Rola unijnych agencji migracyjnych w kreowaniu standardów zarządzania bezpieczeństwem migracyjnym w dobie europejskiego kryzysu migracyjnego

Anna Magdalena Kosińska

Abstrakt

W niniejszym artykule zanalizowane zostały regulacje prawne odnoszące się do działania tzw. unijnych agencji migracyjnych. Zgodnie z przyjętym założeniem kreowanie unijnej polityki migracyjnej opiera się w dużym stopniu na zasadzie priorytetu bezpieczeństwa migracyjnego. Zasada ta zakłada przyjęcie jak najwyższego poziomu bezpieczeństwa wobec wszystkich uczestników procesu migracyjnego. Z zasadą tą powiązane jest również prawo solidarnościowe do bezpieczeństwa migracyjnego. Szczególną rolę w realizacji polityki migracyjnej UE pełnią tzw. migracyjne agencje zdecentralizowane – Frontex, EASO i eu-LISA. Autorka analizuje regulacje prawne odnoszące się do działań każdej z nich oraz poziom ich praktycznego wdrożenia, skupiając się szczególnie na okresie po kwietniu 2015 r. tj. po eskalacji europejskiego kryzysu migracyjnego.

The role of the European Union Migration Agencies in the Creation of Standards of Migration Security Management  in the Time of Migration Crisis
The article analyses legal regulations with regard to the activities of the so-called EU “migration agencies”. In accordance with the adopted assumption, EU policy-making in the area of migration is based to a large degree on the principle of the priority of migration security. This principle entails the adoption of the highest standards of security with regard to all the actors of the migration process. The solidarity right to migration security is also related to the above principle. A special role in the implementation of the EU migration policy is played by the so-called decentralized “migration agencies”: Frontex, EASO and eu-LISA. The author discusses the legal regulations pertaining to the activities of the said agencies and the level of the implementation of the regulations, focusing especially on the period after April 2015, i.e. after the escalation of the migration crisis.

Keywords: migration, migration security, right to migration security, Frontex, EASO, eu-LISA

Słowa kluczowe: migracje, bezpieczeństwo migracji, prawo do bezpieczeństwa migracyjnego, Frontex, EASO, eu-LISA
References

Dumała A. (red.) (2002), Agencje w systemie Unii Europejskiej, Urząd Komitetu Integracji Europejskiej, Warszawa.

Glynn I. (2016), Asylum policy, boat people and political discourse. Boats, Votes and Asylum in Australia and Italy, Palgrave MacMillan

Grey C. (2017), Justice and Authority in Immigration Law, Portland, Hart Publishing Handbook on Migration and Security (2017), P. Bourbeau (red.), Edward Elgar Publishing

Kosińska A. M. (2018), Prawa kulturalne obywateli państw trzecich w prawie Unii Europejskiej, Lublin, Wydawnictwo KUL

Mann I. (2016), Humanity at Sea. Maritime Migration and the Foundations of International Law, Cambridge, Cambridge University Press

Moreno-Lax V. (2017), Accessing Asylum in Europe. Extraterritorial Border Controls and Refugee Rights under EU Law, Oxford, Oxford University Press

Mungianu R. (2016), Frontex and Non-Refoulement. The International Responsibility of the EU, Cambridge, Cambridge University Press

Rozdziały w monografiach:

Basilien-Gainche M.L. (2017), Hotspots, Cold Fact. Managing Migration by Selecting Migrants, in: C. Grutters, S. Mantu, P. Minderhoud (red.), Migration on the Move. Essays on the Dynamics of Migration, Brill, Leiden-Boston, pp. 153–171

Basilien-Gainche M.L. (2016), Leave and Let Die: The EU Baopticon Approach to Migrants at Sea, in: V. Moreno-Lax, E. Papastavridis (red.), „Boat Refugees” and Migrants at Sea: A Comprehensive Approach. Integrating Maritime Security with Human Rights, Boston-Leiden, Brill, pp. 327–352

Broeders D. (2011), A European „Border” Surveillance System under Construction, in: H. Dijstelbloem, A. Meijer, Migration and the New Technological Borders of Europe, Hampshire, Palgrave MacMillan, pp. 40–67

Brouwer E. (2011), Legal Boundaries and the Use of Migration Technology, in: H. Dijstelbloem, A. Meijer, Migration and the New Technological Borders of Europe, Hampshire Palgrave MacMillan, pp. 134–169;

de Bruycker P., Tsourdi E. (2016), Building the Common European Asylum System beyond Legislative Harmonisation: Practical Cooperation, Solidarity and External Dimension, in: V. Chetail. P. De Bruycker, F. Maiani, Reforming the Common European Asylum System. The New European Refugee Law, Leiden-Boston, Brill, pp. 473–538;

Demianiuk J., Kochanowicz R. (2015), Monitoring powrotów przymusowych cudzoziemców, w: A.M. Kosińska, P. Wojtasik (red.), Acquis Return. Doświadczenia implementacji i rozwój polityki powrotowej Unii Europejskiej, Lublin, Instytut na rzecz Państwa Prawa, ss. 13–26

