Tematy kolejnych numerów

Słowo/obraz w przekładzie, nr 34, pod red. Agaty Hołobut i Jakuba Jankowskiego

W najnowszym numerze Przekładańca zachęcamy do dyskusji nad przekładem słowa wpisanego w kontekst wizualny – słowa które dopowiada, opowiada, podkreśla, przekreśla lub tworzy obraz. Już ćwierć wieku temu amerykański badacz kultury wizualnej, W.J.T. Mitchell, nagiął prawa typografii, żeby unaocznić różne aspekty współistnienia słowa i obrazu: ich symbiozę (imagetext), konflikt (image/text), dynamikę wzajemnych relacji (image-text). W najnowszym numerze Przekładańca chcemy przyjrzeć się tym zjawiskom w świetle teorii i praktyki tłumaczenia; podjąć refleksję nad dawnym i współczesnym obliczem tekstów multisemiotycznych (powieści graficznych, książek obrazkowych i ilustrowanych, albumów), lecz również szeroko pojętego tekstu wizualnego, w przekładzie.

Jakie wyzwania stawiają przed autorami, tłumaczami i teoretykami? Czy przekładoznawstwo może rzucić nowe światło na relacje słowa i obrazu? Czy wypracowało narzędzia opisu tych relacji oraz ich wpływ na przekład międzyjęzykowy? Jak obecność warstwy wizualnej wpływa na decyzje tłumaczy? Czy ulega zmianom w procesie przekładu?

Do współpracy zostali zaproszeni twórcy i badacze komiksu. Czy tłumaczenie komiksu potrzebuje swojej własnej teorii? Kto tłumaczy komiksy i jak? Czy istnieje przestrzeń krytycznej oceny jakości przekładu komiksu? Czy refleksja nad jego jakością może się komuś przydać? Czy wydawcy wyciągają wnioski z popełnionych błędów dotyczących przekładu? Jakie zewnętrzne i wewnętrzne uwarunkowania wpływają na tłumaczone w komiksie teksty? Interesują nas koncepcje teorii przekładu, które można zaadaptować na potrzeby tłumaczenia komiksu, oraz te aspekty teorii komiksu, które w sposób twórczy można włączyć do przekładoznawczej refleksji. Interesuje nas to, co na temat przekładu komiksu mówią jego fani oraz konfrontacja ich refleksji z teoretycznym stanowiskiem translatologicznym. Interesuje nas analityczna krytyka konkretnych przypadków poprzez porównanie tekstu wyjściowego i docelowego. Wreszcie, interesuje nas wszystko to, co od strony naukowej, na poważnie, można powiedzieć o tym „niepoważnym” medium. Do tej pory refleksje na temat przekładu komiksu nie doczekały się szerszego opracowania w Polsce. Teraz nadarza się ku temu okazja.

Planowany termin publikacji: wrzesień 2017.

 

(Post)kolonializm w przekładzie, nr 33, pod. red. Gabriela Borowskiego i Jakuba Czernika

Co łączy literaturę postkolonialną i przekład? Jak funkcjonuje literatura postkolonialna wyprowadzona poza binarną opozycję między kolonizatorem a kolonizowanym, wchodząca w przestrzenie kultur i języków nieuczestniczących w kolonialnym zwarciu kulturowym? Jak literatura kolonialna i postkolonialna przyjmowana jest w nowych kontekstach kulturowych, i jaką rolę w tym procesie pełni przekład? Literatura postkolonialna cieszy się dużą popularnością nie tylko wśród odbiorców władających językami, w których jest tworzona, lecz także wśród czytelników w innych krajach, poznających ją dzięki przekładom. Wydaje się jednak, że problematyka pojawiająca się na styku zagadnień postkolonialnych
i przekładoznawczych wciąż nie jest dostatecznie opracowana.

Mając na uwadze namysł nad zagadnieniem literatur kolonialnych i postkolonialnych w kontekście przekładu zapraszamy do nadsyłania tekstów teoretycznych i analitycznych dotyczących między innymi następujących problemów:

- w jaki sposób przekład funkcjonuje w kontekście kolonialnym jako narzędzie agresji kulturowej?

- jakim przekształceniom ulega w przekładzie współczesnym ideologia kolonialna
i imperialna?

- jak języki i kultury „nieucywilizowane” (Berman) funkcjonują w podwójnym filtrze języka metropolii i języka przekładu?

- czy przekład literatur z dawnych kolonii potrafi oddać głos Innemu (Spivak)?

- czy i w jaki sposób hybrydyczność i polifoniczność tekstów postkolonialnych są oddawane w ich przekładach?

- jak kultury nieimperialne reagują na literatury (post)kolonialne?

- w jakie nowe relacje wchodzą literatury wywodzące się z różnych terytoriów zależnych, gdy za sprawą przekładu zostają przeniesione do nowej przestrzeni kulturowej?

- co się dzieje, gdy przekłady literatury wywodzącej się z jednego terytorium zależnego zaczynają dominować lub wypierać tłumaczenia innej literatury dawnych kolonii?

- w jaki sposób przekład przyczynia się do tworzenia nowych punktów odniesienia i szukania nowych metropolii?

- jakie są związki między projektami literatury światowej (Damrosch, Moretti, Casanova) z zagadnieniem refrakcji (Lefevere) dokonującej się w przekładzie literatur (post)kolonialnych?

- jak jest rola przekładu w recepcji tekstów literatur (post)kolonialnych jako przygodowych, młodzieżowych itp.?

- jakie wspólnoty wyobrażone (Anderson) buduje przekład tekstów (post)kolonialnych?

- jaka jest rola tłumaczy, redaktorów, wydawców i innych osób zaangażowanych w proces wprowadzania literatur (post)kolonialnych w nowy kontekst kulturowy poprzez przekład (np. we wstępach, objaśnieniach, posłowiach, odniesieniach do znanych kontekstów, tekstach promocyjnych i wypowiedziach medialnych)?

- w jaki sposób pojęcia zaczerpnięte z refleksji postkolonialnej (centrum/peryferia, hybrydyczność, podporządkowanie etc.) mogą być stosowane w odniesieniu do przekładoznawstwa jako dyscypliny?

- jak dokonuje się przyswojenie pojęć i teorii spoza głównego nurtu i włączenie ich do dominującego dyskursu przekładoznawczego?

- czy przekładoznawstwo i praktyka przekładu literackiego w dawnych koloniach mają własną specyfikę?

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.