Marina el-Alamein: miasto portowe grecko-rzymskiego Egiptu

Maria Wardzyńska

Abstrakt
Stanowisko archeologiczne Marina el-Alamein, położone na północnym wybrzeżu Egiptu, badane jest od przeszło trzydziestu lat. Dotychczasowe wyniki prac ujawniły pozostałości zabudowy miejskiej i mieszkalnej oraz dość rozległą nekropolię, funkcjonujące w okresie grecko-rzymskim. Ulokowanie miasta na wybrzeżu sugeruje, że było to miasto portowe, niestety jednak pozostałości podwodnych struktur portowych zostały bezpowrotnie zniszczone w trakcie budowy resortu turystycznego. Niemniej analiza tkanki miejskiej wraz z jej bogatą architekturą oraz zachowanym materiałem zabytkowym pozwala wyciągnąć pewne wnioski dotyczące korelacji między funkcjonowaniem lokalnego portu i jego wpływem na gospodarkę lokalnej społeczności. Poniższy tekst ma na celu przedstawienie zachowanych pozostałości założeń infrastruktury przyportowej (struktury o wstępnie określonym charakterze magazynowym), stanowi również próbę wskazania roli, jaką odgrywał port dla antycznych mieszkańców tego małego miasta. 
 
Marian el-Alamein: a small port town of the Greco-Roman Egypt
 
The archaeological site of Marina el-Alamein is located in northern Egypt, about 100 km west from Alexandria. Almost thirty years of excavation works revealed the remains of an ancient city and necropolis, which flourished during the Greco-Roman period. Essential for the town and its functioning in this part of the Egyptian coast was a harbor belonging to city. Unfortunately its underwater structures have been almost entirely destroyed by construction work on a nearby tourist resort, to a point that the existence of such a harbor and its specific features cannot be confirmed. However, analyses of the high quality and decoration of local architectural remains, as well as the artifacts found on the site imply the existence of a link between the town and interregional trade and exchange networks.
Słowa kluczowe: Marina el-Alamein, Egipt, okres grecko-rzymski, miasto portowe, architektura miejska , Egypt, Greco-Roman period, harbor, urban architecture
References
Daszewski W. i in., 1990, Excavations at Marina el-Alamein 1987-1988, „Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts in Kairo“, t. 46.
 
Daszewski W., 2003, Marina el-Alamein. Excavation Report 2002, „Polish Archaeology in the Mediterranean”, t. 14.
 
Daszewski W., 2011, Graeco-Roman town and necropolis in Marina el-Alamein, „Polish Archaeology in the Mediterranean”, t. 20.
 
Casson L., 1971, Ships and Seamanship in the Ancient World, New Jork: Princeton University Press.
 
Hayes J.W., 1991, The Hellenistic and Roman Pottery, Nikosia: Published for the Republic of Cyprus by the Dept. of Antiquities.
 
Jakubiak K., 2016, Preliminary Report on Polish Excavations at Marina el-Alalmein in 2012–2015 seasons, „Polish Archaeology in Mediterranean”, t. 25.
 
Łajtar A., 2001, Two Architectural Terms: σκούτλωσις and στιβάς in an Inscription from Marina el-Alamein (with an Appendix: Inscription on a frying-pan), „The Journal of Juristic Papyrology”, t. 31.
 
Medeksza S., 2001, Marina el-Alamein. Conservation Work 2000, „Polish Archaeology in the Mediterranean”, t. 12.
 
Medeksza S. i in., 2010, Marina el-Alamein, Conservation Work in 2007, „Polish Archaeology in the Mediterranean”, t. 19.
 
Medeksza S., Czerner R., 2010, The Commodus Monument from House H21c in Marina el-Alamein, „Polish Archaeology in the Mediterranean”, t. 19.
 
Tkaczow B., Zych I., 1993, The topography of ancient Alexandria (an archaeological map), Warszawa: Zakład Archeologii Śródziemnomorskiej Polskiej Akademii Nauk.
 
Winniczuk L. (red.), 1989, Słownik kultury antycznej: Grecja, Rzym, Warszawa: Wiedza Powszechna.
 
Zych I., Obłuski A., Wicenciak U., 2008, Marina el-Alamein. Site Presentation Project (Arce/Eap). Preliminary Archaeological Report, „Polish Archaeology in the Mediterranean”, t. 18.
 
Google Earth, koordynaty: 30°49’ N, 29°00’ E, [dostęp: 15.04.2015].