Cel misyjny Kościoła w świetle współczesnej teologii religii

O. Ireneusz Ledwoń

Abstrakt

Do Vaticanum II głównym celem misji było zbawienie ludzi, którzy nie wierzyli w Chrystusa. Uznanie przez Sobór obecności elementów prawdy, dobrej i autentycznej świętości w religiach zrodziło pytanie o sens misji w nowym świetle. Rezultatem było nowoczesne odejście od zbawczego eklezjocentryzmu i powrót do chrystocentryzmu w teologii. W świetle współczesnej teologii religii do zbawienia nie jest konieczne formalne członkostwo w Kościele. Celem misji jest jednak przede wszystkim plantatio Ecclesiae. Obecność Kościoła jako przekaziciela objawienia i pośrednika zbawczej łaski jest konieczna dla pełnego zbawienia świata. Jego rola jest analogiczna do roli Chrystusa i wyczerpuje się w byciu powszechnym sakramentem zbawienia dla całej ludzkości, tj. w jednoczeniu ludzi z Bogiem i między sobą.

The Goal of the Missionary Activity of the Church in the Light of Contemporary Theology of Religion

Up to Vatican II, the main goal of the mission was the salvation of people who did not believe in Christ. The Council’s recognition of the presence of elements of truth, good and authentic holiness in religions posed a question about the sense of mission in a new light. The result was modern departure from salvific ecclesiocentricism and return to christocentrism in theology. In the light of modern theology of religion, no formal membership of the Church is necessary for salvation. The mission’s purpose, however, is first and foremost plantatio Ecclesiae. The Church’s presence as a trader of revelation and mediator of saving grace is necessary for the full salvation of the world. Role of the Church is analogous to the role of Christ himself and is exhausted in being a universal sacrament of salvation for all humanity, i.e. in uniting people with God and among themselves.

Słowa kluczowe: misje ad gentes, teologia religii, religie niechrześcijańskie / mission ad gentes, theology of religions, non-Christian religions
References

Bühlmann W., Gdzie żywiarą, Warszawa 1985.

Capéran L., Le problème du salut des infidèles, t. 2. Essai tologique, Toulouse 1934.

Chmielewski M. (red.), Leksykon duchowości katolickiej, Lublin–Kraków 2002. Congary., Chrétiens désunis, Paris 1937.

Dhavamony M. (red.), Ewangelizacja, dialog i rozwój, Warszawa 1986.

Drączkowski F., Filozofia grecka jako trzeci Testament, czyli praeparatio evangelica w rozumieniu Klemensa Aleksandryjskiego, w: I. S. Ledwoń, M. Szram (red.), Wczesne chrześcijaństwo a religie, Lublin 2012, s. 407-424.

Dupuis J., Universalité du christianisme: Jésus-Christ, le Règne de Dieu et lÉglise, „Revue Africaine des Sciences de la Mission” 2(2) (1995), s. 125-170.

Eckmann A., Śwtego Augustyna krytyka politeizmu, w: I. S. Ledwoń, M. Szram (red.), Wczesne chrześcijaństwo a religie, Lublin 2012, s. 201-214.

Fédou M., Les religions selon la foi chrétienne, Paris 1996.

Gronchi M. (red.), La salvezza degli altri. Soteriologia e religioni, Cinisello Balsamo 2004.

Hove A. van, Gods algemeene Heilswil, Antwerpen 1942.

Hugon E., Hors de lÉglise point de salut, Paris 1907.

Jan Paweł II, Encyklika Redemptoris missio, Rzym 1990.

Kasper W., Czy religie niechrześcijańskie są zbawcze?, w: M. Dhavamony (red.), Ewangelizacja, dialog i rozwój, Warszawa 1986, s. 186-198.

Kasprzak S., Misyjność Kościoła powszechnego w aspekcie historycznym i prawnym definicja misji „ad gentes, „Roczniki Nauk Prawnych 2(10) (2000), s. 171-203.

