Język, cierpienie, milczenie. Czesław Miłosz a poezja Geoffreya Hilla

Jean Ward

Abstrakt

Language, Suffering, Silence. Czesław Miłosz and the Poetry of Geoffrey Hill

Geoffrey Hill’s prose writings contain one or two references to Czeslaw Miłosz, in which the Polish poet is heavily and unfairly criticized. Hill bases his criticism on a short fragment, taken out of context, from Jane Zielonko’s translation of The Captive Mind. No reference is made to any other of Miłosz’s writings, although a considerable number of them are available in English. This article considers how some signifi cant departures from the original in Zielonko’s translation combine with a most surprising disregard on Hill’s part not only for the “contexture” of Miłosz’s huge oeuvre, but also even for The Captive Mind as a whole, to lead to an unjust and distorted understanding of Miłosz’s moral and poetic outlook. The misunderstanding is all the more remarkable given the very many similarities between the two poets, especially in regard to the question of the “immorality of art” and to what Donald Davie describes as “the insuffi ciency of lyric”. The article compares Hill’s attitude to the translated text and to Miłosz’s oeuvre unfavourably with that of Davie, who is much more cautious in his judgments.

Słowa kluczowe: Geoffrey Hill, Czesław Miłosz, Zniewolony umysł, Donald Davie, pułapki osądów opartych na przekładzie, contexture, język, cierpienie, milczenie, niemoralność sztuki, niewystarczalność liryki
References

Ackroyd P. 1999. The Life of Thomas More, New York: Random House.

Auden W.H. 1994. 44 wiersze, przeł. St. Barańczak, Kraków: Znak.

Barańczak S. 1985. Język poetycki Czesława Miłosza, w: J. Kwiatkowski (red.), Poznawanie Miłosza, Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Davie D. 1978. A Gathered Church. The Literature of the English Dissenting Interest, 1700–1930, London: Routledge and Kegan Paul.

––––– 1986. Czesław Miłosz and the Insuffi ciency of Lyric, Knoxville: University of Tennessee Press.

––––– 1990. Slavic Excursions, Manchester: Carcanet.

Fiut A. 2011. Moment wieczny. Poezja Czesława Miłosza, Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Gadamer H.G. 2000. Człowiek i język, w: Rozum, słowo, dzieje. Szkice wybrane, przeł. K. Michalski, Warszawa: PIW.

Greene G. 1999. A Sort of Life. London: Vintage.

Heaney S. 1996 (1988). Znaczenie przekładu, przeł. M. Heydel, w: S. Heaney, Zawierzyć poezji, oprac. S. Barańczak, Kraków: Znak.

Hill G. 1971–1972. „The Conscious Mind’s Intelligible Structure”. A Debate, „Agenda”, om 9, nr 4 – tom 10, nr. 1, s. 14–23.

––––– 1985. Collected Poems, London: Penguin.

––––– 1999. The Triumph of Love, London: Penguin.

––––– 2001 (1971). Hymny mercjańskie, przeł. J. Gutorow, „Literatura na Świecie” 5–6, s. 173–191.

––––– 2001. Speech! Speech!, London: Penguin.

––––– 2002. The Orchards of Syon, London: Penguin.

––––– 2005. Scenes from Comus, London: Penguin.

––––– 2007. A Treatise of Civil Power, London: Penguin.

––––– 2008. Collected Critical Writings, red. K. Haynes, Oxford: Oxford UP.

Hobbes T. 1954. Lewiatan, czyli materia, forma i władza państwa kościelnego i świeckiego, przeł. Cz. Znamierowski, Warszawa: PWN.

Howe N. 1998. Praise and Lament. The Afterlife of Old English Poetry in Auden, Hill, and Gunn, w: P.S. Baker, N. Howe (red.), Words and Works. Studies in Medieval English Language and Literature in Honour of Fred C. Robinson, Toronto, Buffalo, London: University of Toronto Press, s. 293–310.

Mann Th. 1987 (1903). Tonio Kröger, przeł. L. Staff, Warszawa: Czytelnik.

Miłosz Cz., Merton Th. 1991. Listy, przeł. M. Tarnowska, Kraków: Znak.

Miłosz Cz. 1953. The Captive Mind, przeł. J. Zielonko, New York: Vintage.

––––– 1977. Hymn o Perle, Kraków: Wydawnictwo Literackie.

––––– 1981. Poezje, Warszawa: Czytelnik.

––––– 1983. The Witness of Poetry. Charles Eliot Norton Lectures, Cambridge, Mass.: Harvard UP.

––––– 1986. Ogród nauk, Kraków: Znak.

––––– 1990a. Rodzinna Europa, Warszawa: Czytelnik.

––––– 1990b. Świadectwo poezji, Warszawa: Czytelnik.

––––– 1999 (1953). Zniewolony umysł, Kraków: Wydawnictwo Literackie.

––––– 2004. O podróżach w czasie, Kraków: Znak.

––––– 2004. Second Space. New Poems, przeł. Cz. Miłosz, R. Hass, New York: Ecco.

––––– 2009. Wiersze, tom 5, Kraków: Znak.

Nieukerken A. van. 1998. Ironiczny konceptyzm. Nowoczesna polska poezja metafi - zyczna w kontekście anglosaskiego modernizmu, Kraków: Universitas.

Ricks Ch. 1987. Geoffrey Hill 1. “The Tongue’s Atrocities”, w: Ch. Ricks, The Force of Poetry, Oxford: Oxford UP.

Schmidt M. 1998. Lives of the Poets, London: Wiedenfeld and Nicolson.

Ward J. 2010. Geoffrey Hill, Little Gidding and the “Christian Poetics” of Michael Edwards, „Literature and Theology”, tom 24, nr 3, s. 256–270.

––––– 2011. Angielski poeta o „wielkim polskim luminarzu”. Geoffrey Hill i Ciemne świecidło Aleksandra Wata, „Ruch Literacki” 1, s. 53–67.

Wieseltier L. 2004. Czesław Miłosz, 1911–2004, „The New York Times”, 12 września, archiwum internetowe.

Williams D.-A. 2008. The Book of the Week. Geoffrey Hill, Collected Critical Writings, „The Times Higher Education”, 20 marca, archiwum internetowe.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.