Call for Papers: Praktyki designu w mediach

Praktyki designu w mediach

redaktor: prof. dr hab. Andrzej Gwóźdź
editor: professor Andrzej Gwóźdź

W ostatnich latach design stał się pojęciem tak pojemnym, że znaczy już nieomal wszystko, co związane jest z jakąś formą ingerencji za pomocą praktyk estetycznych (bądź szerzej – kulturowych) w obszar komunikacji symbolicznej i wizualnej (projektowanie graficzne), w przedmiotowość (kształtowanie przedmiotów codziennego użytku), usługi, procesy społeczne czy środowisko. Wszystko bowiem, łącznie z naturą, podlega kształtowaniu – od drogowskazu, poprzez ubiór, gesty, dźwięki i zapachy.

Kiedy weźmiemy pod ogląd współczesną kulturę audiowizualną i kształtujące jej główny nurt tzw. nowe media, design staje się w zasadzie równoznaczny z kreacją najszerzej pojętych środowisk technokulturowych: „od aplikacji użytkowych (komputery osobiste), poprzez systemy informacyjne i społecznościowe (internet, media interaktywne), aż po technologie mobilne, systemy augmentowanych rzeczywistości (ubiquitouscomputing – powszechność technologii komputerowych, wyjście poza interakcję w środowisku graficznym, synteza technologii z rzeczywistością fizyczną)” (Marcin Składanek). Za każdym razem chodzi przecież o „projektującą” interwencję w zastany stan rzeczy po to, by go zmienić ze względu na określony cel (efekt) odbiorczy. Do tego stopnia, że design zaczął już obejmować cały obszar artefaktyzacji za sprawą ludzkiej działalności i odnoszony bywa do wielości technokultur rozpostartych między sztuką a projektowaniem (bądź tym, co tradycyjnie określa się mianem wzornictwa przemysłowego, a co widoczne jest zwłaszcza w obrębie tzw. nowych mediów). 

I choć stworzenie podstaw teoretycznych dla jakiejś ogólnej teorii designu w obliczu tak nieposkromionej proliferacji designowych klasyfikacji i podziałów wydaje się mało prawdopodobne (i mało celowe), nie sposób uniknąć próby epistemologizacji zagadnienia. Ale też nie istnieje i istnieć nie może jedna teoria designu, bo przedmiot jest nazbyt kompleksowy i niejednorodny.

Także w dyskursie metateoretycznym mamy do czynienia z takim impetem teoriopoznawczym, że design zaczął zagospodarowywać spore połacie współczesnej epistemologii, wkraczając na obszary różnych dziedzin wiedzy o kulturze (design studies), a nawet aspirując do miana nauki o sposobach kreowania kontaktu z rozmaitymi interfejsami kulturowymi i samych tych interfejsach (knowledge media design), z projektowaniem interakcji użytkowników w systemach komputerowych (metadesign), włącznie.

Świadomi wagi oraz poznawczej atrakcyjności wskazanych pól badawczych, pragniemy poświęcić kolejny numer „Przeglądu Kulturoznawczego” problematyce związanej z funkcjonowaniem mediów ze względu na artykułowane w nich praktyki designerskie. Celem będzie próba dookreślenia technokulturowej refleksji na temat przemian kultur mediów, ich form i funkcji w epoce, o której mówi się, że kulturę wizualną zastąpiła kulturą designu. Ale także szerzej – refleksja na temat designu jako fenomenu kultur mediów w ogóle (design jako forum strategii kulturowych) zarówno w perspektywie teoretycznej, antropologicznej, jak i socjokulturowej.

Proponujemy namysł nad poniższymi zagadnieniami i zachęcamy do ich autorskich rozszerzeń:

1.      Sposoby przejawiania się designu w mediach i za pomocą mediów – teorie, filozofie, estetyki.

2.      Design w działaniu (style oraz skutki użytkowania designu w rozmaitych obszarach kultury medialnej).

3.      Praktyki wizualizacji danych w środowiskach cyfrowych (interfejsowa grafosfera).

4.      Sztuki medialne i praktyki estetyczne w obliczu designu (np. wideomapping).

5.      Design wysokiej rozdzielczości – ekstaza komunikowania po Baudrillardzie.

6.      Strategie projektowania interfejsów nowych mediów (appleizacja designu?).

7.      Emergency design– zarządzanie kryzysami za pomocą mediów.

8.      Emotional designw perspektywie artykulacji medialnych.

9.      Design spekulatywny – laboratorium przyszłości.

10.   Metadesign, czyli myślenie designem.

11.  Look– estetyka i pragmatyka „opakowania” jako formy komunikowania.

12.  Posthumanistyczne konteksty designu.

13.  Społeczna odpowiedzialność designu.

Redaktorem  merytorycznym i prowadzącym numeru jest prof. dr hab. Andrzej Gwóźdź (INoK UŚ).

