Polscy wydawcy lilipuci jako idea-makers?

Katarzyna Biernacka-Licznar,

Natalia Paprocka

Abstrakt

The paper discusses Polish publishers referred to as “Lilliputians”, i.e. a group of small independent publishing houses set up after 2000 that publish artistically refined books of high literary quality for children and young adults.

Drawing on Itamar Even-Zohar’s theory of culture repertoire, we posit that in the 1990s, the cultural repertoire of Polish children’s literature was distinctly limited, while the development of the Lilliputian publishers at the onset of the third millennium was a reaction against that limitation. We believe that the role played by the Lilliputian publishers in Polish children’s literature is best captured by the notion of idea-makers, i.e. people who are a driving force of change in culture repertoire.

The aim of this descriptive exploratory paper is to identify and analyse Polish and foreign books released by those publishers and to define distinctive features of those publications with a special focus on literary imports from France and Italy. Our findings imply that the choices made by the Lilliputian publishers have modified the repertoire available to Polish readers of children’s literature at the turn of the millennia.

Słowa kluczowe: literatura dla dzieci i młodzieży, literatura tłumaczona, literatura francuska, literatura włoska, teoria repertuaru kulturowego, wydawnictwa lilipucie
References

Anstey M., Bull G. 2004. The Picture Book. Modern and Postmodern, w: P. Hunt (red.), International Encyclopedia of Children’s Literature, London–New York: Routledge, s. 329–339.

Cackowska M. 2009–2010. Czym jest książka obrazkowa? pojmowaniu książki obrazkowej dla dzieci Polsce, cz. I: „Ryms” 5, wiosna 2009, s. 5; cz. II: „Ryms” 6, lato 2009, s. 14–16; cz. III: „Ryms” 8, zima 2009/2010, s. 12–13.

Cackowska M., Wincencjusz-Patyna A., Lange G. 2016. Look! Polish Picturebook!, Gdańsk: Nadbałtyckie Centrum Kultury.

Cetera A. 2009. Smak morwy. źródeł recepcji przekładów Szekspira Polsce, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Demircioğlu C. 2009. Translating Europe. The Case of Ahmed Midhat as an Ottoman Agent of Translation, w: J. Milton, P. Bandia (red.), Agents of Translation, Amsterdam–Philadelphia: John Benjamins, s. 131–159.

Dobrołęcki P. 2007. Wiedza tajemna bardzo sekretna. Polskie książki dla dzieci trafiają za granicę, „Biblioteka Analiz” 210, http://rynek-ksiazki.pl/szukaj/wiedza-tajemna-i-bardzo-sekretna_14627.html (dostęp: 16.11.2016).

Dubiel K. 2015. Działalność wydawnicza oficyny Dwie Siostry, niepublikowana praca magisterska, Uniwersytet Warszawski, Instytut Historyczny.

Even-Zohar I. 2005a. Culture as Goods, Culture as Tools, w: I. Even-Zohar, Papers in Culture Research, Tel Aviv: Tel Aviv University s. 9–14.

–––– 2005b. The Making of Repertoire, Survival and Success under Heterogeneity, w: I. Even-Zohar, Papers in Culture Research, Tel Aviv : Tel Aviv University, s. 175–184.

–––– 2005c. Idea-Makers, Culture Entrepreneurs, Makers of Life Images, and the Prospects of Success, w: I. Even-Zohar, Papers in Culture Research, Tel Aviv: Tel Aviv University, s. 185–203.

–––– 2009. Miejsce literatury tłumaczonej polisystemie literackim, przeł. M. Heydel, w: P. Bukowski, M. Heydel (red.), Współczesne teorie przekładu. Antologia, Kraków: Znak, s. 197–203.

Fordoński K. 2000. Polski przekład literacki warunkach wolnego rynku. Spojrzenie nieobiektywne, prowokacyjne stronnicze, „Przekładaniec” 7, s. 131–149.

Kitrasiewicz P., Gołębiewski Ł. 2005. Rynek książki Polsce 1944–89, Warszawa: Biblioteka Analiz.

Kubisiowska K. 2015. Czytamy oglądamy. 2014 książkach dla dzieci, http://www.instytutksiazki.pl/wydarzenia,aktualnosci,32397,czytamy-i-ogladamy--2014-w-ksiazkach-dla-dzieci.html (dostęp: 21.11.2016).

Leszczyński G. 2007. Literatura dla młodych odbiorców 1990–2006, „Guliwer” 1, s. 33–36.

––– 2015. Wielkie małe książki. Lektury dzieci. nie tylko, Poznań: Media Rodzina.

Lionni L. 2014. Tra miei mondi. Un’autobiografia, Roma: Donzelli Editore.

Lipka-Sztarbałło K. 2007. Co za nami, co przed nami? Polska książka ilustrowana ostatniego piętnastolecia, „Guliwer” 1, s. 28–31.

