Władysław Stojak – pierwszy przewodniczący NSZZ „Solidarność” w Miastku. Prosty człowiek na trudne czasy

Łukasz Szkwarek

Abstrakt

Celem artykułu jest przedstawienie dziejów i specyfiki działania NSZZ „Solidar- ność” w latach 1980–1981 w małym mieście Miastko. Pod uwagę został wzięty Władysław Stojak, przewodniczący Międzyzakładowej Komisji Koordynacyj- nej „Solidarność” w Miastku w latach 1980–1981. Na jego przykładzie można zaobserwować wzajemne przenikanie się członków „S” i działaczy PZPR. Wynika to z dość silnego upartyjnienia gminy Miastko. Celem artykułu jest także ukazanie sylwetki Władysława Stojaka.

Słowa kluczowe: „Solidarność”, Miastko, Strzebielinek, Władysław Stojak
References

Arkusz ewidencyjny osoby, przeznaczonej do izolacji, 1980, Gdańsk: Instytut Pamięci Narodowej. Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów, 1.12., k. 59–61.
Bąk 1981, Pismo do W. Stojaka, k. 5004, Gdańsk: Archiwum Krajowej Komisji NSZZ „Solidarność” Brzostowski H., 2015, List.
Butrym S., 2015, Relacja.
Cenckiewicz S., 2003, Pomorze Gdańskie i Kujawy [w:] Stan wojenny 1981–1983, red. A. Dudek, War- szawa: IPN.
Cenckiewicz S., 2005, Od „Klanu” do „Renesansu”. Operacje Służby Bezpieczeństwa wobec kierownic- twa „Solidarności” w latach 1980–1982 [w:] S. Cenckiewicz, Oczami bezpieki. Szkice i materiały z dzie- jów aparatu bezpieczeństwa PRL, Kraków: Arcana.
Friszke A., 2014, Rewolucja Solidarności 1980–1981, Kraków: Znak Horyzont.
Gargol S., 1981, Pismo szefa Biura Interwencji MKZ NSZZ „Solidarność” w Słupsku S. Gargola, Gdańsk: Archiwum Krajowej Komisji NSZZ „Solidarność”, k. 13024–13021.
Gierałtowski J., 1982, Szyfrogram dot. uchylenia decyzji o internowaniu, k. 200, Gdańsk: Instytut
Pamięci Narodowej. Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów. Grymbowski M. 2013, Relacja z 23.11.2013.
Hałagida I., 2010a, NSZZ „Solidarność” Regionu Słupskiego (1980–1990), t. 1: Szkice do monografii, Gdańsk: IPN.
Hałagida I., 2010b, Służba Bezpieczeństwa wobec NSZZ „Solidarność” w Słupsku, „Pamięć i Sprawie- dliwość”, 2.
Hałagida I., 2011a, NSZZ „Solidarność” Regionu Słupskiego (1980–1990), t. 2: Dokumenty Komitetu Wo- jewódzkiego PZPR i Służby Bezpieczeństwa, Gdańsk: IPN.
Hałagida I., 2011b, Województwo słupskie [w:] „Trzynastego grudnia roku pamiętnego…”. Internowa- ni w stanie wojennym z powodów politycznych z województw bydgoskiego, elbląskiego, gdańskiego, słupskiego, toruńskiego i włocławskiego, red. I. Hałagida, Bydgoszcz–Gdańsk: IPN.
Hałagida I., 2012, Rozpracowanie Kryptonim „Podregion” – wewnątrzresortowe omówienie działań
Służby Bezpieczeństwa przeciwko podziemnym strukturom NSZZ „Solidarność” w Lęborku (1982–1983),
„Słupskie Studia Historyczne”, nr 18.
Hałagida I., 2016, http://www.encysol.pl/wiki/Kazimierz_Duda [dostęp: 27.06.2017]. Harat B., 2013, Relacja.
Heldt E., 2013, Relacja.
Heldt E., 2014, Notatka z rozmowy telefonicznej z E. Heldtem.
Helman K., 1984, Wniosek o podjęcie decyzji pozytywnej na wyjazd stały do Berlina Zachodnie- go, Gdańsk, Instytut Pamięci Narodowej. Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Doku- mentów, k. 24.
Informacja dotycząca wniosków i postulatów, wysuniętych na spotkaniach załóg zakładów pracy miasta i gminy Miastko w dniach 22.08.–5.09.1980, 1980, Słupsk: Archiwum Państwowe, k. 52–55.
Informacja operacyjna dot. ośrodka dla internowanych w Strzebielinku, 1982, Gdańsk: Instytut Pa- mięci Narodowej. Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów, k. 70.
Informacja operacyjna dotycząca posiedzenia plenum MKZ w Słupsku, 1981, Gdańsk: Instytut Pa- mięci Narodowej. Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów, k. 135.
Informacje dotyczące zebrania MKZ NSZZ „Solidarność” w Słupsku, odbytego dnia 12.03.1981,
