Jezus – posłany od Ojca w Duchu Świętym – wzór misjonarza

Ks. Jan Daniel Szczurek

Abstrakt

Artykuł jest próbą określenia trynitarnych podstaw misji i wskazania wniosków praktycznych. Składa się z trzech części poświęconych kolejno tożsamości Posłanego, celowości Jego posłania i uczestnictwie misjonarzy w posłannictwie Chrystusa i Ducha Świętego.

Tożsamość Posłanego (jednorodzonego Syna i Ducha Świętego) jest ukazana z perspektywy wewnątrztrynitarnych relacji. Syn został posłany przez Ojca, aby był „Nauczycielem, Królem i Kapłanem wszystkich” (LG, 13a). Duch Święty zaś „niesie” światu zmartwychwstałego Chrystusa i gromadzi Jego uczniów „w jednym Kościele Chrystusa” (KKK 1097). W ten sposób dokonuje się zbawianie świata, które jest głównym celem posłania Syna (por. J 3,17). Uczestnictwo misjonarza w posłaniu wcielonego Syna polega na realizacji Jego kapłaństwa wyrażającego się w mesjańskim triplex munus (nauczanie, uświęcanie, kierowanie albo w funkcji: prorockiej, ofiarniczej i pasterskiej). Jezus z Nazaretu jest wzorem dla misjonarza jako najwyższy i wieczny Kapłan, który „przez Ducha wiecznego złożył Bogu samego siebie jako nieskalaną ofiarę” (Hbr 9,14).

Główny wniosek wyraża się w stwierdzeniu, że budowanie wspólnoty zbawionych musi być przede wszystkim patrocentryczne i dziejozbawczo komplementarne, czyli chrystologicznie i równocześnie pneumatologicznie ugruntowane.

Jesus – sent from the Father in the Holy Spirit – a model of a missionary

The article is an attempt to determine the Trinitarian foundations of the mission and to indicate its practical conclusions. It consists of three parts dedicated in turn to the identity of the Messenger, the purposefulness of his mission and the participation of missionaries in the mission of Christ and of the Holy Spirit.

The identity of the messenger (the only-begotten Son and the Holy Spirit) is shown from the perspective of intra-trinitarian relations. The Son was sent by the Father to be „teacher, king and priest of all” (Lumen gentium, 13a). The Holy Spirit, in turn, „brings” the risen Christ to the world and gathers his disciples „in one Church of Christ” (Catechism of The Catholic Church, 1097). In this way the world is going to be saved, which is the main goal of the sending of the Son (cf. Jn 3:17). The missionary’s participation in the mission of the incarnated Son consists in the realization of his priesthood expressed in the messianic triplex munus (teaching, sanctifying, directing, or: in the prophetic, sacrificial and pastoral function). Jesus of Nazareth is a model for the missionary as the high and ternal Priest who „offered himself, blameless as he was, to God through the eternal Spirit” (Heb 9:14).

The main conclusion is expressed in the statement that the redeemed community building must be primarily patricentric and salvifically complementary: Christologically and pneumatologically grounded on the same time.

Słowa kluczowe: Trójca Święta, Duch Święty, misyjny wymiar Kościoła, misje, misjonarz, objawienie, zbawienie, kapłaństwo / Trinity, Holy Spirit, missionary dimension of the Church, missions, missionary, revelation, salvation, priesthood, triplex munus
References

Balthasar H. U. von, Teologika. Prawda Boga, t. 2, Kraków 2004.

Balthasar H. U. von, Teologika. Duch Prawdy, t. 3, Kraków 2005.

Baron A., Pietras H. (red.), Dokumenty Soborów Powszechnych, tekst grecki, łaciński, polski, t. 1, 325-787, Kraków 2002, „Źródła Myśli Teologicznej 24.

Baron A., Pietras H. (red.), Dokumenty Soborów Powszechnych, tekst grecki, łaciński, polski, t. 2, 869-1312, Kraków 2002, Źródła Myśli Teologicznej 26.

Baron A., Pietras H. (red.), Dokumenty Soborów Powszechnych, tekst grecki, łaciński, polski, t. 3, 1414-1445, Kraków 2007, „Źródła Myśli Teologicznej” 30.

Bokwa I. (red.), Breviarium fidei. Wybór doktrynalnych wypowiedzi Kościoła, Poznań 2007.