Kołosowski T., Krytyka politeizmu i kultów pogańskich w pismach apologetów II w., w: I. S. Ledwoń, M. Szram (red.), Wczesne chrześcijaństwo a religie, Lublin 2012, s. 99-116.

Kongregacja Nauki Wiary, Deklaracja Dominus Iesus, Rzym 2000.

Kowalak W., Pojęcie misji przed Soborem Watykańskim II, Nurt SVD 2 (2016), s. 8-25.

Kracik J., Poza Kościołem nie ma zbawienia. Historia pojmowania formy, Znak” 5(46) (1994), s. 22-32.

Ledwoń I. S., I nie ma w żadnym innym zbawienia. Wyjątkowy charakter chrześcijaństwa w teologii posoborowej, Lublin 2012.

Ledwoń I. S., Objawienie chrześcijańskie i jego wiarygodność weug René Latourellea, Lublin 1996.

Ledwoń I. S., Średniowieczna apologia chrześcijaństwa wobec islamu, Poznańskie Studia Teologiczne” 29 (2015), s. 197-212.

Ledwoń I. S., Szram M. (red.), Wczesne chrześcijaństwo a religie, Lublin 2012.

Lombardi R., La salvezza di chi non ha la fede, Roma 1945.

Misiarczyk L., Zbawcza wartość Logosu w innych religiach weug Justyna, Ireneusza i Klemensa Aleksandryjskiego, w: I. S. Ledwoń, M. Szram (red.), Wczesne chrześcijaństwo a religie, Lublin 2012, s. 377-405.

Morali I., Salus infidelium: sondaggio su un tema classico, w: M. Gronchi (red.), La salvezza degli altri. Soteriologia e religioni, Cinisello Balsamo 2004, s. 23-50.

Müller K., Teologia misji. Wprowadzenie, Warszawa 1989.

Nys H., Le salut sans lÉvangile. Étude historique et critique du problème du «salut des infidèles» dans la littérature tologique récente (1912-1964), Paris 1966.

Ohm T., Die Stellung der Heiden zu Natur und Übernatur nach dem hl. Thomas von Aquin, Münster 1927.

Paszkowska T., Chrystoformizacja, w: M. Chmielewski (red.), Leksykon duchowości katolickiej, Lublin–Kraków 2002, s. 123-124.

Paweł VI, Adhortacja Evangelii nuntiandi, Rzym 1975.

Cel misyjnej działalności Kościoła w świetle współczesnej teologii religii Santos A., Salvación y paganismo. El problema teológico de la salvación de los in- fideles, Santander 1960.

Sekretariat dla Niechrześcijan, Sugestie do dialogu mdzy religiami, w: Wiara katolicka w dialogu, Warszawa 1970, s. 159-198.

Skowronek A., Zbawienie w Kościele i przez Kościół, Materiały Problemowe3 (1979), s. 48-55.

II Sobór Watykski, Dekret o misyjnej dzialności Kościoła Ad gentes divinitus, Rzym 1965.

II Sobór Watykański, Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium, Rzym 1964.

Szram M., Religie starożytnej Grecji i Rzymu w krytycznej ocenie łacińskiego apologety Laktancjusza, w: I. S. Ledwoń, M. Szram (red.), Wczesne chrześcijaństwo a religie, Lublin 2012, s. 151-170.

Thils G., Présence et salut de Dieu chez les non-chrétiens, Louvain-la-Neuve 1987.

Thils G., Problemy teologii religii niechrześcijańskich, Warszawa 1975.

Wiara katolicka w dialogu, Warszawa 1970.

Wysocki M., Argumenty wczesnochrześcijańskich apologetów za wszością chrześcijaństwa nad innymi religiami (Arystydes, Justyn, Atenagoras, Teofil z Antiochii, List do Diogneta), w: I. S. Ledwoń, M. Szram (red.), Wczesne chrześcijaństwo a religie, Lublin 2012, s. 133-150.

Zarski D., Krytyka pogańskiej moralności w pismach apologetów greckich II w., w: I. S. Ledwoń, M. Szram (red.), Wczesne chrześcijaństwo a religie, Lublin 2012, s. 117-131.