1981, Gdańsk: Instytut Pamięci Narodowej. Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Doku- mentów, k. 58.
Kamiński Ł., 2002, PZPR wobec „Solidarności” – pierwsze tygodnie, „Biuletyn IPN”, nr 12.
Karwowski B., 1980, Pismo dyrektora B. Karwowskiego ws. urlopu dla W. Stojaka, k. 5186, Gdańsk: Archiwum Krajowej Komisji NSZZ „Solidarność”.
Kontrwywiadowcza charakterystyka terenu działalności RUSW w Miastku, 1984, Gdańsk: Instytut
Pamięci Narodowej. Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów, k. 149.
Kozłowski T., 2013, PZPR a Solidarność 1980–1981 [w:] PZPR a Solidarność 1980–1981. Tajne dokumen- ty Biura Politycznego, Warszawa: IPN.
Król T., 2013, Relacja.
Kwiatkowski S., 1981, Szyfrogram ppłk S. Kwiatkowskiego do naczelnika Wydziału I Departamen- tu III/a MSW w Warszawie, Gdańsk: Instytut Pamięci Narodowej. Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów, k. 81.
Ławer K. i P., 2015, Relacja. Medel J., 2015, Relacja. Muchowski B., 2015, Relacja.
Mur J. (Drzycimski A., Kinaszewski J.), 1989, Dziennik internowanego (grudzień 1981–grudzień 1982), Gdańsk–Warszawa: Modem, Polski Dom Wydawniczy.
Nakaz zatrzymania i doprowadzenia W. Stojaka, 1981, Gdańsk: Instytut Pamięci Narodowej. Od- działowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów, k. 2.
Notatka służbowa dot. Władysława Stojaka, 1981, Gdańsk: Instytut Pamięci Narodowej. Oddziało- we Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów, k. 62.
Okoniewska B., 1998, Organizacja życia społecznego i politycznego po zakończeniu działań wojennych [w:] Historia Bytowa, red. Z. Szultka, Bytów: Wydział Oświaty, Kultury, Sportu i Turystyki Urzę- du Miejskiego.
Osiński K., Rybarczyk P., 2013a, Kryzys bydgoski. Przyczyny, przebieg, konsekwencje, t. 1: Monografia, Bydgoszcz–Gdańsk–Warszawa: IPN.
Osiński K., Rybarczyk P., 2013b, Kryzys bydgoski. Przyczyny, przebieg, konsekwencje, t. 2: Dokumenty, Bydgoszcz–Gdańsk–Warszawa: IPN.
Paczkowski A., 2002, Droga do „mniejszego zła”. Strategia i taktyka obozu władzy lipiec 1980–styczeń
1982, Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Paczkowski A., 2006, Wojna polsko-jaruzelska. Stan wojenny w Polsce 13 XII 1981–22 VII 1983, Warsza- wa: Prószyński i Ska.
Pierwszy krok za nami, 1981, „Zbliżenia”, nr 21, s. 6.
Pismo do Zarządu Gospodarki Terenowej w Miastku, 1981, Gdańsk: Archiwum Krajowej Komisji
NSZZ „Solidarność”, k. 5148–5150.
Połeć P., 1981a, Motywy, „Solidarność Słupska”, nr 13/34, s. 1.
Połeć P., 1981b, Z obrad Woj. Konferencji Partyjnej, Gdańsk: Archiwum Krajowej Komisji NSZZ „Soli- darność”, k. 13534–13535.
Postulaty zakładów pracy, 1980, Informacja dotycząca wniosków i postulatów, wysuniętych na spotkaniach załóg zakładów pracy miasta i gminy Miastko w dniach 22.08.–5.09.1980, Słupsk: Ar- chiwum Państwowe, k. 52–55.
Protokół nr 9/81 z posiedzenia Egzekutywy Komitetu Miejsko-Gminnego PZPR w Miastku, 1981, Słupsk: Archiwum Państwowe, k. 52.
Protokół nr 19/81 z posiedzenia Egzekutywy Komitetu Miejsko-Gminnego PZPR w Miastku, 1981, Słupsk: Archiwum Państwowe, k. 114–115.
Protokół nr 1/82 z posiedzenia Egzekutywy Komitetu Miejsko-Gminnego PZPR w Miastku, 1982, Słupsk: Archiwum Państwowe, k. 2.
Protokół z III Konferencji Sprawozdawczo-Wyborczej Komitetu Miejsko-Gminnego PZPR w Miast- ku, 1981, Słupsk: Archiwum Państwowe, k. 1–59.
Protokół z narady w urzędzie miasta i gminy, 1981, Gdańsk: Archiwum Krajowej Komisji NSZZ
„Solidarność”, k. 4878–4882.
Protokół z narady z siostrami pogotowia PCK z udziałem NSZZ „Solidarność” w Miastku, 1980, Gdańsk: Archiwum Krajowej Komisji NSZZ „Solidarność”, k. 1627.
Protokół z pierwszego plenarnego posiedzenia Komitetu Powiatowego PZPR w Miastku, 1975, Koszalin, Archiwum Państwowe, [b.p.].
