Rynek mediów na Węgrzech w aspekcie zmian politycznych i programowych po 2014 roku. Rola miękkiej cenzury 

Joanna Buczulska

Abstrakt

Na Węgrzech począwszy od 2010 r. nieprzerwanie dokonują się gruntowne przeobrażenia. Do przebudowy rynku mediów1 wykorzystane zostało bardzo skuteczne narzędzie, jakim jest miękka cenzura. Media utraciły możliwość kontroli władzy politycznej, w tym również ingerencji w system medialny, przy jednoczesnym zachowaniu pozorów funkcjonowania sfery publicznej. Nie zachodzi potrzeba stosowania cenzury bezpośredniej, ponieważ miękka cenzura wyzwala autocenzurę. Zatracono pluralizm w mediach, a prorządowe główne programy informacyjne zamieniły się w głosicieli propagandy partii rządzącej. 

The media market in Hungary in the aspect of political and program changes after 2014. The role of soft censorship in the course of changes 
Since 2011 Hungary has been facing continuous and profound transformation. A highly eff ective tool known as soft censorship has been applied to reconstruct the media market. The media has lost the ability to verify government’s activity, which includes the infl uence on media system, all the while maintaining appearance of functional public sphere. There is no need for direct censorship, all because soft censorship triggers self-censorship. Pluralism of the media has been lost and pro-government news programs have turned into the voice of the ruling party.
Słowa kluczowe: miękka cenzura, media, fi nansowanie mediów, cenzura, Węgry , soft censorship, media fi nancing, censorship, Hungary
References
Akty prawne 
 
Decyzja komisji (UE) 2017/329 z dnia 4 listopada 2016 r. w sprawie środka SA.39235 (2015/C) (ex 2015/NN) wdrożonego przez Węgry dotyczącego opodatkowania obrotów z tytułu reklamy, Dz.U.L.49 z dn. 25.02.2017. Ustawa nr CLXXXV z 2010 r. o usługach medialnych i komunikacji masowej, Dz. U. HU nr 202/2010 z 31.12.2010. 
Ustawa CLVI z 2012 r. w sprawie wdrożenia budżetu Krajowego Urzędu ds. Mediów i Telekomunikacji oraz Rady ds. Mediów z 2011 r., Dz.U. HU nr 140/2014 z 25.10.2014. Ustawa CXCIV z 2012 r. w sprawie jednolitego budżetu Krajowego Urzędu ds. Mediów i Telekomunikacji na 2013 r. Dz.U. HU nr 165/2012 z dn. 10.12.2012. 
Ustawa XII z 2014 r. o podatku od treści reklamowych, Dz.U. HU nr 82/2014 z 17.06.2010. 
 
