Polish Language in Jewish Daily Life: The Press and Popular Literature in the 1930s

Eugenia Prokop-Janiec

Abstrakt

This article discusses the spread of the Polish language among the Jewish population in the 1930s. Its source is the daily press, which was one of the most important institutions of interwar Jewish culture in the Polish language and one of the key institutions in which Polish served as a means of written communication in Jewish life.

The press can be regarded as one of the principle sources indicating the main modern areas of Jewish communication in Polish and documenting the expansion of this communication from the public to the private sphere, from the exchange of opinions on social, political, and artistic problems to the discussion of everyday issues, family life, or even the most intimate subjects. The Polish-Jewish popular daily press created opportunities for speaking about everyday life through journalistic and literary genres dealing with topics related to family, marriage, sex, health, fashion, cooking, housekeeping, raising children, schools and universities, sport, entertainment, etiquette. The  appearance of Polish-Jewish sensationalist newspapers at the beginning of the 1930s signaled the emergence of new audiences using the Polish language. The interwar vernacularization of the Polish language manifests itself in its growing instrumental value and change in its symbolic signification. The increasingly widespread use of Polish was accompanied by the weakening of its role as a symbol of integration with Polishness and Polish culture.

Słowa kluczowe: Żydzi w Polsce w XX wieku, prasa żydowska w języku polskim, sensacyjne dzienniki żydowskie w języku polskim, popularna literatura polsko-żydowska / Jews in Poland in the twentieth century, Jewish press in the Polish language, sensationalist Jewish dailies in the Polish language, popular Polish-Jewish literature
References

1. Primary sources

5-ta Rano 1931–1939.

Jagodzińska, Agnieszka,  Wodziński, Marcin (eds.), “Izraelita” 1866–1915: Wybór źródeł (Kraków–Budapest, 2015).

Pryłucki,  Cwi, Wspomnienia  (1905–1939),  trans.  Agata  Kondrat, ed. Joanna Nalewajko-Kulikov (Warsaw, 2015).

2. Secondary  sources

Adamczuk, Lucjan, Łodziński, Sławomir, “Wprowadzenie,” in eid. (eds.), Mniej- szości narodowe w Polsce w świetle Narodowego Spisu Powszechnego z 2002 roku (Warsaw, 2006).

Anderson, Benedict, Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism (New York, 2006).

Antosik-Piela, Maria,  Feminizm po żydowsku: Tygodnik  ‘Ewa’ (1929–1939),” Midrasz (2008), 12.

Bednarczuk, Monika, Wielojęzyczność w kontekście akademickim: Sieci naukowe, samodoskonalenie i polityka w Wilnie (w końcu XVIII i pierwszych dekadach XIX wieku),” Wielogłos 10 (2016), 2.

Berger, Peter L., Luckmann, Thomas, The Social Construction of Reality: A Treatise in the Sociology of Knowledge (New York–London, 1966).

Brzoza, Czesław, “The Jewish Press in Kraków (1918–1939),” Polin 7 (1992).

Brzoza, Czesław, Pierwsze lata ‘Nowego Dziennika,’ organu syjonistów krakowskich,” Rocznik Historii Prasy Polskiej 1 (1998), 1–2.

Cała, Alina, Żydowskie periodyki i druki okazjonalne w języku polskim: Bibliografia (Warsaw, 2005).

Cawelti,  John  G., Adventure, Mystery, and Romance: Formula Stories as Art and Popular Culture (Chicago,  1976).

Certeau, Michel de, The Practice of Everyday Life, trans. Steven Rendall (Berkeley, 1988).

Cohen, Nathan, “Czytelnictwo książek  polskich  w żydowskich  bibliotekach w okresie  międzywojennym,” in Eugenia Prokop-Janiec, Sławomir J. Żurek (eds.), Literatura polsko-żydowska: Studia i szkice (Kraków, 2011).

Cohen, Nathan, “‘Shund’ and the Tabloids: Jewish Popular Reading in Inter-War Poland,” Polin 16 (2003).

Cohen, Nathan, “Zapominanie języka: Polszczyzna  i jidysz wśród młodzieży żydowskiej w międzywojennej Polsce,”  trans.  Izabela  Suchojad,  in Eugenia Prokop-Janiec, Marek  Tuszewicki  (eds.),  Polskie tematy i konteksty literatury żydowskiej (Kraków, 2014).

Dahlgren, Peter,  Sparks, Colin (eds.),  Journalism and Popular Culture (London, 1992).

Eco, Umberto, Superman w literaturze masowej. Powieść popularna: między retoryką a ideologią, trans. Joanna Ugniewska  (Kraków, 2008).

Fuks, Marian, Prasa żydowska w Warszawie 1823–1939 (Warsaw, 1979).

