Akwizycja gramatyki języka polskiego

Edward Łuczyński

Abstrakt

The Acquisition of Polish Grammar

Every human language has its grammar. The grammar allows the information involved in speech acts to take on an appropriate form and assures the coherence of statements. Acquisition of grammar rules begins early in a child’s life. In the beginning a child listens to adults and codes the features of language. Some months later a child starts to speak by using the simplest syntactic units (holophrasis). When the syntactic units became more complex, a child starts to use multiword utterances and words as units containing morphemes.
A child’s grammar grows richer and more complicated as the child grows older. It is difficult to precisely describe the acquisition after the third year of life. This is because the development of grammar becomes less linear, and more spatial, as well ass less universal, and more individual

Słowa kluczowe: grammar, acquisition, Polish language
References

Aitchison J. (2002), Ziarna mowy. Początki i rozwój języka. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Aitchison J. (2008), The Articulate Mammal. An Introduction to Psycholinguistics. 5th edition. London–New York: Routledge.

Anderson J.R. (1998), Uczenie się i pamięć. Integracja zagadnień. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Bąk P. (1993), Gramatyka języka polskiego. Wyd. 8. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Clark E.V. (2007), Przyswajanie języka: słownik i składnia [w:] B. Bokus, G.W. Shugar (red.). Psychologia języka dziecka, 136–174. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Dąbrowska E., Kubiński W. (red.) (2003), Akwizycja języka w świetle językoznawstwa kognitywnego. Kraków: Universitas.

Dunbar R. (2009), Pchły, plotki a ewolucja języka. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.

Fromkin V., Rodman R., Hyams N. (2003), An Introduction to Language. 7th edition. Thomson – Heinle.

Gleason J.B., Ratner N.B. (red.) (2005), Psycholingwistyka. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Jusczyk P.W. (2007), Przyswajanie języka: dźwięki mowy i początki fonologii [w:] B. Bokus, G.W. Shugar (red.). Psychologia języka dziecka, 63–99. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Kaczmarek J. (1953), Kształtowanie się mowy dziecka. Poznań: Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.

Kowalewska-Kuczkowska E. (2007), Akomodacja syntaktyczna polskiego czasownika w ontogenezie. Gdańsk: niepublikowana praca doktorska.

Łuczyński E. (2002), Fleksja języka polskiego z punktu widzenia ontogenezy mowy. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, t. 58, 157–165. Kraków.

Łuczyński E. (2004), Kategoria przypadka w ontogenezie języka polskiego, czyli o wchodzeniu dziecka w rzeczywistość gramatyczną. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Łuczyński E. (2005), Język a gramatyka w świetle studiów nad ontogenezą mowy [w:] M. Kielar-Turska (red.). Język w procesie poznania i interakcjach społecznych, 13–21. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego (Psychologia Rozwojowa, t. 9, 5, 2004).

Machowska J. (2006), Nabywanie kategorii przypadka. Okres wczesnoszkolny. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej.

Nagórko A. (1996), Zarys gramatyki polskiej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Olma M. (2007), Rozwój niektórych kategorii fl eksyjnych rzeczownika i czasownika u dziecka w wieku do 5 lat. Cz. 1 (Fleksja imienna). Poradnik Językowy, 8, 80–92; cz. 2 (Fleksja werbalna). Poradnik Językowy, 9, 60–71.

Porayski-Pomsta J. (2007), „Mowa dziecka” jako przedmiot badań. Poradnik Językowy, 8, 3–29.

Smoczyńska M. (1986), The Acquisition of Polish. Hilsdale: Lawrence Erlbaum Associates.

Smoczyński J. (1955), Przyswajanie przez dziecko podstaw systemu językowego. Łódź: Łódzkie Towarzystwo Naukowe.

Tabakowska E. (1995), Gramatyka i obrazowanie. Wprowadzenie do językoznawstwa kognitywnego. Kraków: Polska Akademia Nauk.

Tabakowska E. (red.) (2001), Kognitywne podstawy języka i językoznawstwa. Kraków: Universitas.

Taylor J.R. (2007), Gramatyka kognitywna. Kraków: Universitas.

Tomasello M. (2002), Kulturowe źródła ludzkiego poznania. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Tomasello M. (2003), Czy małe dzieci posiadają składniową kompetencję osób dorosłych? [w:] E. Dąbrowska, W. Kubiński (red.). Akwizycja języka w świetle językoznawstwa kognitywnego, 144–222. Kraków: Universitas.

Wróbel H. (2001), Gramatyka języka polskiego. Kraków: Od Nowa.

Zarębina M. (1994), Język polski w rozwoju jednostki. Gdańsk: Wydawnictwo Glottispol.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna
publikowana kwartalnie w internecie.