Dijstelbloem H., Meijer A., Besters M. (2011), The Migration Machine, in: H. Dijstelbloem, A. Meijer (red.), Migration and the New Technological Borders of Europe, Hampshire, Palgrave MacMillan, pp. 1–21

Gajda A. (2015), Przestrzeganie praw podstawowych w działalności FRONTEX-u, w: A. Kuś, A. Kosińska, A. Szachoń-Pszenny (red.), Agencja Frontex w strefie Schengen. 10 lat doświadczeń, Lublin, Wydawnictwo KUL, ss. 93–114

Goodwin-Gill G. (2016), Setting the Scene: Refugees, Asylum Seekers and Migrants at Sea – the Need for a long term, Protection Centred Vision, in: V. Moreno-Lax, E. Papastavridis, „Boat Refugees” and Migrants at Sea: A Comprehensive Approach. Integrating Maritime Security with Human Rights, Leiden-Boston, Brill 2016, pp. 17–34

Gruszczak A. (2015), Zadania wywiadowcze Agencji Frontex – prawo – procedury – efekty, w: A. Kuś, A. Kosińska, A. Szachoń-Pszenny (red.), Agencja Frontex w strefie Schengen. 10 lat doświadczeń, Lublin, Wydawnictwo KUL, ss. 13–34

Guild E. (2016), The Complex Relationship of Asylum and Border Controls in the European Union, in: V. Chetail. P. De Bruycker, F. Maiani (red.), Reforming the Common European Asylum System. The New European Refugee Law, Leiden-Boston, Brill, pp. 39–54

Janik W.J., Jaremczuk E.J. (2017), Artykuł wprowadzający. Niekontrolowana migracja jako zagrożenie dla Europy – polski strach przed uchodźcami, w: E.J. Jaremczuk (red.), Migracje i kryzys uchodźczy w Europie. Rzeczywistość i wyzwania, Poznań, wyd. FNCE, s. 11–14

Kosińska A.M. (2015), Działalność FRONTEX-u w kontekście problematyki ochrony praw migrantów nieregularnych w Unii Europejskiej, w: Agencja Frontex w strefie Schengen. 10 lat doświadczeń, red. A. Kuś, A. Kosińska, A. Szachoń-Pszenny, Lublin, ss. 115–144

Kosińska A.M. (2017), Ewolucja koncepcji bezpiecznego kraju pochodzenia w dobie kryzysu migracyjnego, w: A.M. Kosińska (red.), W obliczu kryzysu. Przyszłość polityki azylowej i migracyjnej Unii Europejskiej, Lublin, Wydawnictwo KUL, ss. 141–164

Kosińska A., Parol A. (2016), Zadania Agencji Unii Europejskiej w zakresie bezpieczeństwa transgranicznego, w: A. Kosińska, P. Witkowski, Bezpieczeństwo wschodniej granicy Unii Europejskiej w transgranicznym przepływie osób i towarów, Zamość, Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, ss. 87–113

Maguire M. (2016), Vanishing Borders and Biometric Citizens, in: G. Lazaridis (red.), Security, Insecurity and Migration in Europe, London-New York, Routledge, pp. 31–50

Maiani F. (2016), The Dublin III Regulation: A New Legal Framework for a More Human System?, in: V. Chetail, P. De Bruycker, F. Maiani (red.), Reforming the Common European Asylum System. The New European Refugee Law, Leiden – Boston, Brill, pp.101–142

Moreno-Lax V., Papastavridis E. (2016), Tracing the Bases of an Integrated Paradigm for Maritime  Security and Human Rights at Sea, in: V. Moreno – Lax, E. Papastavridis (red.), „Boat Refugees” and Migrants at Sea: A Comprehensive Approach. Integrating Maritime Security with Human Rights, Boston-Leiden, Brill, pp. 1–16

Oberleitner G., Salomon S. (2017), Whose Security? Introductory Remarks on People on the Move and the Reclaiming of Security, in: S. Salomon, L. Heschl, G. Oberleitner, W. Bedenek (red.), Blurring Boundaries: Human Security and Forced Migration, Leiden-Boston, Brill, pp. 3–22

Oosterom-Staples H. (2009), Effective Rights of Third Country Nationals?, in: H. Lindahl (red.), A right to inclusion or exclusion? Normative fault lines of the EU’s Area of freedom, security and justice, Hart Publishing, pp. 65–94

Parol A. (2015), Status prawno-ustrojowy FRONTEX-u w systemie instytucjonalnym Unii Europejskiej, w: A. Kuś, A. Kosińska, A. Szachoń-Pszenny (red.), Agencja Frontex w strefie Schengen. 10 lat doświadczeń, Lublin 2015, Wydawnictwo KUL, ss. 35–54

di Pascale A. (2014), Italy and Unauthorised Migration: Between State Sovereignty and Human Rights Obligations, in: R. Rubio-Marin (red.), Human Rights and Immigration, Oxford, Oxford University Press, pp. 278–310

Van der Peer P. (2016), Negotiating the Second Generation of the Common European Asylum System Instruments: A Chronicle, in: V. Chetail, P. De Bruycker, F. Maiani (red.), Reforming the Common European Asylum System. The New European Refugee Law, Brill, Leiden-Boston, pp. 55–73