Bosch D. J., Oblicza misji chrześcijańskiej. Zmiany paradygmatu w teologii misji, Katowice 2010.

Brechter S., Dekret über die Missionstätigkeit der Kirche [Einleitung und Kommentar], LThK 14, s. 9-125.

Cyryl Aleksandryjski, In Ioannis Evangelium, PG 73, kol. 755 (Sources Chrétiennes, 600/2018).

Daugherty K., Missio Dei”. The Trinity and Christian Missions, Evangelical Review of Theology” 2(31) (2007), s. 151-168.

Denzinger H., Enchiridion symbolorum definitionum et declarationum de rebus fidei et morum. Kompendium der Glaubensbekenntnisse und kirchlichen Lehrentscheidungen. Lateinisch-Deutsch, Freiburg im Br.–Basel– Rom–Wien 1999.

Durrwell F.-X., LEsprit Saint de Dieu, Paris 1983. Durrwell F.-X., Le Père. Dieu en son mystère, Paris 1987.

Galot J., LEsprit Saint et la spiration, Gregorianum” 74 (1993), s. 241-259. Galot J., Notre Père qui est amour, Saint Maur 1998.

Hilberath B. J., Der Personbegriff der Trinitätstheologie in Rückfrage von Karl Rahner zu Tertullians Adversus Praxean, Innsbruck–Wien 1986.

Jan Paweł II, Encyklika Dominum et Vivificantem, Rzym 1986.

Katechizm Kościa katolickiego, Poznań 1994. Tekst łaciński: Catechismus Catholicae Ecclesiae, Citta del Vaticano 1997.

Łukaszuk T. D., Ty jesteś Chrystus, Syn Boga żywego. Dogmat chrystologiczny w ujęciu integralnym, Kraków 2000.

Mszał Rzymski dla diecezji polskich, Poznań 2010.

Pius XII, Konstytucja apostolska Munificentissimus Deus, Rzym 1950, Acta Apostolicae Sedis, 42 (1950), s. 753-773.

Popowski R., Wielki ownik grecko-polski Nowego Testamentu, Warszawa 1995. Rahner K., Podstawowy wyad wiary. Wprowadzenie do pojęcia chrześcijaństwa, Warszawa 1987.

Serretti M., Il mistero della eterna generazione del Figlio. Attraverso lopera di Hans Urs von Balthasar, Roma 1998.

Siwecki L., Trinity and Church in the Light of Vatican IIs Constitution «Lumen Gentiu, „Roczniki Teologiczne” 2(62) (2015), s. 153-173.

Skuras N., Poannictwo trynitarne źródłem misji Kościa (Dz 10), Studia Redemptorystowskie” 14 (2016), s. 229-239.

II Sobór Watykski, Dekret o misyjnej dzialności Kościoła Ad gentes divinitus, Rzym 1965.

II Sobór Watykski, Dekret o posłudze i życiu prezbiterów Presbyterorum ordinis, Rzym 1965.

II Sobór Watykański, Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium, Rzym 1964.

II Sobór Watykski, Konstytucja dogmatyczna o Objawieniu Bożym Dei verbum, Rzym 1965.

Staniecki K., Epikleza, w: Ł. Bieńkowski, W. Granat, F. Gryglewicz, M. Krąpiec, R. Łukaszyk (red.), Encyklopedia katolicka, t. 4, kol. 1028-1031.

Szczurek J. D., Bóg Ojciec w tajemnicy Trójcy Świętej. Elementy patrologii, Kraków 2003.

Szczurek J. D., Jurydyczny wymiar dogmatu, w: P. Majer, A. Wójcik (red.), Lex Tua veritas. Księga pamiątkowa dedykowana Jego Magnificencji Księdzu Profesorowi Janowi Maciejowi Dyduchowi z okazji 70. rocznicy urodzin, Kraków 2010, s. 307-314.

Szczurek J. D., Sakrament święc, w: K. Porosło, R. J. Woźniak (red.), Znaki Tajemnicy. Sakramenty w teorii i praktyce Kościoła, Kraków 2018, s. 457-500.

Szczurek J. D., Trójjedyny. Traktat o Bogu w Trójcy Świętej jedynym, Kraków 2003. Thoma de Aquino, Summa theologiae, Roma 1962.

Wallner K. J., Gott als Eschaton. Trinitarische Dramatik als Voraussetzung göttlicher Universalität bei Hans Urs von Balthasar, Wien 1992.