Zmiany w zakresie karnoprawnej ochrony zabytków w związku z uchwaleniem ustawy z dnia 22 czerwca 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw

Bartłomiej Gadecki

Abstrakt

22 czerwca 2018 r. została uchwalona ustawa o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta dokonała zmian kilku ustaw, wprowadzając do ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przepisy dotyczące nowego przestępstwa, polegającego na nielegalnym poszukiwaniu zabytków, oraz – po raz pierwszy – delikty administracyjne. Autor omawia nowe przepisy karne oraz delikty administracyjne zawarte w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Otwarte pozostaje pytanie, czy wprowadzone zmiany wzmocniły system karnoprawnej ochrony zabytków.

 

Changes in the Criminal Law System Regarding the Protection of Historical Monuments in Light of the Entry into Force of the Law Amending the Act on the Protection of Monuments and the Guardianship of Monuments and Other Laws on 22nd June 2018

Abstract

On the 22nd of June 2018, the Law amending the Act on the Protection of Monuments and the Guardianship of Monuments and Other Laws was enacted. The new Act made changes to several previous legal Acts by introducing new provisions to the Act on the Protection of Monuments and the Guardianship of Monuments concerning the new offence of illegal searching of historical monuments and – for the first time – the application of administrative torts. The author discusses the new penal and administrative torts included in the Act on the Protection of Monuments and the Guardianship of Monuments in this article. It should be noted that there is an open question as to whether putting the new provisions into effect has strengthened the protection of historical monuments under the criminal law system.

Słowa kluczowe: Kodeks karny, przestępstwa, wykroczenia, delikty administracyjne, ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ustawa o restytucji narodowych dóbr kultury
References
Bojarski M., Radecki W., Ochrona zabytków w polskim prawie karnym. Stan aktualny i propozycje de lege ferenda, w: J. Kaczmarek (red.), Prawnokarna ochrona dziedzictwa kultury. Materiały z konferencji Gdańsk, 30 maja – 1 czerwca 2005 r., Zakamycze, Kraków 2006. 
Czichy K., O niestosowaniu gwarancji karnych do administracyjnych kar pieniężnych, „Prokuratura i Prawo” 2017, nr 12. 
Gadecki B., Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Art. 108-120. Przepisy karne. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2014.
Jakubowski O., Karnoprawna ochrona zabytków – rozważania nad kierunkami zmian prawnych, w: K. Zeidler (red.), Prawo ochrony zabytków, Wolters Kluwer, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Warszawa – Gdańsk 2014. 
Jakubowski O., Stosowanie przepisów o wykroczeniach z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami odnośnie do zabytków ruchomych wpisanych do rejestru. Ochrona polskich zabytków ruchomych w nowej rzeczywistości europejskiej, w: W. Szafrański, K. Zalasińska (red.), Wokół problematyki prawnej zabytków i dzieł sztuki, t. 3, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2009. 
Kulik M., Komentarz do art. 111 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, 2010, Lex Omega. 
Kurzępa B., Kurzępa-Czopek E., Nielegalne poszukiwanie zabytków, „Prokuratura i Prawo” 2011, nr 9. 
Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2006 r., sygn. akt I KZP 52/05, Legalis nr 73321. Radecki W., Dezintegracja polskiego prawa penalnego, „Prokuratura i Prawo” 2014, nr 9. 
Radecki W., Odpowiedzialność za przestępstwa, wykroczenia i delikty administracyjne w prawie polskim, czeskim i słowackim, „Prokuratura i Prawo” 2017, nr 10. 
Radecki W., Polskie prawo karne środowiska – próba spojrzenia syntetycznego, „Ius Novum” 2009, nr 1. 
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej”, tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 283. 
Trzciński M., Przestępczość przeciwko zabytkom archeologicznym. Problematyka prawno-kryminalistyczna, Wolters Kluwer, Warszawa 2010. 
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. 
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 618 ze zm. 
Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 217. 
Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach, tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 720. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1600. 
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1904 ze zm. Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach, tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 574. 
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy, tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2226 ze zm. Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 475 ze zm. 
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2187 ze zm. 
Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, Dz. U. Nr 25, poz. 202. Ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 28, poz. 145.
Ustawa z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury, Dz. U. poz. 1086. Ustawa z dnia 22 czerwca 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 1595. 
Uzasadnienie autopoprawki do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1403-A, http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/druk.xsp?nr=1403-A [dostęp: 26.09.2018]. 
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt III SK 32/10, Legalis nr 348946.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną formą czasopisma jest wersja papierowa.