Rewolucja Francuska a kwestia przyznania kobietom pełni praw obywatelskich – dlaczego Francuzki musiały zostać w domu?

Tomasz Wysłobocki

Abstrakt

Przyjęta w 1789 r. Deklaracja praw człowieka i obywatela czyniła Francuzów wolnych i równych wobec prawa. Szybko jednak okazało się, że połowie narodu odmówiono praw obywatelskich, powołując się na dobro wspólne i nakazy natury. Przedmiotem artykułu jest przemowa Jeana Pierre’a André Amara na forum Konwentu Narodowego w imieniu Komitetu Bezpieczeństwa Publicznego jesienią 1793 r. Raport Amara stał się później podstawą definitywnego wykluczenia kobiet z ciała suwerena i usunięcia ich ze sfery politycznej Republiki Francuskiej.

The French Revolution and the Problem of Civil Rights for Women: Why Did they Have to Stay at Home?

Abstract

The Declaration of the Rights of the Man and of the Citizen of 1789 made all  French citizens free and equal in the eyes of the law. However, it soon came to light that one half of the nation was deprived of civil rights in the name of the common good and so- called nature’s will. This article focuses on the speech of Jean Pierre André Amar who, in the autumn of 1793, presented on behalf of the revolutionary Committee of Public Safety a report which would soon become the basis for the definitive exclusion of women from the sovereign body and their dismissal from the political sphere.

Słowa kluczowe: rewolucja francuska, kobiety, prawa obywatelskie, równość, rodzina / The French Revolution, women, citizen rights, equality, family
References

Baczko B., Jak wyjść z Terroru. Termidor i Rewolucja, przeł. W. Dłuski, Słowo/Obraz Terytoria, Gdańsk 2005.

Badinter E., Parloles d’hommes (1790-1793), P. O. L, Paryż 1989. 

Condorcet N. de, Sur l’admission des femmes au droit de cité, w: Journal de la société de 1789, Paryż 3 lipca 1790, s. 1-2, http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k426734 [dostęp: 2.09.2018]. 

Deklaracja praw człowieka i obywatela z 1789 r., https://pl.wikisource.org/wiki/Deklaracja_Praw_Cz%C5%82owieka_i_Obywatela [dostęp: 2.09.2018]. 

Desan S., Merrick J.W. (red.), Family, Gender, and Law in Early Modern France, Pennsylvania State University Press, University Park 2009. 

Discours du député Jean Pierre André Amar à la séance du 9 Brumaire de la Convention nationale, „Le Moniteur universel”, http://siefar.org/revisiter-la-querelle-des-femmes/documents/ [dostęp: 30.08.2018]. 

Fraisse G., Muse de la Raison. Démocratie exclusive et la différece des sexes, Éditions Alinéa, Paryż 1989.

Godineau D., Citoyennes tricoteuses, Les femmes du peuple pendant la Révolution française, Alinéa, Paryż 1988. 

Godineau D., Les femmes dans la société française (16e-18e siècle), Armand Colin, Paryż 2003. 

Gouges O. de, Deklaracja praw kobiety i obywatelki, w: Prawa kobiety, przeł. T. Wysłobocki, Literacki Sopot, Sopot 2018. 

Hermon-Belot R., Faut-il brûler l’abbé Grégoire?, „Les Collections de l’Histoire” 2013, nr 60. 

Heuer J.N., The Family and the Nation: Gender and Citizenship in Revolutionary France, 1789- -1830, Cornell University Press, Ithaca 2005. 

Hunt L., The Family Romance of the French Revolution, University of California Press, Berkeley 1992. 

Martin C., La Révolte brisée. Femmes dans la Révolution française et l’Empire, Armand Colin, Paryż 2008. 

Milewska M. Ocet i łzy. Terror Wielkiej Rewolucji Francuskiej jako wydarzenie traumatyczne, Słowo/Obraz Terytoria, Gdańsk 2001. 

Régénération [hasło], w: A. de Baecque, La France de la Révolution. Dictionnaire de curiosités, Tallandier, Paryż 2011. 

Réglement de la Société des citoyennes républicaines révolutionnaires de Paris, Paryż 1793, http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k42524n [dostęp: 30.08.2018]. 

Rosa A., Citoyennes. Les femmes et la Révolution française, Messidor, Paryż 1989. 

Rousseau J.-J., Emil czyli o wychowaniu, przeł. W. Husarski, t. 2, Ossolineum, Wrocław 1955. 

Sieyès E.-J., Préliminaire de la constitution française. Reconnaissance et exposition raisonnée des droits de l’homme et du citoyen, Boudain, Paryż 1789, http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/ bpt6k41690g [dostęp: 2.09.2018]. 

Tackett T., Anatomie de la Terreur, Seuil, Paris 2018. Verjus A., Le Cens de la famille les femmes et le vote 1789-1848, Belin, Paris 2002. 

Wysłobocki T., Obywatelki. Kobiety w przestrzeni publicznej Francji przełomu wieków XVIII i XIX, Universitas, Kraków 2014. 

Wysłobocki T., Po co komu oświecenie? Wybrane idee i teksty, Oficyna Wydawnicza Leksem, Pruszków k. Łasku 2017. 

Wysłobocki T., Towarzystwo Rewolucyjnych Obywatelek Republikańskich, czyli Francuzki idą na wojnę z tyranami, w: M. Malinowska (red.), Kobieta w kulturze i literaturze – od antyku po XXI wiek, Instytut Romanistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2017. 

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną formą czasopisma jest wersja papierowa.