 
Opracowania 
 
Bátorfy A., 2017, Az állam foglyul ejtésétől a piac fogvatartásáig – Orbán Viktor és a kormány médiamodellje 2014 után, „Médiakutató”, XVIII. évf., 1–2. Szám, Budapeszt: Médiakutató Alapítvány és Koffein Média Kft. 
Centralny Urząd Statystyczny Központi Statisztikai Hivatal, Raporty: Magyarország 2014, 2015, 2016, https://www.ksh.hu [dostęp: 1.10.2017].
Doroszewski W. (red.), 1997, Słownik języka polskiego (wersja online), https://sjp.pwn.pl/szukaj/cenzura.html [dostęp: 1.10.2017]. 
Gágyik M., 2008, A hozzáférés és a médiakoncentráció túlszabályozása a digitális átállás hazai folyamatában, „Médiakutató”, VIII. évf., 2. Szám, Budapeszt: Médiakutató Alapítvány és Koffein Média Kft. 
Gálik M., 2009, A magyar médiapiacok koncentráltsága és a médiakoncentráció ágazati szabályozása [w:] P. Valentyni, F. Kis (red.), Verseny és szabályozás 2008, Budapeszt: MTA Közgazdaságtudományi Intézet. 
Gosztonyi G., 2008, Kisközösségi rádiók Magyarországon, „Médiakutató”, VII. évf., 3. szám, Budapeszt: Médiakutató Alapítvány és Koffein Média Kft. 
Incze K., 2007, Magyarországi médiapiaci körkép, „AKTI füzetek”, 3. Szám, Budapeszt: Alkalmazott Kommunikációtudományi Intézet. Jándó Z., 
László F., 2017, Mészárosé lehet az országos rádiófrekvencia. Magyar Nemzet, 02.08.2017, https://mno.hu/belfold/meszarose-lehet-az-orszagos-radiofrekvencia-2410643 [dostęp: 4.08.2018]. 
Kajtoch W., 2016, Rosyjskie seriale wczoraj i dziś. Część I, „Zeszyty Prasoznawcze”, t. 59, nr 1, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. 
Kéryné dr. Kaszás Á., 2013, Korlátok és lehetőségek, avagy a kartelltilalom büntetőjogi szabályozásának helye a magyar jogrendszerben (praca doktorska), Pécs. 
Lasner T., 2014, Sunlight on Soft Censorship: a Globan Rewiew, 11.06.2014, http://www.cima.ned.org/ wp-content/uploads/2014/06/Soft-Censorship-Cover.jpg [dostęp: 4.08.2018]. 
Lasner T. (red.), 2014, Soft Censorship, Hard Impact, A Global Review, http://www.wan-ifra.org/sites/ default/files/field_message_file/Soft%20Censorship%20Global%20Review%202020.pdf [dostęp: 1.10.2017]. 
Lasner T. (red.), 2013, Capturing Them Softly Soft Censorship and State Capture in Hungarian Media, http://softcensorship.org/wp-content/uploads/2014/07/WAN-IFRA-Soft-Censorship-Hungary-Report.pdf [dostęp: 1.10.2017]. 
Nagy K., 2016, Frekvenciaosztogatás, „Médiakutató”, XVI. évf., 3–4. Szám. Budapest: Médiakutató Alapítvány és Koffein Média Kft. 
Paál V. (red.), 2013, „A magyarországi médiaháború története – média és Politika 1989-2010”, Budapeszt: Wolters Kluwer. 
Podesta D., 2009, Soft Censorship: How Governments Around the Globe Use Money to Manipulate the Media, https://www.cima.ned.org/resource/soft-censorship-how-governments-around-the-globe-use-money-to-manipulate-the-media [dostęp: 1.10.2017]. Polyák G., Urbán Á., 2017, Az elhalkítás eszközei, „Mádiakutató”, XVI. évf., 3–4. Szám. Budapest: Médiakutató Alapítvány és Koffein Média Kft. 
Polyák G., 2008, A médiarendszer kialakítása (praca doktorska), Pécs. 
Polyák G., 2015, The Hungarian Media System. Stopping Short or Re-Transformation?, „Südosteuropa. Zeitschrift für Politik und Gesellschaft”, nr 2, Monachium: De Gruyter Oldenbourg. 
Polyák G., 2015, Elfogyott a levegő – Soft Censorchip 2014, http://mertek.eu/2015/02/18/elfogy-a-levego-soft-censorship-2014 [dostęp: 1.10.2017]. Polyák G., 2017, Bevált módszerek új haverok. Lágy cenzúra a magyar médiában – 2015, http://mertek. eu/2016/05/03/bevalt-modszerek-uj-haverok [dostęp: 1.10.2017]. 
Polyák G., 2017, Raport: Soft Censorship in Hungary in 2016: When Propaganda Rules Public Discourse, http://mertek.eu/2017/06/01/soft-censorship-hungary-2016-propaganda-rules-public-discourse-2 [dostęp: 1.10.2017].
Polyák G. (red.), 2017, Nyilvánosság Helyett Propaganda–Lágy cenzúra a magyar médiában – 2016, http://mertek.eu/2017/05/26/nyilvanossag-helyett-propaganda-lagy-cenzura-magyar-mediaban-2016-mertek-fuzetek-11 [dostęp: 1.10.2017]. 
Plankog, 2014, Váratlanul kirúgták az Origo főszerkesztőjét. 444, 02.06.2014, https://444.hu/2014/ 06/02/varatlanul-kirugtak-az-origo-foszerkesztojet [dostęp: 4.08.2018]. 
Szalay D., 2017, Lassan veszi át az állam a hallgatottságmérést, http://24.hu/media/2017/08/28/ lassan-veszi-at-az-allam-a-hallgatottsagmerest [dostęp: 5.10.2017]. 
Sükösd M., Bajomi-Lázár P., 2009, Médiapolitikai trendek Kelet-Közép-Európában 1989–2008, „Politikatudományi szemle” XVIII. évf., 1. szám, Budapeszt: MTA Társadalomtudományi Kutatóközpont 
Żuk P., 2006, Media a kontrola społeczna w czasach „Wolności Rynkowej” [w:] P. Żuk (red.), Media i władza, Warszawa: Scholar.