Ruchliwa armia kultur

Andrzej Zaporowski

Abstrakt

A Mobile Army of Cultures

In this essay the author claims that if one is defined in terms of a mobile army of cultures, then one will turn to be possibly a flexible and innovative creature. The very expression “a mobile army” is borrowed from F. Nietzsche but it is the author who associates this expression with a word “culture”. Culture is taken to be a set of attitudes, like belief, intention, or solidarity, which are of mental yet intersubjective nature. On the other hand, one is a part of a realm of physical events where one’s actions are an instance of such events. Some of one’s actions are non-reflexive since they are conditioned by the sets in question. Still, such sets emerge as a result of one’s entering into a series of interactions with, among others, other non-reflexively acting actors. There exits then a feedback between attitudes and actions (events). Culture is an orientation system, and a series of interactions makes one change it, where a change amounts to a reconfiguration of attitudes due to temporary tensions among them. In this respect one not only is modelled by the reality of physical events (actions) but also models it. Since there is more than one agent with such a capacity, an army of cultures can be imagined. Moreover, such an army is attributed a characteristic of mobility. In this respect, when acting non-reflexively one faces a mobile army of cultures where one’s culture is temporarily a part of this army.
Słowa kluczowe: kultura, ruchliwa armia, postawa, zdarzenie, działanie, napięcie
References

Davidson D., The Emergence of Thought, w: idem, Subjective, Intersubjective, Objective, Oxford University Press, Oxford 2001, s. 123–134.

Geertz C., The Impact of the Concept of Culture on the Concept of Man, w: idem, The Interpretation of Cultures: Selected Essays, Basic Books, New York 1973, s. 33–54 (wydanie polskie: Wpływ koncepcji kultury na koncepcję człowieka, przeł. M.M. Piechaczek,
w: C. Geertz, Interpretacja kultur: wybrane eseje, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2005, s. 51–74).

Geertz C., Ritual and Social Change: A Javanese Example, w: idem, The Interpretation of Cultures: Selected Essays, Basic Books, New York 1973, s. 142–169 (wydanie polskie: Rytuał a zmiana społeczna: przykład jawajski, przeł. M.M. Piechaczek, w: C. Geertz, Interpretacja kultur: wybrane eseje, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2005, s. 169–197).

Kim Y.Y., Ruben B.D., Intercultural Transformation. A Systems Theory, w: Y.Y. Kim,
W.B. Gudykunst (eds.), Theories in Intercultural Communication, Sage Publications, Newbury Park, CA 1988, s. 299–321.

Kmita J. (red.), Tropem Nietzscheańskiego kłamstwa słów, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii UAM, Poznań 1999.

Nietzsche F., O prawdzie i kłamstwie w pozamoralnym sensie, przeł. B. Baran, w: idem, Pisma pozostałe 1862–1875, Inter Esse, Kraków 1993, s. 181–199.

Zaporowski A., Co to jest strategia kulturoznawcza?, w: J. Grad, J. Sójka, A. Zaporowski (red.), Nauka – kultura – społeczeństwo, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2010,
s. 265–274.

Zaporowski A., Inspiracje Wittgensteinowskie: bodźce i reakcje werbalne nie kłamią, w: J. Kmita (red.), Tropem Nietzscheańskiego kłamstwa słów, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii UAM, Poznań 1999, s. 55–66.

Zaporowski A., Hybrydowy charakter współczesności i kultury. Studium krytyczne, „Studia Kulturoznawcze” 2013, nr 1, s. 125–143.

Zaporowski A., Kultura a praktyka badawcza, „Roczniki Kulturoznawcze” 2016, nr 7, s. 31–56.

Zaporowski A., Kultura – działanie – metoda, „Roczniki Kulturoznawcze” 2013, nr 4, s. 5–23.

Zaporowski A., Kultura – ruchomy cel, „Lud” 2010, nr XCIV, s. 367–375.

Zaporowski A., Kultura w świetle amerykańskiej antropologii współczesności, „Lud” 2013, nr XCVII, s. 175–194.

Zaporowski A., Obraz kultury w świetle wybranych modeli stosunków międzyludzkich,
w: A. Pałubicka, A.P. Kowalski (red.), Konstruktywizm w humanistyce, Oficyna Wydawnicza Epigram, Bydgoszcz 2003, s. 107–118.

Zaporowski A., Opis zagęszczony a kryzys przedstawienia – przypadek antropologiczny, „Studia Semiotyczne” 2010, nr XXVII, s. 167–176.

Zaporowski A., Różne oblicza współczesności, „Lud” 2014, nr XCVIII, s. 299–307.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana
kwartalnie w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.