A Position on Classifying and Qualifying Adjectives Revisited

Jadwiga Linde-Usiekniewicz

Abstrakt

This work is sequel to my paper on the controversy concerning the appropriate syntactic and semantic account of the distinction between classificatory and qualifying adjectives in Polish (Linde-Usiekniewicz 2013). It develops the lines of inquiry suggested therein, mainly the claim that differences between the pre-nominal and post-nominal attributive syntax can only be adequately explained when the lexical meaning of the head noun and the attribute are taken into account – specifically, in the case of relational adjectives, the actual semantic relation between the head noun and the adjective. The interplay between the lexical meanings and the meanings imposed by syntactic order is presented within Encoding Grammar, a multi-layered framework devised in Linde-Usiekniewicz (2012). In particular, postposing of lexically qualitative adjectives and preposing of relational adjectives is presented as a type of coercion, in which the meaning imposed by syntax overrides the lexical meaning of the adjective. The possibilities for and restrictions on the order of multiple adjectives occurring within a noun phrase is explained by proposing a distinction between adjectives that saturate argument positions of the head noun, as in produkcja samochodowa ‘car production’, and adjectives that correspond to adjuncts, as in wycieczka samochodowa ‘car trip’ (cf. Bosque and Picallo 1996). A more fine-grained hierarchy within each class is proposed to account for possible noun—adjective(s) permutations.

Abstrakt

Artykuł stanowi kontynuację rozważań na temat polskich przydawek jakościowych i klasyfikujących oraz kontrowersji związanych z ich opisem (Linde-Usiekniewicz 2013). W szczególności rozwija jedynie naszkicowany w przywołanej pracy kierunek badań, a mianowicie postulat uwzględniania nie tylko znaczeń leksykalnych samych przymiotników i rzeczowników, ale także relacji między rzeczownikowym nadrzędnikiem i przymiotnikiem relacyjnym. W przedstawionym tu opisie wykorzystuję zaproponowany wcześniej aparat zwany gramatyką kodowania (ang. Encoding Grammar; Linde-Usiekniewicz 2012). W szczególności proponuję opisywać sytuację, w której przymiotnik jakościowy jest używany jako przydawka klasyfikująca (w postpozycji), i sytuację, w której przymiotnik relacyjny jest  używany jako przydawka jakościowa (w prepozycji), jako szczególne przypadki narzucania wyrażeniu znaczenia, nie w pełni zgodnego ze znaczeniem leksykalnym jednostek składowych, przez użycie nietypowej dla nich składni (ang. coercion). Wykorzystując rozróżnienie zaproponowane przez Bosquego i Picallo (1996) dla przymiotników relacyjnych, a mianowicie odróżnianie we frazie nominalnej przymiotników odpowiadających pozycjom argumentowym rzeczownika, np. produkcja samochodowa, od przymiotników odpowiadającym pozycjom nieargumentowym, np. wycieczka samochodowa, wprowadzam bardziej szczegółową hierarchię ról semantyczno-składniowych realizowanych przez przymiotniki relacyjne w grupie nominalnej. Hierarchia ta pozwala wyjaśnić możliwe permutacje szyku w obrębie grup nominalnych z wieloma przydawkami przymiotnymi, realizowanymi przez przymiotniki jakościowe i relacyjne.

Słowa kluczowe: adjective order in Polish, classifying adjectives, relational adjectives, qualifying adjectives, coercion, Encoding Grammar , szyk przymiotników w języku polskim, przydawka klasyfikująca, przymiotnik relacyjny, przydawka jakościowa, reklasyfikacja, gramatyka kodowania
References

Beard Robert (1991). Decompositional composition: The semantics of scope ambiguities and ‘bracketing paradoxes’. Natural Language & Linguistic Theory 9(2), 195−229.

Bogusławski Andrzej (1994). Measures are measures. On the defense of diversity of comparatives and positives. In Sprawy słowa/Word Matters, 323−329. Warsaw: Vega.

Bogusławski Andrzej (2001). Szyk uzupełnień w polskich frazach imiennych. In Włodzimierz Gruszczyński, Urszula Andrejewicz, Mirosław Bańko, Dorota Kopcińska (eds.), Nie bez znaczenia… Prace ofiarowane Profesorowi Zygmuntowi Saloniemu z okazji jubileuszu 15000 dni pracy naukowej, 79−86. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.

Bogusławski Andrzej (2014). Заметка о статусе инверсии в русских словосочетаниах с именами числительными. In Anna Kozłowska, Agnieszka Świątek (eds.), Znaczenie – tekst – kultura. Prace ofiarowane profesor Elżbiecie Janus, 17−26. Warsaw: Wydawnictwo UKSW.

Bosque Ignacio, Picallo Carme (1996). Post-nominal adjectives in Spanish DPs. Journal of Linguistics 32, 349−385.

Bouchard Denis (1998). The distribution and interpretation of adjectives in French: A consequence of Bare Phrase Structure. Probus 10(2), 139−183.

