Douglas Robinson, Charles Bernstein, VERSATORIUM i metonimiczna miłość powtórzenia, czyli tropy jako narzędzia krytyki przekładu

Inez Okulska

Abstrakt

The author proposes a new critical model of translation analysis: the method is based on translation tropics – an idea by Douglas Robinson presented in his book Translator’s Turn – but it has been vastly modified and extended. Five tropes (irony, metonymy, synecdoche, hyperbole and metalepsis) describe five types of translators and their affective motivations for translational decision making: translator’s affects toward the Other of the source text and culture. The article offers deeper insight into one of the tropes, i.e. metonymy. The analytical part presenting a practical gain from this theoretical tool is based on alphabetical translations of Charles Bernstein’s work made by Peter Waterhouse and his VERSATORIUM group. 

Słowa kluczowe: teoria przekładu, przekład literacki, tropy, retoryka, krytyka przekładu
References

Benjamin W. 2011a. zdolności mimetycznej, przeł. A. Lipszyc, „Literatura na Świecie” 5/6, s. 288–292.

––––– 2011b. Nauka podobieństwie, przeł. A. Lipszyc, „Literatura na Świecie” 5/6, s. 281–287.

––––– 2011c. Zadanie tłumacza, przeł. A. Lipszyc, „Literatura na Świecie” 5/6, s. 27–41.

Bernstein Ch. 1979. Poetic Justice. Baltimore: Pod Books.

––––– 1999. My way: Speeches and Poems, Chicago, London: The University of Chicago Press.

––––– 2001, Words and Pictures, w: Ch. Bernstein, Content’s Dream: Essays 1975–1984, Los Angeles: Sun and Moon Press.

––––– 2013. Gedichte und Übersetzen, Versatorium, Band 1.1. Wien: Edition Korrespondenzen.

––––– 2014. Angriff der schwierigen Gedichte. Ausgewählte Gedichte, zweisprachig, języka amerykańskiego przeł. T. Amslinger, N. Lange, L.W. Lupette, M. Traxler, Wiesbaden.

Bloom H. 2003. Mapa przekrzywień, przeł. A. Lipszyc, „Literatura na Świecie” 9/10, s. 5–34.

Borges J.L. (1978). Pierre Menard – autor Don Kichota, w: J.L. Borges, Opowiadania, przeł. Z. Chądzyńska, posłowiem opatrzył R. Kalicki, Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Brzostowska-Tereszkiewicz T. 2012. Przekład jako metonimia, „Między Oryginałem Przekładem” XVIII, s. 59–73.

Burke K. 1962. Grammar of Motives, Berkeley: University of California Press.

Chesterman A. 1997. Memes of Translation, Amsterdam: John Benjamins.

Dengg J. 2013. w: Ch. Bernstein, Gedichte und Übersetzen, Wien: Edition Korrespondenzen, s. 10–11.

Donovan T. 2015. Interview with Charles Berstein, „Harriet. Poetry Blog”, https://www.poetryfoundation.org/harriet/2010/04/interview-with-charles-bernstein-part-[dostęp: 15 czerwca 2015].

Gray K. 1994. review of Douglas Robinson, The Translator’s Turn. „The Modern Language Review” vol. 89, s. 178–79.

Grillmayr J. 2013. Eine Schildkröte an der Universität der Hasen, „derStandard.at“, 9maja, http://derstandard.at/1363709824464/Eine-Schildkroete-an-der-Universitaet-der-Hasen [dostęp: 15 maja 2015].

Karasick A. 2010. In the Shadow of Desire: Charles Bernstein’s Shadowtime and Its Kabbalistic Trajectories, w: S.P. Miller, D. Morris (red.), Radical Poetics and Secular Jewish Culture, Tuscaloosa, Alabama: University of Alabama Press, s. 397–408.

Kierkegaard S. 2000. Powtórzenie. Przedmowy, przeł. oprac. B. Świderski, Warszawa: W.A.B.

Kuhlbrodt J. 2015. Zur Charles Bernsteins Angriff der schwierigen Gedichte, „Signaturen” Forum der Autonomen Poesie, http://signaturen-magazin.de/charles-bernstein--angriff-der-schwierigen-gedichte.html [dostęp: 10 maja 2015].

Kunnisch H. 1969. Vom Ansprung der Dichtung, „Welt und Wort” 24, s. 71–72.

Lutzkanova-Vassileva A. 2015. The Testimonies of Russian and American Postmodern Poetry: Reference, Trauma and History, London–New York: Bloomsbury Academic.

De Man P. 1986. Autobiografia jako od-twarzanie, przeł. M.B. Fedewicz, „Pamiętnik Literacki” 2, s. 307–318.

Marcinkiewicz P. 2011. Poeci J-Ę-Z-Y-K-A, „Odra” 2, s. 52–58.

Neubert A., Shreve G.M. 1997. Basic Issues in Translation Studies: Proceedings of the Fifth International Conference. Kent Forum on Translation Studies. Kent. Ohio: Institute for Applied Linguistics.

Okulska I. 2015. Pod pozorem autora, pod pozorem tłumacza – nieważne, kto urodzi, ważne, kto wychowa, w: A. Kwiatkowska, L. Marzec, J. Wójcik (red.), Twórczość niepozorna. Szkice literaturze, Kraków: Wydawnictwo Pasaże, s. 322–341.

Pawelec M. (2012). Douglas Robinson and the Somatic Approach to Translation, „Między Ooryginałem Przekładem” XVIII, s. 25–37.

Perloff M. 2009. Constraint, Concrete, Citation: Refiguring History in Charles Bernstein’s Shadowtime, „Poetics Today” 30 (4), s. 693–717.

Pohl R.D. 2000, Strong Focus on the Language, „Buffalo News”, 7 maja, http://epc.buffalo.edu/authors/bernstein/books/republics.html.

Robinson D. 1991. Translator’s Turn, Baltmiore–London: John Hopkins University Press.

Stark D. 1992. Recenzja Translator’s Turn, „Language” 68 (4), s. 867–868.

Zhou J. 2014. Versatorium „Playbook” Explores Translation, „Harvard Crimson”, 1kwietnia, http://www.thecrimson.com/article/2014/4/15/charles-bernstein-peter-waterhouse-versatorium-playbook-jack-zhou/ [dostęp: 15 listopada 2014].

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.