“It takes a genius to set the tune, and a poet to play variations on it”: Some Remarks on the Irksome (Im)possibility of Editing Shakespeare in Translation

Anna Cetera-Włodarczyk

Abstrakt

Drawing on the results of research into the scale and distribution of Polish translation activity with regard to the Shakespeare an canon in the 19th century, the article discusses the various roles assumed by both professional and informal editors working with Shakespeare translators over time. Understandably enough, the editorial efforts serve to ensure the quality and reception of the text, and range from publisher’s pressure and copyediting to aesthetic (or societal) patronage and complementary efforts to append the text with critical commentary. The article juxtaposes the intimacy of the  translation process with the inherently intrusive role of an editor, foregrounding the fragile psychological balance which preconditions effective collaboration and longterm commitment. Finally, the article discusses the need for editorial policies attuned to Shakespeare in translation, which would take into account both the literary intricacy of the original(s) and the specificity of retranslation  dialectics, with the necessary positioning of new rewritings against past canon(s).

Słowa kluczowe: Shakespeare, translator studies, editorship, retranslation, critical editions
References

Berman A. 1992. The Experience of the Foreign. Culture and Translation in Romantic Germany, trans. S. Heyvaert, Albany: State University of New York Press [L’Épreuve de l’étranger. Culture et traduction dans l’Allemagne romantique, Gallimard 1984].

Budrewicz-Beratan A. 2005. “Dwugłos o Szekspirze: Józef Ignacy Kraszewski i Ignacy Hołowiński” [in:] H. Bursztyńska (ed.), Od strony Kresów. Studia i szkice. Część trzecia, Kraków: Wydawnictwa Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, pp. 53–61.

Cetera A. 2009. Smak morwy. U źródeł recepcji przekładów Szekspira w Polsce, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Cetera-Włodarczyk A., Kosim A. 2019. Polskie przekłady Shakespeara w XIX wieku. Część 1. Zawody, strategie, recepcja, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego. Dzieła Wilhelma Shakspeara. 1839. Trans. Ignacy Kefaliński [Hołowiński], vol. 1, Wilno.

„Dzieła W. Shakespeare przekład J. Kefalińskiego”. 1849. Przegląd Poznański 9, pp. 395–416.

Em. herbu Glaubicz [Józef Przecławski]. 1840. „Nowe poezye Juljana Korsaka”, Tygodnik Petersburski 46, pp. 241 [part 1], and 47, pp. 246–247 [part 2].

Grabowski M. 1843. “O polskim tłumaczeniu Szekspira. Wyjątek ze studiów nad Szekspirem”, Rocznik Literacki, pp. 151–181.

Hołowiński I. [undated]. Otello albo Murzyn z Wenecyi Shakspeara, Jagiellonian University Library, Kraków (MS), BJ 4211, k. 50 v.

-----. 1840a. Letter to J.I. Kraszewski, 20. Feb., Jagiellonian University Library, Kraków, J.I. Kraszewski’s Correspondence (MS), rkps 6456 IV, k. 328 r.

-----. 1840b. Letter to J.I. Kraszewski, 11. Nov, Jagiellonian University Library, Krakow, J.I. Kraszewski’s Correspondence (MS), rkps 6456 IV, k. 351 r.

Korsak J. 1840. Nowe Poezye [w tym przekład Romeo i Julia], vol. 1, Wilno.

Kraszewski J.I. 1840. [Review of I. Hołowiński’s translation of Hamlet], Tygodnik Petersburski 58, pp. 305–307.

Shakespeare W. 2003 [1984]. Romeo and Juliet, ed. G. Blakemore Evans. Cambridge: Cambridge University Press.

Żurowski A. 1976. Szekspiriady polskie, Warszawa: PAX.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.