Sztuka, nie ropa. Artystyczny aktywizm kolektywu Liberate Tate

Katarzyna Maniak

Abstrakt

Art not oil. Art activism by Liberate Tate

In her article the author analyses the activity of Liberate Tate collective, which was founded in 2010 with the aim to end sponsorship of Tate Gallery by BP oil company. This example of alliance between art and activism may be considered in two ways: in the context of the relationship between the institution and the artists who attempt to transform the museums, and also through the art of protest against the oil corporation responsible for environment exploitation. The activity of Liberate Tate is compared with others forms of protest, such as Occupy Wall Street or the fight against Dakota Access Pipeline. The framework of interpretation is indicated by the complex reliance between art, activism and neoliberal capitalism. The ideas of delirium and resistance proposed by Gregory Sholette appear to be particularly useful in explaining the given relations, as well as the notion of practicing deindividualization by activists, who build various alliances and communities of those engaged in creating the envisioned museum. 

Słowa kluczowe: Liberate Tate, art activism, art of protest, capitalocene, institutional critique
References

Berger J., Sposoby widzenia, przeł. M. Bryl, Fundacja Aletheia, Warszawa 2008.

Bhabha H., Mimikra i ludzie. O dwuznaczności dyskursu kolonialnego, przeł. T. Dobrogoszcz, „Literatura na Świecie” 2008, nr 01–02 (438–439).

Demo A.T., The Guerrilla Girls’ Comic Politics of Subversion, „Women’s Studies in Communication” 2000, vol. 23.

Drozdowski R., Strategie refleksyjnej dezindywidualizacji jako nowa postać kultury oporu?, w: W. Kuligowski, A. Pomieciński (red.), Oblicza buntu. Praktyki i teorie sprzeciwu w kulturze współczesnej, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2012.

Evans M., Artwash: Big Oil and the Arts, Pluto Press, London 2015.

Fraser A., From the Critique of Institutions to an Institution of Critique, „Artforum” 2005 (September), vol. 44, iss. 1.

Jay M., Scopic Regimes of Modernity, w: H. Foster (red.), Vision and Visuality: Discussions in Contemporary Culture, Bay Press, Seattle 1988.

Lippard L.R., Trojan Horses: Activist Art and Power, w: B. Wallis (red.), Art after Modernism: Rethinking Representation, New Museum of Contemporary Art, New York 1984.

Malzacher F., Pisuar wraca do ubikacji. Symboliczna i bezpośrednia moc sztuki, w: S. Herbst, F. Mazacher (red.), Prawda jest konkretna. Artystyczne strategie w polityce. Podręcznik, Fundacja Bęc Zmiana, Warszawa 2018.

Mirzoeff N., Jak zobaczyć świat, przeł. Ł. Zaremba, Karakter – Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa 2016.

Patel R., Moore J., Tania natura, przeł. A.W. Nowak, P. Czapliński, w: P. Czapliński et al. (red.), O jeden las za daleko. Demokracja, kapitalizm i nieposłuszeństwo ekologiczne w Polsce, Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, Warszawa 2019.

Sholette G., Ciemna materia świata sztuki, „Notes na 6 tygodni” 12.2014–1.2015, nr 97.

Sholette G., Dark Matter: Art and Politics in the Age of Enterprise Culture, Pluto Press, London 2011.

Sholette G., Delirium and Resistance: Activist Art and the Crisis of Capitalism, Pluto Press, London 2017.

Załuski T. (red.), Skuteczność sztuki, Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź 2014.

Źródła internetowe:

Birthmark, http://www.liberatetate.org.uk/birthmark/ (dostęp: 1.09. 2018).

Clark N., BP to End Controversial Sponsorship of Tate in 2017, „The Independent”, https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/art/news/bp-to-end-controversial-sponsorship-of-tate-in-2017-a6923471.html (dostęp: 3.06.2017).

Demos T.J., The Great Transition: The Arts and Radical System Change, „e-flux”, https://www.e-flux.com/architecture/accumulation/122305/the-great-transition-the-arts-and-radical-system-change/ (dostęp: 20.09.2018).

Evans M., Smith K., Liberate Tate Activists Look Back on Six Years of Fighting BP Sponsorship. Interview by Benjamin Sutton, https://hyperallergic.com/288254/liberate-tate-activists-look-back-on-six-years-of-fighting-bp-sponsorship/ (dostęp: 10.07.2017).

Fossil Free Culture NL, Disobedient Art Can Win the Fight against Artwashing, https://gofossilfree. org/disobedient-art-wins-the-fight-against-artwashing/ (dostęp: 20.09.2018).

Jordan J., On Refusing to Prebend to Do Politics in a Museum, http://www.artmonthly.co.uk/magazine/site/article/on-refusing-to-pretend-to-do-politics-in-a-museum-by-john-jordan-2010 (dostęp: 11.08.2018).

Khomami N., BP to End Tate Sponsorship after 26 Years, „The Guardian”, https://www.theguardian.com/artanddesign/2016/mar/11/bp-to-end-tate-sponsorship-climate-protests (dostęp: 10.08.2018).

Museum Definition, https://icom.museum/en/activities/standards-guidelines/museum-definition/ (dostęp: 1.09.2019).

Our Vision, https://www.tate.org.uk/about-us/our-priorities (dostęp: 3.09.2018).

Serota N., Interview: Sir Nicholas Serota. The Man Who Turned the Tate Modern, https://www.thejc.com/culture/interviews/interview-sir-nicholas-serota-1.16648 (dostęp: 4.06.2017).

Tate Report 2009–2010, https://www.tate.org.uk/download/file/fid/17029 (dostęp: 20.08.2018).

Taussig M., Jestem tak wściekły, że zrobiłem transparent, „Widok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej” 2017, nr 17, http://www.pismowidok.org/pl/archiwum/2017/protest-obrazow/jestem-tak-wsciekly-ze-zrobilem-transparent (dostęp: 10.12.2018).

Ujma M., Krytyka instytucjonalna, http://magdalena-ujma.blogspot.com/2013/01/krytyka-instytucjonalna.html (dostęp: 2.07.2018).

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana
kwartalnie w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.