Harshav, Benjamin,  The Polyphony of Jewish Culture (Stanford, 2007). Jagodzińska, Agnieszka, Pomiędzy: Akulturacja Żydów Warszawy w drugiej połowie XIX wieku (Wrocław, 2008).

Karczewska, Agnieszka, Żurek, Sławomir  J. (eds.),  Prasa Żydów polskich: Od przeszłości do teraźniejszości (Lublin,  2016).

Kołodziejska, Zuzanna, “Izraelita” (1866–1915): Znaczenie kulturowe i literackie czasopisma (Kraków, 2014).

Kopciowski, Adam, Wos hert zich in der prowinc?: Prasa żydowska na Lubelszczyźnie i jej największy dziennik “Lubliner Tugblat” (Lublin,  2015).

Löw, Chaim, Smok w słowiczym gnieździe: Żydzi w poezji Odrodzonej Polski (Warsaw, 1934).

Majewska, Justyna, “‘Czym wytłumaczy Pan…?’ Inteligencja żydowska o polonizacji i asymilacji w getcie warszawskim,” Zagłada Żydów 11 (2015).

Nalewajko-Kulikov, Joanna, Mówić we własnym imieniu: Prasa jidyszowa a tworzenie żydowskiej tożsamości narodowej (do 1918 roku) (Warsaw, 2016).

Nalewajko-Kulikov, Joanna (ed.), Studia z dziejów trójjęzycznej prasy żydowskiej na ziemiach polskich (XIX–XX w.) (Warsaw, 2012).

Plach, Eva, Feminism and Nationalism on the Pages of ‘Ewa. Tygodnik’ 1928–1933,” Polin 18 (2005).

Prokop-Janiec, Eugenia, Pogranicze polsko-żydowskie: Topografie i teksty (Kraków, 2013).

Ringelblum, Emanuel, Kronika getta warszawskiego: Wrzesień 1939 – styczeń 1943, trans. Adam Rutkowski  (Warsaw, 1988).

Sagan-Bielawa, Mirosława, Pytanie o język w spisach ludności na ziemiach pol- skich (lata  1789–2011), in Władysław  T. Miodunka, Anna  Seretny (eds.),  Język, literatura i kultura polska w świecie (Kraków, 2016).

Shandler, Jeffrey, Adventures in Yiddishland: Postvernacular Language and Culture (Berkeley,  2006).

Shmeruk, Chone, “Hebrew–Yiddish–Polish: A Trilingual Jewish Culture, in Yisrael Gutman, Ezra Mendelsohn, Jehuda Reinharz, Chone Shmeruk (eds.), The Jews of Poland between Two World Wars (Hanover–London, 1989).

Shmeruk, Chone, Responses to Antisemitism in Poland, 1912–36: A Case Study of the  Novels of Michal  Bursztyn, in Jehuda Reinharz (ed.),  Living with Antisemitism: Modern Jewish Responses (Hanover–London, 1987).

Steffen,  Katrin,  Jüdische Polonität: Ethnizität und Nation im Spiegel der polnisch-sprachigen jüdischen Presse 1918–1939 (Göttingen, 2004).

Steffen, Katrin,  “‘Polska to także my!’: Prasa polsko-żydowska  1918–1939,” in Joanna Nalewajko-Kulikov (ed.), Studia z dziejów trójjęzycznej prasy żydowskiej na ziemiach polskich (XIX–XX w.) (Warsaw, 2012).

Steinlauf,  Michael,  “The Polish-Jewish Daily Press,” Polin 2 (1987).

Stopnicka Heller, Celia, On the Edge of Destruction: Jews of Poland between the Two World Wars (New York, 1980).

Strzelecki, Zbigniew, Toczyński, Tadeusz, Latuch, Kazimierz (eds.), Spisy ludności w Rzeczypospolitej Polskiej 1921–2002: Wybór pism demografów (Warsaw, 2002).

Szabłowska-Zaremba, Monika, “‘Opinia’ ‘Nasza Opinia’: Tygodnik (Żydowski) Polityczno-Społeczny i Literacki (1933–1939), in: Agnieszka  Karczewska, Sławomir J. Żurek (eds.), Prasa Żydów polskich: Od przeszłości do teraźniejszości (Lublin,  2016).

Szpakowska,  Małgorzata, Chcieć i mieć: Samowiedza  obyczajowa w Polsce czasu przemian (Warsaw, 2003).

Taylor, Charles,  Modern Social Imaginaries (Durham–London,  2004).

Veidlinger, Jeffrey, Jewish Public Culture in the Late Russian Empire (Bloomington, 2009).

Władyka, Wiesław, Krew na pierwszej stronie: Sensacyjne dzienniki Drugiej Rzeczy- pospolitej (Warsaw, 1982).

Żółkiewski, Stefan, Kultura literacka (1918–1932) (Wrocław, 1973).

Żółkiewski, Stefan, Kultura, socjologia, semiotyka literacka: Studia (Warsaw, 1979).