Szlakiem kobiecych ciał. Poczucie przynależności i strategie filmowego patrzenia

Karolina Sikorska

Abstrakt
On the Trail of Women’s Bodies. Feeling of Belonging and Strategies of Cinematic Seeing

Article analyses Anna Okrasko’s video Lot’s Wife (2013) – fictional documentary about women monuments, memorials and public sculptures situated in former East Berlin. Text attempts to answer the questions about contemporary cultural belonging of women, about constructing cultural memory and studying city as a symbolic space, where women are subjects as well as objects of seeing. Artist’s work suggests that cultural identity is not only strongly connected to community or history but also depends on place. The problem of public space and its ways of perceiving and compassing is presented as a pretty important issue in this context. Also, this fictional documentary is considered as reconfiguration of dominant visibility and ways of female body’s presence. 

Słowa kluczowe: Anna Okrasko, Lot’s wife, Berlin, city, public space, cultural memory, cultural belonging, monuments and memorials dedicated to women
References

Abercrombie N., Lash S., Longhurst B., Przedstawienia popularne. Przerabianie realizmu, przeł. E. Mrowczyk-Hearfield, w: R. Nycz (red.), Odkrywanie modernizmu. Przekłady i komentarze, Universitas, Kraków 2004.

Achmatowa A., Żona Lota, przeł. G. Gieysztor, w: eadem, Poezje, wybór i posł. J. Szymak-Reiferowa, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1986, s. 139–141.

Appadurai A., Nowoczesność bez granic. Kulturowe wymiary globalizacji, przeł. Z. Pucek, Universitas, Kraków 2005.

Assmann A., Cztery formy pamięci, przeł. K. Sidowska, w: M. Saryusz-Wolska (red.), Między historią a pamięcią. Antologia, Wydawnictwa UW, Warszawa 2013.

Assmann A., O problemie tożsamości z perspektywy kulturoznawczej, przeł. K. Sidowska, w: M. Saryusz-Wolska (red.), Między historią a pamięcią. Antologia, Wydawnictwa UW, Warszawa 2013.

Assmann A., Pamięć miejsc – autentyzm i upamiętnienie, przeł. J. Górny, w: M. Saryusz-Wolska (red.), Między historią a pamięcią. Antologia, Wydawnictwa UW, Warszawa 2013.

Assmann A., Przestrzenie pamięci. Formy i przemiany pamięci kulturowej, przeł. P. Przybyła, w: M. Saryusz-Wolska (red.), Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, Universitas, Kraków 2009.

Bal M., Afekt jako siła kulturowa, przeł. A. Turczyn, w: E. Wichrowska i in. (red.), Historie afektywne i polityki pamięci, Wydawnictwo IBL, Warszawa 2015.

Benjamin W., M [Flâneur], w: idem, Pasaże, red. R. Tiedemann, przeł. I. Kania, Wydawnic­two Literackie, Kraków 2005.

Cavanagh C., „Przepisywanie” Wielkiej Historii. Achmatowa, Szymborska i żona Lota, przeł. T. Kunz, „Teksty Drugie” 2001, nr 2, z. 67.

Dziamski G., Radykalizacja demokracji. Sztuka w sferze publicznej,w: D. Koczanowicz,
M. Skrzeczkowski (red.), Między estetyzacją a emancypacją. Praktyki artystyczne w przestrzeni publicznej, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej, Wrocław 2010.

Dziuban Z., Doświadczenie, w: E. Rewers (red.),Kulturowe studia miejskie. Wprowadzenie, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa 2014.

Friedberg A., Mobilne i wirtualne spojrzenie nowoczesności. Flâneur/flâneuse, przeł. M. Murawska i in., w: T. Majewski (red.), Rekonfiguracje modernizmu. Nowoczesność i kultura popularna, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2009.

Hausen K., Matki i synowie na rynku towarów i symboli. Niemiecki Dzień Matki 1923–1933, przeł. J. Górny, w: K. Hausen, Porządek płci. Studia historyczne, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2010.

Hausen K., Przestrzeń publiczna i prywatność. Konstrukcje polityki społecznej a historia relacji płci, przeł. J. Górny, w: K. Hausen, Porządek płci. Studia historyczne, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2010.

Huyssen A., Po wojnie. Berlin jako palimpsest, przeł. J. Mostowska, w: M. Saryusz-Wolska (red.), Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, Universitas, Kraków 2009.

Michałowska M., Narracje, w: E. Rewers (red.),Kulturowe studia miejskie. Wprowadzenie, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa 2014.

Michałowska M., Obraz utajony. Szkice o fotografii i pamięci, Galeria f5 & Księgarnia Fotograficzna, Kraków 2007.

Michałowska M., Fotografia i miasto – dyskurs spojrzenia, w: E. Rewers (red.), Miasto w sztuce – sztuka miasta, Universitas, Kraków 2010.

Mirzoeff N., Prawo do patrzenia, przeł. M. Szcześniak, Ł. Zaremba, w: I. Kurz, P. Kwiatkowska, Ł. Zaremba (oprac.), Antropologia kultury wizualnej. Zagadnienia i wybór tekstów, Wydawnictwo UW, Warszawa 2012.

Popczyk M., Berlin – miasto widzialnej nieobecności, w: W. Kalaga (red.), Dylematy wielokulturowości, Universitas, Kraków 2004.

Solarska M., Których kobiet historia jest możliwa?, w: M. Solarska, M. Bugajewski, Współczesna francuska historia kobiet. Dokonania, perspektywy, krytyka, Oficyna Wydawnicza Epigram, Bydgoszcz 2009.

Spiegel G.M., Zadanie historyka, przeł. P. Stachura, w: E. Domańska (red.),Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki. Antologia, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2010.

Szymborska W., Żona Lota, w: eadem, Sto wierszy – sto pociech, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2000, s. 162–165.

White H., Znaczenie narracyjności dla przedstawiania rzeczywistości, przeł. M. Wilczyński, w: idem, Poetyka pisarstwa historycznego, red. E. Domańska, M. Wilczyński, Universitas, Kraków 2010.

Zola E., Dzieło, przeł. H. Szumańska-Grossowa, PIW, Warszawa 1960.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana
kwartalnie w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.