Imigranci na regionalnym rynku pracy: doświadczenia cudzoziemców i skala zjawiska w województwie zachodniopomorskim

Anita Adamczyk,

Robert Bartłomiejski,

Dorota Kowalewska

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest analiza sytuacji imigrantów zarobkowych na zachodniopomorskim rynku pracy. Dane dotyczące imigracji zarobkowej do województwa zachodniopomorskiego zostały odniesione do uwarunkowań regionalnego rynku pracy. Autorzy w artykule odwołują się ponadto do danych pochodzących z wywiadów z imigrantami i ekspertami. Na ich podstawie dokonano analizy sytuacji rodzinnej, ekonomicznej i społecznej imigracji zarobkowych. Zgromadzone dane wskazują, że zdecydowaną większość imigrantów zarobkowych w województwie zachodniopomorskim stanowili Ukraińcy. Ich przyjazd do Szczecina i regionu zachodniopomorskiego, podyktowany był, w pierwszej kolejności relatywnie wysokimi zarobkami, a następnie bliskością językową i kulturową. Z przeprowadzonych badań wynika, że w tej chwili mamy do czynienia w województwie zachodniopomorskim ze zjawiskami typowymi dla imigracji „pierwszej fali”. Dla tego etapu pracy zarobkowej cudzoziemców charakterystyczna jest częstsza zmiana miejsca zatrudnienia, wydłużanie godzinowego czasu pracy i mniejsza liczba kontaktów pomiędzy imigrantami.

Immigrants on the regional labor market: experiences of foreigners and the scale of the phenomenon in the West Pomeranian Voivodeship
The aim of the article is to analyze the situation of economic immigrants on the West Pomeranian labor market. The data on immigration to Zachodniopomorskie Voivodship is related to the characteristics of the regional labor market. The authors refer to data from interviews with migrants and experts. On this basis, the analysis of the families and economic and social situation of economic immigration was made. The collected data indicate that the vast majority of economic migrants in the West Pomeranian Voivodship were Ukrainians. Their arrival in the West Pomeranian region was related with relatively high wages, and with the linguistic and cultural proximity of Poland (pull factors). The research shows that at the moment we are dealing with phenomena which are typical of first wave immigration in the West Pomeranian Voivodship. This stage is characterized by a more frequent change of place of employment, longer working hours and, among other, a smaller number of contacts between immigrants.

Keywords: West Pomeranian voivodship, economic immigrants, migration trends, employment of foreigners

Słowa kluczowe: województwo zachodniopomorskie, imigranci ekonomiczni, trendy migracyjne, zatrudnienie cudzoziemców
References

Andrejuk K. (2016), Przedsiębiorcy ukraińscy w Polsce. Struktura i sprawstwo w procesie osiedlenia, Warszawa, Wydawnictwo IFIS PAN.

Barometr imigracji zarobkowej. I półrocze 2018. Ukraiński pracownik w Polsce (2018), Warszawa, Personel Service.

Ciszek P. (red.), M. Nocuń, G. Ziomkowski (2018), Zatrudnianie cudzoziemców w Polsce – m.in. z Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji, Ukrainy, państw UE, Gdańsk, Wydawnictwo dla Biznesu ODDK.

Duszczyk M. (2012), Polska polityka imigracyjna a rynek pracy, Warszawa, Aspra.

Doeringer P.B., Piore M.J. (1971), Internal labour markets and manpower analysis, Lexington, Heath.

Doeringer P.B., Piore M.J. (1975), Unemployment and the dual labour market, ,,The Public Interest”, 38, pp. 67–79.

Informacja o rynku pracy w województwie zachodniopomorskim w listopadzie 2018 roku, Opracowanie własne WUP w Szczecinie na podstawie sprawozdania o rynku pracy MRPiPS-01, załącznika nr 1 do sprawozdania MRPiPS-01 i danych GUS, https://www.wup.pl/pl/dla-instytucji/statystyka-badania-i-analiza/dane-statystyczne/

Kacperska M. (2018), Imigranci zarobkowi na polskim rynku pracy, ,,Środkowoeuropejskie Studia Polityczne” nr 2, s. 137–156.

Kacperska M. (2017), Is the European Union’s Border a Labor Market’s Border as Well? Third Country Migrants in the Polish Labor Market, w: Immigration Crises, Borders and the European Union, red. J. Jańczak, Berlin, Logos Verlag.

Kałuża-Kopias D. (2016), Imigranci na polskim rynku pracy według statystyk MPiPS, „Studia Ekonomiczne” nr 258, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach” nr 258, s. 17–28.

Kozek W. (2013), Rynek pracy. Perspektywa instytucjonalna, Warszawa, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Kryńska E., Kwiatkowski E. (2013), Podstawy wiedzy o rynku pracy, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Kryńska E. (1966), Segmentacja rynku pracy – podstawy teoretyczne i analiza statystyczna, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Kubiciel-Lodzińska S. (2016), Zatrudnienie cudzoziemców w przedsiębiorstwach. Determinanty i perspektywy (przykład województwa opolskiego), Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Makowski M. (2018), Zatrudnianie cudzoziemców po zmianach w 2018 r. Nowe zasady zatrudniania i dodatkowe obowiązki, Warszawa, INFOR PL.

Migranci na polskim rynku pracy. Rzeczywistość, problemy, wyzwania, (2007), Klaus W. (red.) Warszawa, Stowarzyszenie Interwencji Prawnej.

