Wh+To Non-Restrictive Clauses in Polish and Related Phenomena. Part One. Wh vs. Wh-to Relative Clauses: An Overview

Jadwiga Linde-Usiekniewicz

Abstrakt

This paper presents a comparison between to-bearing relative clauses, adverbials and interrogatives on the one hand, vs. their to-less variants on the other, and discusses the functions associated with the presence of to. It is argued that at least three different instances of to should be distinguished. One converts relative clauses into appositive ones, which are necessarily semantically connected to the matrix clause and it makes the semantic connection override even apparent lack of appropriate syntactic connection. It attaches to relativizers, including gdzie ‘where’ and kiedy ‘when’ relative clauses. It is argued that the same segment is present in adverbials, triggering a factitive presupposition, as is the case of appositive relatives generally. The second to links the content of a kind relative, an adverbial or a wh-interrogative to previous contexts, possibly triggering a pragmatic presupposition. The third converts standard wh-interrogatives into either rhetorical or thetic questions. It is argued that while in the third instance we are dealing with a separate word and in the second with a clitic, the first to, hitherto unidentified or possibly falsely identified in relevant literature, appears to have both some characteristics of a clitic and of an affix. 

Abstrakt

W artykule omawia się funkcje segmentu to w zdaniach względnych, zdaniach okolicznikowych i pytaniach uzupełnienia. Wykazuje się, że segment ten w wymienionych typach zdań odpowiada co najmniej trzem różnym jednostkom. Pierwsza z nich wskazuje, że mamy do czynienia ze zdaniem względnym niedefiniującym, ale koniecznie powiązanym semantycznie z treścią zdania głównego; co więcej, powoduje, iż zdania takie są akceptowalne, mimo niepoprawnej budowy składniowej. Najprawdopodobniej ten sam element może być dołączony – jako wyzwalacz presupozycji – do spójnika wprowadzającego zdanie okolicznikowe miejsca i czasu. Druga jednostka to wykładnik nawiązania, być może związany z presupozycją pragmatyczną, obecna w pytaniach uzupełnienia i w zdaniach względnych utożsamiająco-uogólniających. Trzecia jednostka natomiast, pojawiająca się w pytaniach, przekształca je w pytania retoryczne lub tetyczne. O ile ta ostatnia jednostka ma status wyrazu, o tyle wykładnik nawiązania wykazuje wszelkie własności wiązane z klitykami. Status pierwszej jednostki jest problematyczny, jako że wykazuje cechy zarówno klityki, jak i afiksu. 

Słowa kluczowe: zdania względne w języku polskim, zdania niedefiniujące, segment to, wyzwalacze presupozycji, pytania tetyczne, pytania retoryczne, klityki / Polish relative clauses, appositive clauses, the segment to, presupposition triggers, thetic questions, rhetorical questions, clitics
References

AnderBois Scott, Brasoveanu Adrian, Henderson Robert (2010). Crossing the appositive/at-issue meaning boundary. Proceedings of SALT 20, 328–346.

Bko Mirosław (2013). Porada z dnia 5.12.2013. [https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/ktory-to;14742.htm; accessed August 12, 2018].

Bogusławski  Andrzej (1984). Polskie nieidentyfikacyjne wyrażenia  osobowo-referencjalne. Polonica 10, 49–69.

Buttler Danuta, Kurkowska Halina, Satkiewicz Halina (1971). Kultura zyka polskiego: zagadnienia poprawności gramatycznej [Polish Grammar and Style: Grammatical Correctness]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Cinque Guglielmo (1996). The pseudo-relative and accing constructions after verbs of perception. In Italian Syntax and Universal Grammar, 244–275,  Cambridge: Cambridge University Press.

Cinque  Gugliemo (2008). Two types of non-restrictive relatives. In Empirical Issues in Syntax and Semantics 7, Olivier Bonami, Patricia Cabredo Hofherr (eds.), 99–137. [http://www.cssp.cnrs.fr/eiss7/cinque-eiss7.pdf; accessed July 26, 2018].

Citko Barbara (2016). Types of appositive relative clauses in Polish. Studies in Polish Linguistics 11 (3), 85–85.

Dobaczewski Adam (2018). Powrzenie jako zjawisko tekstowe i systemowe. Repetycje, reduplikacje i quasi-tautologie w zyku polskim. [Iteration as a Textual and Systemic Phenomenon: Repetitions, Reduplications in Quasi-Tautologies in Polish] Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikaja Kopernika.

Grosu Alexander, Landman Fred (1998). Strange relatives of the third kind. Natural Language Semantics 6 (2), 125–170.

Grzegorczykowa Renata (2004). Wyady z polskiej sadni. [Lectures in Polish Syntax] Warsaw: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Guz Wojciech (2017). Wh-pronoun and complementizer relative clauses: unintegra- tion features in conversational Polish. Studies in Polish Linguistics 11(3), 1–26.

Hengeveld Kees (2008). Prototypical and non-prototypical  noun phrases in Functional Discourse Grammar. In The Noun Phrase in Functional Discourse Grammar, Daniel García Velasco, Jan Rijkhoff (eds.), 43–63. Berlin New York: Mouton de Gruyter.

Koev Todor (2018). Notions of at‐issueness. Language and Linguistic Compass 12 (2) [https://doi.org/10.1111/lnc3.12306; accessed August 25, 2019].

Linde-Usiekniewicz Jadwiga (2012). From Conflict Through Compromise to Collaboration: Semantics, Syntax and Information Structure in Natural Languages, Warsaw: Nakładem Wydziału Polonistyki Linde-Usiekniewicz  Jadwiga (in print) Polskie zdania względne z  wewnętrznym rzeczownikiem wstępne rozpoznanie. Poradnik Językowy.

Loock Rudy (2007). Appositive relative clauses and their functions in discourse. Journal of Pragmatics 39, 336–362.

Mendoza Imke (2010). Relativsätze mit kry to. Wiener Slawistischer Almanach 65, 105–118.

NKJP: Narodowy Korpus Języka Polskiego. http://nkjp.pl/ [accessed November 10, 2018] Przepiórkowski  Adam, Kupść  Anna, Marciniak Mgorzata, Mykowiecka Agnieszka (2002) Formalny opis języka polskiego: teoria i implementacja. [Formal Description of Polish: Theory and Implementation],Warsaw: Akademicka Oficyna Wydawnicza EXIT.

Rafel Joan (2001). The syntax of small clause predication. In Syntax of Predication. Proceedings of 6th  Workshop on Syntax of Predication Nov. 2–3, 2001, ZAS-Berlin, Niina Zhang (ed.), 153–170. Berlin: ZAS.

Simons Mandy (2007). Observations on embedding verbs, evidentiality, and presupposition. Lingua 117(6), 1034–1056.

SP XVI : ownik polszczyzny XVI wieku, digital version, [https://spxvi.edu.pl/wersja- cyfrowa; accessed August 12, 2018].

Sperber Dan, Wilson Deidre (1986). Relevance: Communication and Cognition. Oxford: Blackwell.

Topolińska Zuzanna (1984). Składnia grupy imiennej. In Gramatyka współczesnego zyka polskiego. Sadnia [Grammar  of Contemporary  Polish.  Syntax], Maciej Grochowski, Staniaw Karolak, Zuzanna Topolińska (eds.), 301–389. Warsaw, Wydawnictwo Naukowe PWN.

de Vries Mark (2005). The fall and rise of universals on relativization. Journal of Universal Language 6, 1–33.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line