Poles and Jews in the Novel “Odstępca” (A Dissenter) by Józef Rogosz

Małgorzata Domagalska

Abstrakt

The purpose of the article is to present the images of Jews and Poles created in the novel written by Józef Rogosz and published in installments in the Przegląd Tygodniowy weekly in Warsaw in the years 1880–1882. The article traces reasons for publishing this antisemitic novel in this periodical edited by Adam Wiślicki, who did not have antisemitic views and supported acculturation and integration of Jews with the Polish nation. The article also analyses ways in which Polish v ersus Jewish characters are constructed: the former are created according to negative antisemitic stereotypes, while the latter are presented in positive light. Finally, the article attempts to trace modifications of the text made in the wake of the pogrom in Warsaw in 1881.

References

Burkot Stanisław, Józef Rogosz, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 23, Wrocław 1988–1989.

Cała Alina, Asymilacja Żydów w Królestwie Polskim (1864–1897). Postawy, konflikty, stereotypy, Warszawa 1899.

Cała Alina, Początki chrześcijańskiego antyjudaizmu, [w:] Słowo pojednania. Księga Pamiątkowa z okazji siedemdziesiątych urodzin Księdza Michała Czajkowskiego, red. Julian Warzecha, Warszawa 2004.

Endelman Todd M., hasło: Assimilation, [w:] The YIVO Encyclopedia of Jews in Eastern Europe, red. Gershon D. Hundert, New Haven–London 2008.

Gąsowski Tomasz, From Austeria to the Manor: Jewish Landowners in Autonomous Galicia, „Polin”, t. 12, 1999.

Hertz Aleksander, Żydzi w kulturze polskiej, Warszawa 1988.

Ignatowski Grzegorz, Kościół i Synagoga, Warszawa 2000.

Jagodzińska Agnieszka, Asymilacja, czyli bezradność historyka. O krytyce terminu i pojęcia, [w:] Wokół akulturacji i asymilacji Żydów na ziemiach polskich, red. Konrad Zieliński, Lublin 2010.

Jochmann Werner, Kryzys społeczny. Antysemityzm. Narodowy Socjalizm, Poznań 2007.

Kitliński Tomasz, Obcy jest w nas. Kochać według Julii Kristevej, Kraków 2001.

Kristeva Julia, Potęga obrzydzenia. Esej o wstręcie, tłum. Maciej Falski, Kraków 2007.

Lechicki Czesław, Pierwsze dwudziestolecie krakowskiego „Głosu Narodu”, „Studia Historyczne”, XII (1969), z. 4.

Lewalski Krzysztof, Kościoły chrześcijańskie w Królestwie Polskim wobec Żydów w latach 1855–1915, Wrocław 2002.

Markiewicz Henryk, Asymilacja Żydów jako temat literatury polskiej, [w:] tegoż, Literatura i historia, Kraków 1994.

Markiewicz Henryk, Realizm, [w]: Słownik literatury polskiej XIX wieku, red. Józef Bachórz i Alina Kowalczykowa, Wrocław 1991.

Martuszewska Anna, Radosne gry. O grach/zabawach literackich, Gdańsk 2007.

Opalski Magdalena, Bartal Israel, Poles and Jews. A Failed Brotherhood, Hanover NH 1992.

Pauley Bruce F., From Prejudice to Persecution. A History of Austrian Anti-Semitism, Chapel Hill N.C. 1992.

Pulzer Peter, The Rise of Political Anti-Semitism Germany and Austria, Cambridge, Mass., 1988.

Sobieraj Tomasz, Pozytywizm w „piekle galicyjskim”. Na przykładzie twórczości Józefa Rogosza, [w:] Poznańskie Studia Polonistyczne. Czytanie Pozytywizmu. Seria Literacka VII (XXVII), red. Mateusz Kareński-Tschrul, Barbara Sienkiewicz, Poznań 2000.

Soboń Marcin, Polacy wobec Żydów w Galicji doby autonomicznej w latach 1868– 1914, Kraków 2011.

Stendhal, Czerwone i czarne, tłum. Tadeusz Boy-Żeleński, Warszawa 1966.

Tazbir Janusz, Obraz Żyda w w opinii polskiej XVI i XVIII wieku, [w:] Mity i stereotypy w dziejach Polski, red. Janusz Tazbir, Warszawa 1991.

Vester, Listy z Galicji. Józef Rogosz, „Rola” 1896, nr 33.

Weeks Theodor R., From Assimilation to Antisemitism. The „Jewish Question” in Poland 1850–1914, DeKalb 2006.

Zdrada Jerzy, Historia Polski 1785–1914, Warszawa 2005.