Na Państwa teksty o objętości nieprzekraczającej 40 000 znaków czekamy do 15.11.2019 roku.

Prosimy o ich przesłanie na adres: przeglad.kulturoznawczy@uj.edu.pl


Design Practices in Media
editor: professor Andrzej Gwóźdź

In recent years the notion of design has become so capacious that it now means almost everything which is associated with any forms of intervention by means of aesthetic (or broader – cultural) practices in the area of symbolic and visual communication (graphic design), objects (shaping everyday objects), services, social processes and the environment. As everything, including nature, is subjected to shaping – from a signpost, through clothes, gestures, to sounds and smells.

When we take into consideration contemporary audiovisual culture and the so called new media which shape its mainstream, design becomes basically equivalent with the creation of the most widely understood techno-cultural environments: “from application software (personal computers) through information and networking systems (internet, interactive media) to mobile technologies, augmented-reality systems (ubiquitous computing – prevalence of computer technologies, moving beyond an interaction in graphical environment, synthesis of technology and physical reality)” (Marcin Składanek). Actually each time it is a “designing” intervention in the existing state in order to change it due to a specific goal (effect) for the receivers. To such an extent that design has already begun to encompass the whole sphere of artefactization owing to human activity and it has been referred to plurality of technocultures spread between art and designing (or what is traditionally defined as industrial design and what is particularly visible within the so called new media). 

And although creating theoretical basis for a general theory of design in the face of such unrestrained proliferation of design classifications and divisions seems unlikely (and rather pointless), it is difficult to avoid an attempt to epistemologize the problem. However, one single theory of design does not and cannot exist because the subject is too complex and heterogeneous.

Also in the meta-theoretical discourse there is such an epistemological impetus that design has begun to occupy considerable areas of contemporary epistemology entering areas of various disciplines of culture studies (design studies). Design itself aspires to become science about creating contact with different cultural interfaces and about these interfaces as such (knowledge media design), including designing users’ interactions in computer systems (metadesign).

Being aware of the importance and cognitive attractiveness of the indicated research fields, we want to dedicate the next issue of “Przegląd Kulturoznawczy” (“Cultural Studies Review”) to problems related to functioning of media due to design practices articulated in them. The aim will be an attempt to define a technocultural reflection on transformation of media cultures, their forms and functions in an era which is said to have replaced visual culture with design culture. But also more broadly – a reflection on design as a phenomenon of media cultures in general (design as a forum for cultural strategies) in both a theoretical, anthropological and sociocultural perspective.

We suggest reflection upon the following topics and encourage the Authors to expand them:

1.      The ways of design presence in media and by means of media – theories, philosophies, aesthetics.

2.      Design in practice (styles and effects of design use in various areas of media culture).

3.      Data visualization practices in digital environments (interface graphosphere).

4.      Media arts and aesthetic practices in the face of design (e.g. video mapping).

5.      High-resolution design – the ecstasy of communication after Baudrillard.

6.      Strategies for designing interfaces of new media (Appleization of design?).

7.      Emergency design – crisis management by means of media.

8.      Emotional design in the perspective of media articulation.

9.      Speculative design – the laboratory of the future.

10.   Metadesign, or thinking through design.

11.  Look – aesthetics and pragmatics of “packaging” as a form of communication.

12.  Posthumanist contexts of design.

13.  Social responsibility of design.

Prof. Dr Hab. Andrzej Gwóźdź (Institute of Cultural and Interdisciplinary Studies, University of Silesia) is the substantive and lead editor of the issue.

We are looking forward to Your papers not exceeding 40 000 characters till 15th November 2019.

Please kindly submit the papers to: przeglad.kulturoznawczy@uj.edu.pl

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana
kwartalnie w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.