Spijkerboer T. (2017), Changing Paradigms in Migration Law and Research, in: C. Grutters, S. Mantu, P. Minderhoud (red.), Migration on the Move. Essays on the Dynamics of Migration, Leiden-Boston, Brill, pp.13–26

Szachoń-Pszenny A., Wantuch N. (2015), Celowość budowy i charakter prawny EUROSUR-u, w: A. Kuś, A. Kosińska, A. Szachoń-Pszenny, Agencja Frontex w strefie Schengen. 10 lat doświadczeń, Lublin, Wydawnictwo KUL, ss. 69–92

Turczyński P., Bornio J. (2017), Frontex: 10 lat doświadczeń i perspektywy dalszej ewolucji, w: A.M. Kosińska, W obliczu kryzysu. Przyszłość polityki azylowej i migracyjnej Unii Europejskiej, Lublin, Wydawnictwo KUL, ss. 45–70

Wieloński M. (2015), Prawny wymiar funkcjonowania agencji, komitetów i innych jednostek organizacyjnych Unii Europejskiej. Wnioski na przyszłość, w: M. Witkowska, K.A. Wojtaszczyk (red.), Agencje, komitety i inne jednostki organizacyjne w Unii Europejskiej, Warszawa, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, ss. 31–64

Witkowska M. (2015), Wymiar funkcjonalny działania agencji, komitetów i innych jednostek organizacyjnych w systemie Unii Europejskiej, w: M. Witkowska, K.A. Wojtaszczyk (red.), Agencje, komitety i inne jednostki organizacyjne w Unii Europejskiej, Warszawa, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, ss. 81–134

Wojtaszczyk K.A. (2015), Agencje w systemie Unii Europejskiej. Typologia oraz podstawy teoretycznometodologiczne prowadzenia badań, w: M. Witkowska, K.A. Wojtaszczyk (red.), Agencje, komitety i inne jednostki organizacyjne w Unii Europejskiej, Warszawa, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, ss. 11–30

Artykuły naukowe:

Antoń P. (2016), Wpływ kryzysu migracyjnego na funkcjonowanie Europejskiej Agencji Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (Frontex), „Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów UJ Nauki Społeczne”, Numer 13 (2), ss. 65–86

Balawajder G. (2017), Instytucjonalny wymiar ochrony granic zewnętrznych Unii Europejskiej w kontekście bezpieczeństwa państw członkowskich, „Pogranicze. Polish Borderlands Studies”, tom 6, nr 1 (2017), ss. 77–101

Carrera S., den Hertog L., A European Border and Coast Guard: What’s in a name?, „CEPS Paper in Liberty and Security in Europe”, No. 88 / March, pp. 1–16

Dziewulska A., Ostrowska A.M. (2016), The Crooked Logic of Migration Policies and Their Malthusian Roots, “Yearbook of Polish European Studies” vol. 19, ss. 63–82

Engelmann C. (2014), Convergence against the Odds: The Development of Safe Country of Origin Policies in EU Member States (1990–2013), „European Journal of Migration and Law” vol. 16/Issue 2, pp. 277–302

Kosińska A.M., The Creative Role of the European Council in the Area of Managing Asylum Migration and Return of Third-Country Nationals to Their Country of Origin in the Times of the Migration Crisis, „Yearbook of Polish European Studies” Vol. 20/2017, ss. 101–128

Majcher I. (2015), Human Rights Violations During EU Border Surveillance and Return Operations: Frontex’s Shared Responsibility or Complicity?, „Silesian Journal of Legal Studies” vol. 7, ss. 45–80

Mikołajczyk B. (2018), Mechanizm dubliński na rozdrożu – uwagi w związku z pracami nad rozporządzeniem Dublin IV, „Europejski Przegląd Sądowy” nr 3, ss. 4–10

Nowicka A. (2012), Metoda zarządzania przez rezultaty w agencjach Unii Europejskiej jako sposób efektywnego zarządzania publicznego, M. Sadowski, P. Szymaniec (red.), „Prace z teorii i historii prawa oraz administracji publicznej”, „Acta Erasmiana” IV, Wrocław, ss.121–133

Pacek M. (2016), European Europe – The Migration Crisis of European Integration, „Yearbook  of Polish European Studies” vol. 19, ss. 83–100

Papastavridis E. (2010), ‘Fortress Europe’ and FRONTEX: Within or Without International Law?, „Nordic Journal of International Law” vol. 79, pp. 75–111

Pascouau Y., Schumache P. (2014), Frontex and the respect of fundamental rights: from better protection to full responsibility, European Policy Centre, Policy Brief 3.06.2014, pp. 1–4

Sulowski S. (2009), W poszukiwaniu definicji bezpieczeństwa wewnętrznego, „Przegląd bezpieczeństwa  wewnętrznego” nr 1/2009, ss. 10–13

Wołucka N. (2015), Status Frontexu – jako wyspecjalizowanej Agencji Unii Europejskiej, „Studenckie Zeszyty Naukowe UMCS”, Zeszyt 27, Rok XVIII (2015), ss. 123–135

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.