Bouchard Denis (2002). Adjectives, Number and Interfaces: Why Languages Vary. Oxford: Elsevier Science.

Cabredo Hofherr Patricia (2010). Adjectives. An introduction. In Patricia Cabredo Hofherr, Ora Matushansky (eds.), Adjectives – Formal Analyses in Syntax and Semantics, 1−26. Amsterdam: John Benjamins.

Cetnarowska Bożena (2014). On pre-nominal classifying adjectives in Polish. In Anna Bondaruk, Gréte Dalmi, Alexander Grosu (eds.), Topics in the Syntax of DPs and Agreement, 100−127. Amsterdam: John Benjamins.

Cetnarowska Bożena (2015a). The linearization of adjectives in Polish noun phrases: selected semantic and pragmatic factors. In Anna Bondaruk, Anna Prażmowska (eds.), Within Language, Beyond Theories (Volume 1: Studies in Theoretical Linguistics), 188−205. Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing.

Cetnarowska Bożena (2015b). Categorial ambiguities within the noun phrase: Relational adjectives in Polish. In Joanna Błaszczak, Dorota Klimek-Jankowska, Krzysztof Migdalski (eds.), How Categorical Are Categories? New Approaches to Old Problems of Noun, Verb and Adjective, 115−196. Berlin–Boston: de Gruyter Mouton.

Cetnarowska Bożena, Pysz Agnieszka, Trugman Helen (2011). Accounting for some flexibility in a rigid construction: On the position of classificatory adjectives in Polish. In Piotr Bański, Beata Łukaszewicz, Monika Opalińska (eds.), Generative Investigations: Syntax, Morphology, and Phonology, 24−47. Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishers.

Cinque Guglielmo (2010). The Syntax of Adjectives. A Comparative Study. Cambridge: MIT Press.

Cinque Guglielmo (2014). The semantic classification of adjectives. A view from syntax. Studies in Chinese Linguistics 35(1), 1−30.

Demonte Violeta (2008). Meaning-form correlations and adjective position in Spanish. In Louise McNally, Charles Kennedy (eds.), The Semantics of Adjectives and Adverbs, 71−100. Oxford: Oxford University Press.

Escandell Vidal Victoria, Leonetti Manuel (2002). Coercion and the Stage/Individual Distinction. In Javier Gutiérrez Rexach (ed.), From Words to Discourse, 159−179. New York/Amsterdam: Elsevier.

Fabregas Antonio (2007). The internal syntactic structure of Relational Adjectives. Probus 19(1), 1−36.

Fillmore Charles J. (1985). Frames and the Semantics of Understanding. Quaderni di Semantica 6(2), 222−254.

Frajzyngier Zygmunt, Shay Erin (2003). Explaining Language Structure through Systems Interaction. Amsterdam: John Benjamins.

Hengeveld Kees, Mackenzie J. Lachlan (2008). Functional Discourse Grammar. A Typologically-based Theory of Language Structure. Oxford: Oxford University Press.

Iordanskaya Lidia, Mel’cuk Igor A. (2009). Linguistic well-formedness of semantic structures. In David Beck, Kim Gerdes, Jasmina Milićević, Alain Polguère (eds.), MTT’09 Proceedings, 177−187. Montreal: Observatoire de linguistique Sens-Texte.

Kallas Krystyna (1998). Przymiotnik. In Renata Grzegorczykowa, Roman Las­kowski, Henryk Wróbel (eds.), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Mor­fol­ogia, 469−523. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Lakoff George, Brugman Claudia (1987). The semantics of aux-inversion and anaphora constraints. Paper presented at the Annual Meeting of the Linguistic Society of America, San Francisco. [URL: http://georgelakoff.files.wordpress.com/2011/04/the-semantics-of-aux-inversion-and-anaphora-constraints-lakoff-and-brugman-1986.pdf; accessed December 13, 2011].

Langacker Ronald (1987). Foundations of Cognitive Grammar: Theoretical Prerequisites. Stanford: Stanford University Press.

Lauwers Peter, Willems Dominique (2011). Coercion: Definition and challenges, current approaches, and new trends. Linguistics 49(6), 1219−1235.

Linde-Usiekniewicz Jadwiga (2000). Określenia wymiarów w języku polskim. Warsaw: Publications of the Faculty of Polish.

Linde-Usiekniewicz Jadwiga (2006). On the relative depth of cleaving. In Hélene Wlodarczyk, André Wlodarczyk (eds.), La focalization dans les langues, 81−94. Paris: L’Harmattan.

Linde-Usiekniewicz Jadwiga (2008). O pewnych interesujących własnościach wy­branych analitycznych konstrukcji leksykalnych. In Renata Grzegorczy­kowa, Krystyna Waszakowa (eds.), Słowo – pojęcie – tekst, 255−264. Warszawa: Wydawnictwa UW.

