L’identité amazighe et la langue française. Autour de l’auto-traduction du roman Le pain des corbeaux par Lhoussain Azergui

Ewa Łukaszyk

Abstrakt

Tożsamość amazighijska i język francuski. Wokół auto-przekładu powieści Lhoussaina Azerguiego Le pain des corbeaux
Punktem wyjścia rozważań zawartych w artykule jest próba uchwycenia znaczenia decyzji akty-wisty amazighijskiego Lhoussaina Azerguiego, który, choć zaangażował się w proces rewitalizacji marginalizowanego do tej pory języka Berberów, postanawia w końcu przetłumaczyć swoją własną powieść na francuski. Zjawisko rodzącej się literatury amazighijskiej daje się umiejscowić w per-spektywie trans-kolonialnych renegocjacji tożsamościowych Maghrebu. Co więcej, można uznać, że wchodzi ono w nową fazę, gdy pisarz porzuca ciasną wierność wobec języka mniejszościowego, by zmierzyć się z językiem bogatszym w tradycję literacką. Jest to swoista „zdrada z obietnicą powrotu”, mogąca prowadzić do nowego etapu w rozwoju kultury amazighijskiej.
Sama treść powieści Azerguiego uzasadnia także gest auto-przekładu. Mowa w niej o konieczności przełamania ograniczeń mentalnych własnej kultury. Bohater, powracający z więzienia dziennikarz, nie znajduje miejsca wśród swoich, gdyż i oni, opierając się na ancestralnych wierzeniach, uznają pisanie za gest posiadający moc magiczną, a więc transgresyjny, nieuprawniony i zasługujący na karę śmierci. Odtrącony przez kulturę tradycyjną intelektualista musi więc szukać sojuszników w świecie zewnętrznym, starając się o przełamanie szczelności granic między tym, co lokalne a tym, co globalne.

Słowa kluczowe: Maghreb, amazigh, literatura frankofońska, tożsamość, Lhoussain Azergui
References

«CommuniquédesoutienauxdiplômésdeFilièresetMasteramazighs»,Lalangueamazighe danslesystèmeéducatifmarocain,Rabat: EDGLPrint,2011,p. 77.

BillAshcroft,GarethGriffiths,HelenTiffin,TheEmpireWritesBack:TheoryandPractice inPost-ColonialLiteratures,London–NewYork: Routledge,1989.

MohamedElManouar,Tamazight,laconstitutionnalisationoulamort,Rabat:Éditions&Im- pressionsBouregreg,2006.

AyadAlahyane,«Lanéolittérature amazigheetquestions desonévolution»,Étudesdelit- tératureamazighemoderne,Rabat: PublicationsTirra,2013,p. 45–55.

RachidJadal,«Lanouvellepoésieamazighe:contextesetgenèsedutexte»,Étudesde littératureamazighemoderne,op.cit.,p. 57–58.

ElKhatirAboulkacem-Afulay,«Taskla:contexted’émergenced’unchamplittéraire»,Études delittératureamazighemoderne,op.cit.,p. 31.

LhoussainAzergui,Lepaindescorbeaux,op.cit.,p. 102.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.