O źródłach wieloznaczności pojęcia dyskurs w językoznawstwie (na materiale języków polskiego, rosyjskiego i angielskiego)

Marta Noińska

Abstrakt

Dyskurs jest nieostrym i niejednoznacznym pojęciem zarówno w języku ogól- nym, jak i specjalistycznym. Artykuł poświęcony jest zagadnieniom polisemii tego terminu w pracach językoznawczych na przykładzie języka polskiego, ro- syjskiego i angielskiego. W pierwszej części pracy autorka opisuje użycie lekse- mów dyskurs, discourse i дискурс w języku ogólnym. W części drugiej analizo- wane są liczne definicje z zakresu lingwistyki. Autorka wylicza źródła polisemii omawianego terminu w zakresie językoznawstwa, takie jak: interdyscyplinar- ny charakter pojęcia, użycie wyrazu przez przedstawicieli różnych szkół i dys- cyplin językoznawczych, zastosowanie terminu na różnych szczeblach ogól- ności, moda językowa.

Słowa kluczowe: źródła polisemii, dyskurs, definicja, językoznawstwo
References

Ballard K., 2007, The Frameworks of English. Second Edition, New York: Palgrave.
Brzozowska D., 2009a, Dyskurs i jego kolokacje [w:] Dyskurs w perspektywie akademickiej. Materiały z międzynarodowego okrągłego stołu 3–5 kwietnia 2009 r., Mińsk (Białoruś), Olsztyn: Centrum Badań Europy Wschodniej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
Brzozowska D., 2009b, Badania nad dyskursem w polskim językoznawstwie [w:] Dyskurs w perspek- tywie akademickiej. Materiały z międzynarodowego okrągłego stołu 3–5 kwietnia 2009 r., Mińsk (Białoruś), Olsztyn: Centrum Badań Europy Wschodniej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
Dąmbska-Prokop U., 2000, Dyskurs [w:] Mała encyklopedia przekładoznawstwa, red. U. Dąmbska-
-Prokop, Częstochowa: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Języków Obcych i Ekonomii Educator. Dawidziuk M., 2014, Dyskurs i gatunek wypowiedzi jako podstawowe pojęcia współczesnej lingwisty-
ki – wprowadzenie. „Językoznawstwo: współczesne badania, problemy i analizy językoznawcze” 8.
Dijk T.A. van, red., 2001, Dyskurs jako struktura i proces, tłum. G. Grochowski, Warszawa: Wydawnic- two Naukowe PWN.
Duszak A., 1998, Tekst, dyskurs, komunikacja międzykulturowa, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe
PWN.
Gajda S., 1999, Współczesny polski dyskurs naukowy [w:] Dyskurs naukowy – tradycja i zmiana, red. S. Gajda, Opole: Uniwersytet Opolski. Instytut Filologii Polskiej.
Kiklewicz A., 2015, Kategoryzacja dyskursu [w:] Dyskurs: aspekty lingwistyczne, semiotyczne i komuni- kacyjne, red. A. Kiklewicz, I. Uchwanowa-Szmygowa, Olsztyn: Centrum Badań Europy Wschodniej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
Kress G., Leeuwen T. van, 2001, Multimodal Dicourse, Londyn, Nowy Jork: Bloomsbury Academic. Labocha J., 1996, Tekst, wypowiedź, dyskurs [w:] Styl a tekst: materiały międzynarodowej konferencji
naukowej, Opole 26–28.09.1995 r., red. S. Gajda, M. Balowski, Opole: Uniwersytet Opolski.
Lisowska-Magdziarz M., 2006, Analiza tekstu w dyskursie medialnym: przewodnik dla studentów, Kra- ków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Machin D., Mayr A., 2012, How to Do Critical Discourse Analysis. A Multimodal Introduction, Londyn: Sage.


Pieńkos J., 2003, Podstawy przekładoznawstwa: od teorii do praktyki, Kraków: Zakamycze. Schiffrin D., 2003, Approaches to Discourse. Cambridge, MA & Oxford: Blackwell.
Stubbs M., 1983, Discourse analysis: the sociolinguistic analysis of natural language. Chicago: Univer- sity of Chicago Press.
Wojan K, 2010, Wstęp do badań wieloznaczności leksemów w ujęciu kontrastywnym, Gdańsk: Wydaw- nictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Wojan K., 2011, Rosyjskie leksemy homonimiczne w teorii językoznawczej i praktyce leksykograficznej, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.


Арутюнова Н.Д., 1990, Дискурс [w:] Лингвистический энциклопедический словарь, Москва: Советская энциклопедия.
Бажалкина Н.С., 2016, К проблеме различных подходов к пониманию дискурса в современном языкознании, «Вестник Кемеровского государственного университета» 1.
Бжозовская Д., 2014, Стиль и дискурс [w:] Дискурс и стиль, ред. Г.Я. Солганик, Н.И. Клушина, Н.В. Смирнова, Москва: Наука.
Кашкин В.Б., 2014, Дискурс: пределы точности [w:] Дискурс и стиль, ред. Г.Я. Солганик, Н.И. Клушина, Н.В. Смирнова, Москва: Наука.
Сладкевич Ж., 2013, Политический фельетон в свете теории речевого воздействия, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Чернейко Л.О., 2014, Дискурс: языковая реальность или лингвистическая мифология [w:]
Дискурс и стиль, ред. Г.Я. Солганик, Н.И. Клушина, Н.В. Смирнова, Москва: Наука.


Słowniki i encyklopedie
Doroszewski W. (red.), 1958–1969, Słownik języka polskiego, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo
Naukowe, https://sjp.pwn.pl/doroszewski/ [dostęp: 15.06.2017].
Encyklopedia powszechna PWN, 2017, http://encyklopedia.pwn.pl/ [dostęp: 15.06].
Longman Dictionary of Contemporary English, 2017, http://www.ldoceonline.com/ [dostęp: 15.06].
Oxford English Dictionary, 2010, Oxford: Oxford University Press.
Słownik języka polskiego PWN, 2017, http://sjp.pwn.pl/ [dostęp: 15.06].


Большой толковый словарь русского языка, ред. С.А. Кузнецов (1-e издание: 1998), 2017, Санкт-
-Петербург: Норинт, публикуется в авторской редакции 2014 года, www.gramota.ru [dostęp:
15.06].
Ефремова Т.Ф., 2000, Новый словарь русского языка. Толково-словообразовательный, Москва: Русский язык.
Ожегов С.И., Шведова Н.Ю., 2006, Толковый словарь русского языка, Москва: «A Tемп», on-line:
http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_philosophy/337/%D0%94%D0%98%D0%A1%D0%9A%D0%A-
3%D0%A0%D0%A1 [dostęp: 15.06.2017].