozialisticher Rassenpolitik, Frankfurt am Main 2003.

Nens polonesos que van viure els anys 1946–1956 a Barcelona = Niños polacos que vivían durante los años 1946–1956 en Barcelona = Dzieci polskie przebywające w latach 1946–1956 w Barcelonie [in:] Polonesos a Barcelona: Un munt d’històries: l’acolliment de la ciutat als nens robats pels nazis, 1946–1956 = Polacos en Barcelona, un montón de historias : la acogida de la ciudad a los niños robados por los nazis, 1946–1956 = Polacy w Barcelonie, album historii. Polskie dzieci ukradzione przez nazistów pod opieką miasta, 1946–1956, Barcelona 2008, pp. 184–188.

Pernal, M., Barcelona, bon port: Història del cente d’acollida per a infants polonesos, 1946–1956 = Barcelona, buen Puerto: Historia del centro de acogida para niños polacos, 1946–1956 = Przystań Barcelona. Placówka opiekuńcza dla dzieci polskich w stolicy Katalonii w latach 1946–1956 [in:] Polonsesos a Barcelona: Un munt d’històries:
l’acolliment de la ciutat als nens robats pels nazis, 1946–1956 = Polacos en Barcelona, un montón de historias : la acogida de la ciudad a los niños robados por los nazis, 1946–1956 = Polacy w Barcelonie, album historii. Polskie dzieci ukradzione przez nazistów pod opieką miasta, 1946–1956, Barcelona 2008, p. 94–145 (in Catalan); 148–163
(in Spanish); 166–183 (in Polish).

Radomski, J. A., Demobilizacja Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w latach 1945–1951, Kraków 2009.

Sękowski, P., “Activity of the International Community in Europe after the Second World War within the Scope of the International Refugee Organization as a Model of the Aid Action towards Refugees,” Securitologia 2017, no. 1, pp. 119–139.

Tarka, K., Emigracyjna dyplomacja. Polityka zagraniczna Rządu RP na uchodźstwie, 1945–1990, Warszawa 2003.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line. Pierwotną wersją
czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.