Kompetencje organu konserwatorskiego do wydania decyzji  na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami a wpis do rejestru – analiza przypadku

Dominika Kostrzewa

Abstrakt

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2016 r. (sygn. akt II OSK 3/15) dotyczy art. 36 ust. 1 pkt 1 i art. 45 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Naczelny Sąd Administracyjny w omawianym wyroku prawidłowo wskazał skutki wpisu do rejestru zabytku, nawet gdy miał on miejsce po wydaniu decyzji o pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy nieruchomości. Zwrócił też uwagę na problem braku dokładniej analizy zagadnienia w uzasadnienia decyzji ze strony organów konserwatorskich. Art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego w zestawieniu z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie stanowi wykluczenia dla działań konserwatora zabytków w tej sytuacji.

Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie zaznaczył, że prowadzenie robót budowlanych w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę nie wyłącza kompetencji organu konserwatorskiego do wydania decyzji na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, gdy zabytek nieruchomy został wpisany do rejestru zabytków po wydaniu decyzji o pozwoleniu na prowadzenie przy tej nieruchomości robót budowlanych. Z datą wpisania nieruchomości do rejestru zabytków, na inwestorze spoczywa bowiem obowiązek uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

 

The Competence of a Conservation Body to Issue a Construction Permit Based on Law Amending the Act on the Protection of Monuments and the Guardianship of Monuments, Article 45, Section 1 versus a Determination of Monument Status – case study

Abstract

The II OSK 3/15 verdict of the Polish Supreme Administrative Court, dated 18 October 2016, is concerned with the Law Amending the Act on the Protection of Monuments and the Guardianship of Monuments, Article 36, Section 1, Clause 1; and Article 45, Section 1, Clause 1 and 2.

In the verdict of 18 October 2016, the Supreme Administrative Court clearly indicated the consequences of registering a building as a monument even after the prior issue of a construction permit and commencement of construction work on the property. The court further pointed out the conservation body’s lack of a proper analysis of the problem in their justification. The Building Code, Article 39, Section 1, and the Law Amending the Act on the Protection of Monuments and the Guardianship of Monuments, Article 36, Section 1, Clause 1, cannot be the basis for ruling out the conservator's actions in the situation described in this verdict.

The Supreme Administrative Court clearly emphasised that undertaking construction work according to a valid construction permit does not negate the competence of a conservation body to issue a decision based on  the Law Amending the Act on the Protection of Monuments and the Guardianship of Monuments, Article 45, Section 1, even if the property was included in the National Register of Historical Monuments after the relevant construction permit was issued. As soon as a building is added to the register, an investor is obligated to obtain a conservation permit, as mentioned in  Article 36, Section 1, Clause 1 of the previously mentioned act.

Słowa kluczowe: decyzja o pozwoleniu na budowę, rejestr zabytków, organy konserwatorskie, roboty budowlane, pozwolenie konserwatorskie , Construction permit, monument registration, conservation body, construction work, conservation permit
References

Chaciński D., Zakres ochrony zabytków nieruchomych na tle wybranych orzeczeń WSA w Warszawie, „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” 2012, nr 1. 

Cherka M. (red.), Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2010. 

Jarosz-Żukowska S., Konstytucyjna zasada ochrony własności, Zakamycze, Kraków 2003. 

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. z 2009 r. Nr 114, poz. 946 ze zm. 

Michalak A., Ginter A., Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016.

Pabisiak E., Nadzór konserwatorski – propozycje zmian ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w: K. Zeidler (red.), Prawo ochrony zabytków, Wolters Kluwer, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Warszawa – Gdańsk 2014. 

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw, 28.02.2017, https://www.premier.gov.pl/wydarzenia/decyzje-rzadu/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-ochronie-zabytkow-i-opiece-nad-zabytkam-0.html [dostęp: 4.07.2018]. 

Pruszyński J., Własność dzieł sztuki i zabytków – dylematy restytucji, w: I. Skrzydło-Niżnik, P. Dobosz, D. Dąbek, M. Smaga (red.), Instytucje współczesnego prawa administracyjnego. Księga jubileuszowa Profesora zw. dra hab. Józefa Filipka, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2001. 

Puszkarska A., Zmiany w ustawie o ochronie zabytków, „Rzeczpospolita”, 9.09.2017, http:// www.rp.pl/Ustroj-i-kompetencje/309099998-Zmiany-w-ustawie-o-ochronie-zabytkow.html [dostęp: 4.07.2018]. 

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 czerwca 2017 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich i badań konserwatorskich przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków albo na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz robót budowlanych, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, a także badań archeologicznych i poszukiwań zabytków, Dz. U. z 2017 r., poz. 1265. 

Ruszkiewicz B., Wpływ decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków na wykonywanie własności zabytków nieruchomych, w: K. Zeidler (red.), Prawo ochrony zabytków, Wolters Kluwer, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Warszawa – Gdańsk 2014. 

Sługocki J., Opieka nad zabytkiem nieruchomym. Problemy administracyjnoprawne, wyd. 2, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2017.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. 

Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury, Dz. U. z 1962 r. Nr 10, poz. 48, tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 98, poz. 1150 z późn. zm. 

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm. 

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2187 ze zm., Dz. U. z 2018 r. poz. 10. 

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 1991 r., sygn. akt I SA 948/91, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/DE592972B8 [dostęp: 4.07.2018]. 

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt I SA 233/99, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/FE585C3BB3 [dostęp: 4.07.2018]. 

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 494/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/8F6835175F [dostęp: 20.06.2018]. 

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 524/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/344951B376 [dostęp: 4.07.2018]. 

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 756/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/32741923DF [dostęp: 4.07.2018]. 

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2013, sygn. akt II OSK 1635/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/657E8EF329 [dostęp: 5.07.2018].

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/42AE8BCB88 [dostęp: 2.07.2018]. 

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt ISA/Wa 1572/06, LEX nr 320593. 

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 55/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/F3E1A0B84E [dostęp: 28.06.2018]. 

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 48/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/B3DB8693AF [dostęp: 2.07.2018]. 

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 386/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/3A57F1DC8F [dostęp: 4.07.2018]. 

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 254/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/6A29C35A47 [dostęp: 4.07.2018]. 

Zalasińska K., Zeidler K., Wykład prawa ochrony zabytków, Wolters Kluwer, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Warszawa – Gdańsk 2015. 

Zeidler K., O właściwy kształt służby ochrony zabytków w Polsce. Postulaty de lege ferenda, w: K. Zeidler, Zabytki. Prawo i praktyka, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Wolters Kluwer, Gdańsk – Warszawa 2017.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną formą czasopisma jest wersja papierowa.