Protokół z przeprowadzonej kontroli w POP przy Zakładzie Produkcji Leśnej „Las”, 1977, Komisja
Kontroli Partyjnej, Słupsk: Archiwum Państwowe, k. 105. Rodź H., 2015, Relacja.
Skarga do NIK, 1981, Gdańsk: Archiwum Krajowej Komisji NSZZ „Solidarność”, k. 13005. Sobolewski J., 2015, Relacja.
Sobolewski Z., 2000, NSZZ „Solidarność” w przedsiębiorstwie Polskie Koleje Państwowe 1980–2000, t. 1, Gdańsk: Sekcja Krajowa Kolejarzy NSZZ Solidarność.
„Solidarność”. Biuletyn OKO NSZZ „Solidarność” Słupska, 1982.
„Solidarność Słupska”, 1981a, nr 6.
„Solidarność Słupska”, 1981b, nr 9.
Stan wojenny w dokumentach władz PRL (1980–1983), 2001, wyb., wstęp i oprac. B. Kopka, G. Maj- chrzak, Warszawa: IPN.
Stojak E., 1982, Prośba E. Stojak do wojewody słupskiego C. Przewoźnika, Gdańsk, Instytut Pamięci
Narodowej. Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów, k. 65.
Stojak W., 1980, Teleks W. Stojaka do przewodniczącego Komisji Robotniczej NSZZ „Solidarność”
przy RPGKiM, Gdańsk: Archiwum Krajowej Komisji NSZZ „Solidarność”, k. 5155. Stojak W., 1981, Zwolnienie z pracy, zbiory W. Stojaka.
Stojak W., 1982a, Kwestionariusz paszportowy W. Stojaka, Gdańsk, Instytut Pamięci Narodowej. Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów, k. 1–24.
Stojak W., 1982b, Odwołanie W. Stojaka od decyzji wypowiedzenia z pracy, Zbiory W. Stojaka. Stojak W., 1983, Kwestionariusz paszportowy W. Stojaka, Gdańsk, Instytut Pamięci Narodowej.
Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów, k. 20.
Stojak W., 2014a, Relacja. Stojak W., 2014b, List.
Stola D., 2010, Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949–1989, Warszawa.
Szymak S., 1981, Szyfrogram ppłk S. Szymaka do kierownika komisariatu MO w Miastku, Gdańsk, Instytut Pamięci Narodowej. Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów, k. 138.
Szymak S., 1982, Pismo ppłk. S. Szymaka do komendanta obozu w Strzebielinku, k. 212, Gdańsk, Instytut Pamięci Narodowej. Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji.
Śledź S. 2015, Relacja.
Tajne dokumenty Biura Politycznego Biura Politycznego. PZPR a „Solidarność”, 1992, Londyn: Aneks. Teleks nr 185 dot. sytuacji w ruchu związkowym w woj. słupskim, 1980, KW, Słupsk: Archiwum Pań-
stwowe, k. 80.
Teleks nr 177, 1981, KW, Słupsk: Archiwum Państwowe, k. 117. Teleks nr 291, 1981, KW, Słupsk: Archiwum Państwowe, k. 9.
Turek W., 2016, Ośrodek Odosobnienia dla Internowanych w Strzebielinku, http://www.encyklope- diasolidarnosci.pl/wiki/index.php?title=T01987_O%C5%9Brodek _Odosobnienia_w_Strzebielin- ku [dostęp: 26.05.2016].
TW Roman 1981, Meldunek TW Romana, Gdańsk, Instytut Pamięci Narodowej. Oddziałowe Biuro
Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów, k. 149.
TW Sąsiad 1981, Raport z odbytego spotkania z TW Sąsiad, Gdańsk, Instytut Pamięci Narodowej. Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów, k. 148.
TW Urban 1982, Raport z odbytego spotkania z TW Urban, Gdańsk, Instytut Pamięci Narodowej. Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów, k. 219.
Tygodnik „Solidarność”, 1981, nr 26.
Uchwała Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Słupsku w sprawie zwołania wojewódzkiej konferencji wyborczej, 1981, KW PZPR, Słupsk: Archiwum Państwowe, k. 14.
Walne Zebranie Delegatów NSZZ „Solidarność” Podregionu Miastko 1981, Gdańsk, Archiwum
Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, k. 4672–4863.
Wniosek Komitetu Obchodów 1, 3, 9 maja przy MKK NSZZ „Solidarność” w Miastku o zabezpiecze- nie mszy św., 1981, Gdańsk: Archiwum Krajowej Komisji NSZZ „Solidarność”, k. 5146.
Wyciąg z protokołu z plenarnego posiedzenia KW w Słupsku, 1981, KW PZPR, Słupsk: Archiwum
Państwowe, k. 138. Żmudzki J., 2014, Relacja.