„Biegnę, więc jestem”. Interpretacja treści prywatnego pamiętnika Harukiego Murakamiego w świetle somaestetyki Richarda Shustermana

Adam Kosznicki

Abstrakt

W niniejszym artykule autor podejmie się zadania interpretacji doświadczeń cielesnych opisanych w prywatnym pamiętniku biegowym japońskiego pisa- rza Harukiego Murakamiego pod tytułem O czym mówię, kiedy mówię o bie- ganiu. Ramą teoretyczną dla tego działania będzie zaś somaestetyka – nowy nurt filozoficzno-estetyczny, którego twórcą jest amerykański myśliciel Ri- chard Shusterman. Podane zostaną główne założenia jego koncepcji oraz ele- menty jej krytyki. Somaestetyka spotkała się z silnym oddźwiękiem i w śro- dowisku badaczy odbierana jest jako nurt dość kontrowersyjny, stąd też jest zarówno wielu jej propagatorów, jak również oponentów. Opinie z obu stron zostały omówione w niniejszym tekście. Tak ujęty przedmiot analizy narzuca dwuczłonową konstrukcję tekstu. W pierwszej z nich czytelnik zapozna się z ogólnym opisem somaestetyki oraz jej podstawowych pojęć i założeń. Na- stępnie w skrócie zostanie scharakteryzowane dzieło literackie H. Murakamie- go oraz jego aspekty poddane w dalszej części artykułu głębszej interpretacji. Aby czytelnik mógł zapoznać się bezpośrednio z treścią książki, zacytowano też wybrane jej fragmenty. Całość pracy podsumowują konkluzje związane z tym, jak cała praca Murakamiego odnosi się do myśli Shustermana.

Słowa kluczowe: Haruki Murakami, Richard Shusterman, dokumenty osobiste, autoetnografia, bieganie, somaestetyka, doświadczenia cielesne, sport
References

Abrams J., 2004, Pragmatism, Artificial Intelligence, and Posthuman Bioethics: Shusterman, Rorty, Fou- cault, „Human Studies” 27.
Allen-Collinson J., Hockey J., 2006, Seeing the way: visual sociology and the distance runner’s perspec- tive, „Visual Studies. Journal of the International Visual Sociology Association” 21 (1).
Allen-Collinson J., Hockey J., 2015a, Digging in: The Sociological Phenomenology of ‘Doing Endurance’ in Distance-Running, http://www.academia.edu/17203554/Digging_in_The_sociological_phe- nomenology_of_doing_endurance_in_distance-running_in_W_Bridel_P_Markula_and_J_Den- ison_eds_Endurance_Running_ A _ Socio- Cultural_Examination._London_Routledge_pp_227-
242 [dostęp: 1.04.2017].
Allen-Collinson J., Hockey J., 2015b, From a Certain Point of View: Sensory Phenomenological Envi- sionings of Running Space And Place, „Journal of Contemporary Ethnography” 44 (1).
Allen-Collinson J., Hockey J., 2017, Running a Temperature: Sociological-Phenomenological Per- spectives on Distance Running, Thermoception and ‘Temperature Work’, http://www.academia. edu/30030393/Hockey_ J_and_ Allen-Collinson_ J_2017_Running_a_temperature_sociological- phenomenological_perspectives_on_distance_running_thermoception_ and_temperature_ work _in_ A _C_Sparkes_ed_Seeking_the_Senses_in_Physical_Cultures_Sensual_scholarship_ in_action._London_Routledge_42-62 [dostęp: 1.04.2017].
Allen-Collinson J., Vaittinen A., Jennings G., Owton H., 2016, Exploring Lived Heat, ‘Temperature Work’ and Embodiment: Novel Auto/Ethnographic Insights from Physical Cultures, „Journal of Con- temporar y Ethnography ”, ht tp://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/0891241616 680721. [dostęp: 1.04.2017]
Guerra G., 2002, Practicing Pragmatism: Richard Shusterman’s Unbound Philosophy, „The Journal of Aesthetic Education” Vol. 36, No. 4.
Haskins C., 2002, Enlivened Bodies, Authenticity, and Romanticism, „The Journal of Aesthetic Educa- tion” Vol. 36, No. 4.
Higgins K., 2002, Living and Feeling at Home: Shusterman’s ”Performing Live”, „The Journal of Aes- thetic Education” Vol. 36, No. 4.
Jakubowska H., Nosal P. (red.), 2017, Socjologia sportu, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. Jamroziakowa A., 2006, Sztuka życia a kondycja fizyczna człowieka, „Estetyka i Krytyka” 9/10
(2/2005–1/2006).
Jay M., 2002, Somaesthetics and Democracy: Dewey and Contemporary Body Art, „The Journal of Aes- thetic Education” Vol. 36, No. 4.
Johnston J. 2004, Reflections on Richard Shusterman’s Dewey, „The Journal of Aesthetic Education” Vol. 38, No. 4.
Shusterman R., 1998, Interpretation, Pleasure, and Value in Aesthetic Experience, „The Journal of Aes- thetics and Art Criticism” Vol. 56, No. 1.
Shusterman R., 1999, Somaesthetics: A Discpilinary Proposal, „The Journal of Aesthetics and Art Crit- icism” Vol. 57, No. 3.
Shusterman R., 2002, Home Alone? Self and Other in Somaesthetics and ”Performing Live”, „The Jour- nal of Aesthetic Education” Vol. 36, No. 4.
Shusterman R., 2004, Complexities of Aesthetic Experience: Response to Johnston, „The Journal of
Aesthetic Education“ Vol. 38, No. 4.
Shusterman R., 2007, Myślenie poprzez ciało. Rozwinięcie nauk humanistycznych – uzasadnienie dla somaestetyki, tłum. S. Stankiewicz [w:] Wizje i re-wizje: wielka księga estetyki w Polsce, red. K. Wilko- szewska, Kraków: Universitas.
Shusterman R., 2010, Świadomość ciała: dociekania z zakresu somaestetyki, tłum. W. Małecki, Seba- stian Stankiewicz, Kraków: Universitas.