Linde-Usiekniewicz Jadwiga (2012). From Conflict Through Compromise to Collaboration: Semantics, Syntax and Information Structure in Natural Languages. Warsaw: Publications of the Faculty of Polish.

Linde-Usiekniewicz Jadwiga (2013). A position on classificatory adjective in Polish. Studies in Polish Linguistics 8(3), 103−126.

Linde-Usiekniewicz Jadwiga (in print). Cognitive environment and information structure.

McNally Louise, Boleda Gemma (2004). Relational adjectives as properties of kinds. Empirical Issues in Formal Syntax and Semantics 5, 179−196.

Mel’čuk Igor A. (1988). Dependency Syntax: Theory and Practice. Albany: SUNY Press.

Mel’čuk Igor A. (2004a). Actants in Semantics. Linguistics 42(1), 1−66.

Mel’čuk Igor A. (2004b). Actants in Syntax. Linguistics 42(2), 247−291.

Mel’čuk Igor A. (2012). Semantics. From Meaning to Text. London: John Benjamins Publishing.

Morzycki Marcin (in press). Modification. Cambridge: Cambridge University Press. (draft retrieved from https://www.msu.edu/~morzycki/work/papers/modification_book.pdf; accessed August 5, 2015).

Pisarkowa Krystyna (1965). Predykatywność określeń w języku polskim. Wrocław: Ossolineum.

Reinhart Tanya (2002). The Theta System – An Overview. Theoretical Linguistics 28(3), 229−290.

Ruppenhofer Josef, Ellsworth Michael, Petruck Miriam R.L., Johnson Christopher R., Scheffczyk Jan (2010). FrameNet II: Extended Theory and Practice. [URL: https://framenet2.icsi.berkeley.edu/docs/r1.5/book.pdf; accessed January 18, 2009].

Rutkowski Paweł (2009). Fraza przedimkowa w polszczyźnie. Warsaw: Publications of the Faculty of Polish.

Rutkowski Paweł (2013). “Is NA different from NAA?”. A talk given at 44th Poznań Linguistic Meeting – PLM 2013 (30 August 2013, Adam Mickiewicz University, Poznań, Poland).

Rutkowski Paweł, Progovac Ljiljana (2005). Classification projection in Polish and Serbian: The position and shape of classifying adjectives. In Steven Franks, Frank Y. Gladney, Mila Tasseva-Kurktchieva (eds.), Formal Approaches to Slavic Linguistics: The South Carolina Meeting 2004, 289−299. Ann Arbor: Michigan Slavic Publications.

Schultze-Berndt Eva, Himmelmann Nikolaus P. (2004). Depictive secondary predicates in crosslinguistic perspective. Linguistic Typology 8, 59−131.

Scott Gary-John (2002). Stacked adjectival modification and the structure of nominal phrases. In Guglielmo Cinque (ed.), Functional Structure in the DP and IP: The Cartography of Syntactic Structures, 91−120. Oxford: Oxford University Press.

Sproat Richard, Shih Chilin (1991). The cross-linguistic distribution of adjective ordering restrictions. In Carol Georgopoulos, Roberta Ishihara (eds.), Interdisciplinary Approaches to Language: Essays in Honor of S.-Y. Kuroda, 565−593. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.

Stalmaszczyk Piotr (1996). Theta roles and the theory of theta-binding. Papers and Studies in Contrastive Linguistics 31, 97−110.

Suñer Margarita (2000). The syntax of direct quotes with special reference to Spanish and English. Natural Language and Linguistic Theory 18, 525−578.

Szumska Dorota (2010). Szyk szyku, czyli dyskretny urok linearyzacji. Refleksje nad uporządkowaniem członów określających w wieloprzymiotnikowych grupach nomi­nalnych. In Joanna Dybiec, Grzegorz Szpila (eds.), Język polski: nowe wyzwania językoznawcze. Język a komunikacja 27, 51−57. Kraków: Wydawnictwo Tertium.

Szumska Dorota (2015). Rozgraniczenie jako ograniczenie. Na przykładzie badań nad szykiem przydawki przymiotnej we współczesnej polszczyźnie. LingVaria X, 141−150.

Tabakowska Elżbieta (2001). O szyku wyrazów w obrębie wyrażeń argumentowych przedmiotowych. Prace Filologiczne XLVI, 579−589.

Tabakowska Elżbieta (2007). Iconicity and linear ordering of constituents within Polish NPs. In Dagmar Divjak, Agata Kochańska (eds.), Cognitive Paths into the Slavic Domain, 411−430. Berlin – New York: Mouton de Gruyter.

Topolińska Zuzanna (1973). Udział polskiej grupy imiennej w procesie aktualizacji tekstu. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego XXXI, 35−46.

Topolińska Zuzanna (1984). Składnia grupy imiennej. In Zuzanna Topolińska (ed.), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Składnia, 301–389. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Zaroukian Erin (2010). Expressing numerical uncertainty. [URL: http://elanguage.net/journals/index.php/lsameeting/article/viewFile/631/615; accessed December 13, 2011].

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line