Glosa do orzeczenia Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim z dnia 2 lutego 2016 roku (sygn. akt II K 662/14, niepubl.)

Agnieszka Olech

Abstrakt

Glosa została poświęcona niezwykle popularnemu w ostatnich latach zjawisku poszukiwania zabytków z wykorzystaniem wykrywaczy metali. Zgodnie z obowiązującym prawem, poszukiwania takie mogą odbywać się jedynie po uzyskaniu zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków. W większości przypadków powyższy obowiązek nie jest jednak respektowany. Ponadto w trakcie prowadzenia wspomnianych poszukiwań dochodzi do naruszania struktury stanowisk archeologicznych i nielegalnego wydobywania zabytków ruchomych. W swoim orzeczeniu Sąd Rejonowy w Tomaszowie Lubelskim wypowiedział się co do natury i skutków takiej działalności i stwierdził m.in., że poszukiwanie zabytków na stanowiskach archeologicznych wypełnia dyspozycję art. 108 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a więc prowadzi do uszkodzenia lub zniszczenia zabytku.

Commentary on the Tomaszów Lubelski District Court’s sentence dated 2nd February 2016 (Ref. No. II K 662/14)

Abstract

This commentary presents an analysis of the court’s holding concerning the highly popular phenomenon of metal detecting, in the context of historical/cultural artifacts. According to the applicable law, searching for historical artifacts can only take place after obtaining the consent of the voivodeship monuments’ conservator; however, this duty is not respected in the majority of cases. Moreover, such searches often lead to the destruction of archaeological sites and illegal excavation of movable artefacts. The District Court in Tomaszów Mazowiecki pointed out that searching for historical/cultural artifacts using a metal detector shows all the features of a criminal offense regulated in Art. 108, the Law Amending the Act on the Protection of Monuments and the Guardianship of Monuments. This offense is typified as damaging and destroying a monument.

Słowa kluczowe: archeologia, zabytki, poszukiwania zabytków, stanowisko archeologiczne, wykrywacz metali, uszkodzenie stanowiska archeologicznego , Archaeology, artefacts, metal detecting, archaeological site, metal detector, damage of archaeological site
References
Europejska konwencja o ochronie dziedzictwa archeologicznego (poprawiona), sporządzona w La Valetta dnia 16 stycznia 1992 r., Dz. U. z 1996 r. Nr 120, poz. 564. 
Gadecki B., Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Art. 108-120. Przepisy karne. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2014. 
Hołyst B., Motywacyjne uwarunkowania czynu przestępnego, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, Prawo”, Seria I, 1973, z. 99. 
Kobyliński Z., Teoretyczne podstawy konserwacji dziedzictwa archeologicznego, Fundacja „Res Publica Multiethnica”, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2001. 
Kulesza J., Glosa do wyroku sądu apelacyjnego z 27 kwietnia 1999 roku, II AKa 12/99, „Palestra” 2000, nr 4. Kulik M., Komentarz do przepisów karnych ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, teza 5, LEX [dostęp: 15.03.2017]. 
Kulik M., Szczekala A., Odpowiedzialność karna za przestępstwo zniszczenia lub uszkodzenia zabytku, w: T. Gardocka, J. Sobczak (red.), Prawna ochrona zabytków, Wydawnictwo Adam Marszałek, Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej, Toruń 2010.
Radecki W., Ochrona zabytków w polskim, czeskim i słowackim prawie karnym, „Prokuratura i Prawo” 2012, nr 4. 
Szerer M., Komplikacje zagadnienia „niskich pobudek”, „Palestra” 1972, nr 3. 
Śliwka M., Znaczenie zwrotów niedookreślonych na tle orzecznictwa polskiego Trybunału Konstytucyjnego, „Studia Iuridica Lublinensia” 2010, nr 13. 
Trzciński M. , Przestępczość przeciwko zabytkom, „Prokuratura i Prawo” 2011, nr 6. 
Trzciński M., Wokół definicji zabytku archeologicznego, „Ochrona Zabytków” 2007, nr 4. 
Ustawa z dnia 22 czerwca 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 1595. 
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2187 ze zm. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1904. 
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1973 r., sygn. akt II KR 158/73, OSNKW 1974, nr 4, poz. 63. 
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1968 r., sygn. akt VI KZP 9/67, OSNKW 1968, nr 5, poz. 51. 
Wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim z dnia 2 lutego 2016 roku, sygn. akt II K 662 /14, niepubl. 
Wyrok Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt II Ka 263/16, niepubl.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną formą czasopisma jest wersja papierowa.