Syndykat Dziennikarzy Krakowskich 1912–1939

Jerzy Jastrzębski

Abstrakt

Syndicate of Krakow’s Journalists (1912–1939)

The first independent local organization of journalists in Krakow (Kraków) was the Syndicate of Krakow’s Journalists (Syndykat Dziennikarzy Krakowskich) founded in 1912 and active to 1939 until World War II (officially and legally, then in the underground). In comparison to similar earlier initiatives in Lviv, this was a strictly professional, non-political and non-party organization. I took care of its members’ everyday needs, materials and interests. A very important problem was maintaining the prestige and dignity the profession. The SCJ exacted standards and rules of media ethics in the press and radio. It was engaged in public problems, affairs. It initiated many debates, especially on the freedom of the press and press law. In 1939, the SCJ united 94 members and 200 journalists from 1912 to 1939 to participate in this organization. The SCJ was the oldest and greatest independent professional organization of this type in Poland. 

Słowa kluczowe: syndykat, dziennikarz, zawód, etyka mediów, wolność słowa, prawo prasowe, organizacja zawodowa / syndicate, journalist, Krakow, professional, media ethics, freedom of the press, press law
References

XXV-lecie Syndykatu Dziennikarzy Krakowskich, Kraków 25 V 1937 (m.in. J. Flach, XXV-lecie SDK…; R. Pilarz, Dzieje SDK…).

Brzoza Cz., Polityczna prasa krakowska 1918–1939, Kraków 1990.

Dziadzio A., Cenzura prasy w Austrii 1862–1914. Studium prawno-historyczne, Kraków 2012.

Figiel W., Syndykat Dziennikarzy Krakowskich w latach 1933–1939, „Zeszyty Prasoznawcze”, Kraków 1960, r. XXI, nr 4 (86).

Grodziski S., Sejm Krajowy Galicyjski 1861–1914, tomy 1–2, Kraków 2018.

Hrycek M., Na straży zasad dziennikarstwa okresu międzywojennego, „Acta Universitatis Lodzienzis. Folia Literaria Polonica” 2(20), 2013, s. 73–83.

Jednodniówka Syndykatu Dziennikarzy Krakowskich wydana na cele Domu Wypoczynkowego i Uzdrowiskowego w Makowie, Kraków, styczeń 1927 (tam: K. Srokowski, Polski Blowitz…)

Krzepkowski M., Dzieje organizacji dziennikarskich, „Prasa Polska” 1961, nr 1, s. 11.

Lechicki Cz., Najstarsze organizacje dziennikarskie, „Zeszyty Prasoznawcze” 1967, nr 2, s. 86. mz s., I te dalsze lat osiemnaście…,[w:] XXV-lecie Syndykatu Dziennikarzy Krakowskich, Kraków, 25 V 1937, s. 7–9.

Myśliński J., Nakłady prasy społeczno-politycznej w Galicji w latach 1881–1913: część pierwsza, „Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego” 1965, 4/1, s. 115–133.

Nałęcz D., Zawód dziennikarza w Polsce 1918–1939, Warszawa–Łódź 1982.

Powstanie Związku polskich dziennikarzy, „Głos Narodu” nr 254 z 5 XII 1923.

Raczkowska A., Rola organizacji zawodowych w kształtowaniu się dziennikarskiej etyki normatywnej w Polsce, „Naukowy Przegląd Dziennikarski” 2016, nr 1.

Seniów J. M., Na drodze do niepodległości. Prasa krakowska wobec legionów polskich podczas I wojny światowej (1914–1918), Kraków 2004.

Toczek A., Towarzystwo Dziennikarzy Polskich we Lwowie (1893–1918), rep.up.krakow.pl/xmlui/ bitstream/handle/11716/2805/09- -Towarzystwo Dziennikarzy- toczek.pdf.sequence=181sallc (dostęp 12.11.2018).

Toczek A., Związek Dziennikarzy Polskich we Lwowie (1909–1914) jako pierwsza korporacja dziennikarzy o charakterze ogólnopolskim, rep.up.krakow/pl/xmlui/bitstream/handle/11716/2827/35 (dostęp 12.11.2018).

Stanowisko SDK wobec wypadków 6 listopada, „Naprzód” 273 z 28 Xi 1923.

Wrona G., Nadzór nad prasą w Krakowie (1918–1939), Kraków 2017.