Paradoks wieczności i przemijania: doświadczenie czasu w That in Aleppo Once... Vladimira Nabokova oraz w jego polskich przekładach

Bartłomiej Musajew


Nabokov’s definition of art is based on a paradox. The eternization of evanescent beauty annihilates this beauty; by annihilating beauty, art annihilates itself. Even though there may exist a transcendent order, we can only access it in an indirect way, limited by time and ego. This paradox is strongly inscribed in the structure of That in Aleppo Once…, whose narrator is entangled in this circular dynamics between eternity and evanescence, creation and autodestruction. Only on the level of the author and the reader, that is on the level transcendent in relation to the fictional world, is there the possibility of passing from egocentric narratorial perspective to intersubjective space of language. In translation, this space has to be organized according to different rules. This is visible in two different Polish translations. One is by Teresa Truszkowska, who slightly reduces the narrator’s obsession as a result of a more rationalizing interpretation; the other is by Leszek Engelking, who sometimes even emphasizes this obsession.

Słowa kluczowe: czas, Nabokov, obsesja, przemijanie, wieczność

Literatura podmiotu

Nabokov V. 1988. Gdy raz Aleppo..., w: V. Nabokov, Opowiadania, przeł. T. Truszkowska, Kraków: Wydawnictwo Literackie, s. 163–174.

–––– 2009. Że gdy raz Aleppo..., w: V. Nabokov, Kęs życia inne opowiadania, przeł. L. Engelking. Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, s. 509–523.

–––– 2010. That in Aleppo Once..., w: V. Nabokov, Collected Stories, London: Penguin Books, s. 641–650.

Shakespeare W. 2003. Othello, Cambridge: Cambridge University Press.


Literatura przedmiotu

Boyd B. 1990. Nabokov: The Russian Years, Princeton: Princeton University Press.

–––– 1991. Nabokov: The American Years, Princeton: Princeton University Press.

–––– 2001. Nabokov’s Ada: The Place of Consciousness, Christchurch: Cybereditions.

Drescher A.N. Reading of Nabokov’s ‘That in Aleppo Once...’, Zembla, (dostęp: 11.12.2015).

Engelking L. 2011. Chwyt metafizyczny. Vladimir Nabokov – estetyka sankcją wyższej rzeczywistości, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Genette G. 2007. Discours du récit, Paris: Éditions du Seuil.

Nabokov V. 2000. Wykłady literaturze, przeł. Z. Batko, Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.