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w I półroczu 2018 roku – Informacja sygnalna (2018), WUP Szczecin, https://www.wup.pl/images/uploads/II_DLA_INSTYT UCJI/statystyka_analizy_badania/statystyki_rynku_pracy/monitoring/Monitoring_zawod%C3%B3w_deficytowych_i_nadwy%C5%BCkowych_w_I_p%C3%B3%C5%82roczu_2018_roku_-_Informacja_sygnalna.pdf

Mrozowicki A., Maciejewska M. (2016), Segmentacja rynku pracy, prekaryjne zatrudnienie a strategie związków zawodowych na poziomie branżowym: przypadek Polski, ,,Prakseologia” 158 (1), s. 361–391.

Musiał-Paczkowska A. (2003), Segmentacja rynku pracy, w: Kopycińska D. (red.) Kapitał ludzki w gospodarce, Szczecin, Polskie Towarzystwo Ekonomiczne.

Obywatele Ukrainy pracujący w Polsce – raport z badania (2018), I. Chmielewska, G. Dobroczek, A. Panuciak, Warszawa, Departament Statystyki NBP.

Podgórska-Rakiel E., Szypniewski M. (2018), Zatrudnienie w Polsce cudzoziemców spoza UE, Warszawa, Wolters Kluwer Polska.

Podstawowe dane o bezrobociu, https://www.wup.pl/pl/dla-instytucji/statystyka-badania-i-analiza/podstawowe-dane-o-bezrobociu/

Popyt na pracę cudzoziemców. Polska i sąsiedzi, Golinowska S. (red.) (2004), Warszawa, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.

Powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcom na podstawie oświadczenia pracodawcy w województwie zachodniopomorskim w 2017 roku, (2017), WUP, Szczecin, https://www.wup.pl/images/uploads/II_DLA_INSTYT UCJI/statystyka_analizy_badania/analizy_i_opracowania/2017/

Powierzenie_wykonywania_pracy_cudzoziemcom_na_podstawie_o%C5%9Bwiadczenia_pracodawcy_w_wojew%C3%B3dztwie_zachodniopomorskim_w_2017_roku.pdf

Raport o stanie badań nad migracjami w Polsce po 1989 roku (2018), A. Horolest, M. Lesińska, M. Okólski (reds), Warszawa, Komitet Badań nad Migracjami Polskiej Akademii Nauk, http://www.kbnm.pan.pl/images/Raport_o_stanie_bada%C5%84_nad_migracjami_w_Polsce_po_1989_roku.pdf

Rejestracja oświadczeń pracodawców o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi, Departament Rynku Pracy MRPiPS, http://psz.praca.gov.pl/web/urzad-pracy/-/8180205-rejestracja-oswiadc zen-pracodawcow-o-zamiarze-powierzenia-pracy-cudzoziemcowi

Rocznik statystyczny województwa zachodniopomorskiego (2018), Szczecin, Urząd Statystyczny w Szczecinie.

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2017 r. w sprawie podklas działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), w których wydawane są zezwolenia na pracę sezonową cudzoziemca, Dz. U. 2017, poz. 2348.

Rubińska L.A. (2018), Praca cudzoziemców z Ukrainy i innych państw wschodnich. Zatrudnianie, opodatkowanie i ubezpieczenia społeczne, Gdańsk, Wydawnictwo dla Biznesu ODDK.

Strategia Rozwoju Polski Zachodniej 2020 (2014), przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 30 kwietnia 2014 r., https://www.mpit.gov.pl/media/3359/Strategia_Rozwoju_Polski_Zachodniej_do_roku_2020.pdf

Strategia Rozwoju Województwa Zachodniopomorskiego do roku 2020 (2010), Szczecin czerwiec 2010, s. 21, http://bip.wzp.pl/sites/bip.wzp.pl/files/articles/25816_Strategia%20Rozwoju%20Wojew%27odztwa%20Zachodniopomorskiego--1.pdf

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Dz. U. 2018, poz. 1265.

Województwo zachodniopomorskie. Podregiony, powiaty, gminy (2017), Szczecin, Urząd Statystyczny w Szczecinie.

Województwo zachodniopomorskie. Podregiony, powiaty, gminy (2016), Szczecin, Urząd Statystyczny w Szczecinie.

Województwo zachodniopomorskie. Podregiony, powiaty, gminy (2018), Szczecin, Urząd Statystyczny w Szczecinie.

Województwo zachodniopomorskie w liczbach (2018), Szczecin, Szczecin, Statystyczny w Szczecinie.

Zatrudnianie cudzoziemców (2015), E. Bielak-Jomaa (red.), Warszawa, Wolters Kluwer Polska.

Zezwolenia na pracę sezonową cudzoziemca, Departament Rynku Pracy MRPiPS (2018), http://psz.praca.gov.pl/web/urzad-pracy/-/8180228-zezwolenia-na-prace-sezonowa-cudzoziemca

Żadkowska M. (2017), Obywatele Ukrainy na pomorskim rynku pracy. Zarzucone kotwice? O modelach migracji Ukraińców i Ukrainek na Pomorzu, Gdańsk, Wojewódzki Urząd Pracy w Gdańsku.

https://migracje.gov.pl/statystyki

https://migracje.gov.pl/statystyki/zakres/polska/typ/dokumenty/widok/mapa/rok/2017/?x=0.631&y-1.6145&level=1.39533

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.