Lipczyńska-Gil M. 2013. Trochę dużo, trochę mało..., „Papier Plus”, 28 października 2013, http://ryms.pl/artykul_szczegoly/151/troche-duzo-troche-malo-10-lat-hokus-pokus.html (dostęp: 21.11.2016).

Nières-Chevrel I. 2009. Introduction à la littérature de jeunesse, Paris: Didier Jeunesse.

Olech J. 2005. Wydawnictwa lilipucie, „Tygodnik Powszechny” 14, s. 20–21.

–––– 2008. Ilustracja polska po potopie, w: D. Świerczyńska-Jelonek, G. Leszczyński, M. Zając (red.), Po potopieDziecko, książka biblioteka XXI wieku: Diagnozy postulaty, Warszawa: Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, s. 189–194.

–––– 2010. Liliputy rosną, „Magazyn Literacki” 3 (dodatek do „Tygodnika Powszechnego” 17), 25 kwietnia, s. 20–21.

–––– 2015. Polska szkoła graficzna książek dla dzieci?, „Wydawca” 1(3), s. 6–9.

P.W. 2012. Już nie liliput. Dwie Siostry – próba sylwetki, „Biblioteka Analiz” 18 (335), s. 14–15.

Salmon-Siama M. 2015. „Ce monde étrange à lire ou à voir?” La notoriété des illustrateurs polonais comme un vecteur de promotion dans l’espace éditorial international, w: E. Skibińska, R. Solová, K. Gostkowska (red.), Vingt cinq ans après... Traduire dans une Europe en reconfiguration, Paris: Orizons, s. 195–214.

Skibińska E. 2008. Les fonctions de la traduction dans l’édition polonaise après 1989, w: Z. Mitosek, A. Ciesielska-Ribard (red.), Aspects sociologiques et anthropologiques de la traductionNouveaux Cahiers franco-polonais 7, Paris – Varsovie: Centre de civilisation polonaise, s. 209–222.

–––– 2009a. La place des traductions sur le marché éditorial polonais après 1989, w: G. Sapiro (red.), Les contradictions de la globalisation éditoriale, Paris: Nouveau Monde, s. 335–367.

–––– 2009b. Méthodes bibliométriques et analyse des traductions, w: A. Kieliszczyk, E. Pilecka (red.), La perspective interdisciplinaire des études francophones, Łask: Oficyna Wydawnicza LEKSEM, s. 141–155.

Świerczyńska-Jelonek D., G. Leszczyński, M. Zając (red.). 2008. Po potopie. Dziecko, książka biblioteka XXI wieku. Diagnozy postulaty, Warszawa: Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich.

Toury G. 1995. Descriptive Translation Studies and beyond, Amsterdam, Philadelphia: John Benjamins.

Ungerer T. 2013. À la guerre comme à la guerre. Dessins et souvenirs d’enfance, Paris: Médium, l’école des loisirs.

Wandel A. 2015. Dinosaures et encore plus... Ouvrages documentaires étrangers pour la jeunesse dans le répertoire des éditeurs polonais (sur exemples choisis), w: E. Skibińska, R. Solová, K. Gostkowska (red.), Vingt cinq ans après... Traduire dans une Europe en reconfiguration, Paris: Orizons, s. 215–233.

Wincencjusz-Patyna A. 2008. Stacja ilustracja. Polska ilustracja książkowa 1950–1980. Artystyczne kreacje realizacje. Wrocław: Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta, Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego.

Woźniak M., Biernacka-Licznar K., Staniów B. 2014. Przekłady systemie małych literatur. włosko-polskich polsko-włoskich tłumaczeniach dla dzieci młodzieży, Toruń: Adam Marszałek.

Zabawa K. 2013. Rozpoczęta opowieść. Polska literatura dziecięca po 1989 roku wobec kultury współczesnej, Kraków: WAM.

Zając M. 2008a. Książka czasu przemian, w: D. Świerczyńska-Jelonek, G. Leszczyński, M. Zając (red.), Po potopieDziecko, książka biblioteka XXI wieku: Diagnozy postulaty, Warszawa: Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, s. 195–210.

–––– 2008b. Polski rynek książki dla dzieci młodzieży. Era Pottera czas zmian, dodatek do „Poradnika Bibliotekarza” 9, s. 1–6.

–––– 2009. Czy wampir zostanie Potterem? Rynek książki dziecięco-młodzieżowej: nie grozi nam nuda, „Magazyn Literacki Książki” 153, http://rynek-ksiazki.pl/-magzyn-literacki-ksiazki_2/wydanie_214/czy-wampir-zostanie-potterem_20202.html (dostęp: 16.11.2016).

–––– 2014. Stagnacja? Rynek książki dla dzieci młodzieży, „Magazyn Literacki Książki” 212, dodatek majowy, s. 1–4.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.