Pomiędzy występkiem a cnotą: trudna droga człowieka światowego w powieści Jean-Pierre Camusa Palombe, ou la femme honorable

Maja Pawłowska

Abstrakt

Palombe, ou la femme honorableto opublikowana w 1625 r. powieść Jean-Pierre Camusa, w której autor przedstawił model chrześcijanina światowca (mondain). Na przykładzie głównego bohatera, rozwiązłego hrabiego Fulgencia, Camus ukazuje, że nawet libertyn może stać się dobrym chrześcijaninem. Możliwość ta jest jednak dostępna dla osób dojrzałych psychicznie, które potrafią odróżnić występek od cnoty i świadomie z niego zrezygnować. Małżeństwo mondains nie powinno polegać na poszukiwaniu uciech i rozwiązłym trybie życia. Stanowi rodzaj kontraktu, wymagającego wyrzeczeń. Fulgencio nie jest do niego psychicznie przygotowany i dlatego cierpi, gdy po ślubie musi starać się być wierny żonie. Stanie się dobrym chrześcijaninem i mężem dopiero, gdy zrozumie, jakich wyrzeczeń wymaga jego eksponowana pozycja społeczna. Pozbywanie się libertyńskich nawyków to powolny proces, podobnie jak dojrzewanie do wypełniania obowiązków.

 

Between Vice and Virtue: The Mondain’s Difficult Path in Jean-Pierre Camus Palombe, ou la femme honorable

Abstract

Published in 1625, Palombe, ou la femme honorable, is a novel by Jean-Pierre Camus showing the model of a mondain, or worldly, Christian. With the example of count Fulgent, an immoral rake, who undergoes a spiritual transformation, Camus demonstrates that even a libertine courtesan can become a good Christian. However, such coexistence is possible only for those who have achieved spiritual maturity and who can distinguish vice from virtue, consciously renouncing immorality. Camus represents the marriage of mondains not as a source of pleasure or opportunity for a libertine lifestyle, but rather as a contract demanding certain commitments and renouncements. On entering marriage, Fulgent is not initially morally prepared for the social position and responsibilities that he must assume. He only becomes a good husband and Christian once he accepts the commitments of his social position, This is indeed how Camus defines virtue: as a conscious renouncement of licentiousness and a conscious acceptance of duties imposed by society. To turn back from the path of debauchery is a slow and difficult process, just as it is to learn to fulfil one’s moral duties.

Słowa kluczowe: Jean-Pierre Camus, powieść pobożna, Palombe, ou la femme honorable, libertynizm, XVII-wieczna powieść francuska , roman dévot (pious romance), libertinage, French 17th century novel
References
Bertrand D., Pourquoi et comment les jésuites ont pris en charge l’enseignement en Europe, w: B. Pinchard, P. Servet (red.), Education, transmission, rénovation à la Renaissance, Droz, Genève 2006. 
Camus J.-P., Palombe, ou la femme honorable, Histoire catalane, C. Chappelet, Paris 1625, www.gallica.bnf.fr [dostęp : 10.05.2018]. 
Cazenobe C., Le Système du libertinage de Crébillon à Laclos, Voltaire Foundation, Oxford 1991.
Elias N., La société de cour, Calman-Lévy, Paris 1974. 
Fort B., Le Langage de l’ambiguïté dans l’œuvre de Crébillon fils, Editions Klincksieck, Paris 1978. 
Hölzle D., Le Roman libertin au XVIIIe siècle : une esthétique de la séduction, Voltaire Foundation, Oxford 2012.
Lever M., Au seuil du XVIIe siècle, „Littératures Classiques” 1991, nr 15. 
Magendie M., La politesse mondaine et les théories de l’honnêteté, en France au XVIIe siècle, de 1600 à 1660, t. 1, Slatkine reprints, Genève 1993.
Mousnier R., Etudes sur la population de la France au XVIIe siècle, „Le XVIIe siècle” 1952, nr 16. 
Pawłowska M., Mimesis a teorie siedemnastowiecznej powieści francuskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2011. 
Pelous J.-M., Amour précieux, Amour galant (1654-1675), Klincksieck, Paris 1980. 
Perrault C., Les Hommes illustres qui ont paru en France pendant ce siècle, M. Rogguet, La Haye 1698. 
Pessel A., L’«Essay sceptique» de Jean-Pierre Camus, „Les Études Philosophiques” 2008, nr 85.
Pintard R., Le Libertinage érudit dans la première moitié du XVIIe siècle, Slatkine, Genève 2000. 
Robic-de Baecque S., Romans et dévotion au XVIIe siècle, „Littératures Classiques” 2000, nr 39.
Robic-de Baecque S., Le Salut par l’excès. Jean-Pierre Camus (1584-1652), la poétique d’un évêque romancier, Champion, Paris 1999. 
Sales F. de, Introduction à la vie dévote, P. Rigaud, Lyon 1609. 
Siemek A., La recherche morale et esthétique dans le roman de Crébillon fils, The Voltaire Foundation, Oxford 1981. 
Trousson R. (dir.), Romans libertins du XVIIIe siècle, Laffont, Paris 1993. Viala A., La France galante, PUF, Paris 2008. 
Vincent G., Formes sociales et formes d’historicité, Publibook, Paris 2010.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną formą czasopisma jest wersja papierowa.