Dialektyka polityki i kultury – na przykładzie Zygmunta Baumana

Sławomir Czapnik

Abstrakt

Celem artykułu jest wskazanie na płodność poznawczą dialektycznego myślenia w badaniach teoriopolitycznych – na przykładzie późnej twórczości Zygmunta Baumana. Tekst składa się z trzech rozdziałów. Najpierw omówiono Baumanowską dialektykę kultury i polityki. Następnie uwypuklono politykę jako projekt kulturowy. W trzecim rozdziale przeanalizowano polską edycję reality show Superniania. W podsumowaniu zwrócono uwagę na doniosłość teoriopolityczną Baumanowskiej dialektyki

Abstract

Politics – Culture Dialectics: Case of Zygmunt Bauman

The aim of this article is stress that dialectic thinking is very fertile approach in a political theory research. Zygmunt Bauman’s thought could be perceived as an example of usefulness of the dialectics in political research. Text contains three chapters. First outlines Bauman’s dialectical dimension relationships between politics and culture. Second analyses politics as some specific cultural project. Last chapter is devoted to Polish edition reality show Supernanny. In summary author describes relevance of the Zygmunt Bauman’s dialectic in a field of the political theory.

Słowa kluczowe: dialektyka, Zygmunt Bauman, płynna nowoczesność, telewizja, dialectics, liquid modernity, television
References

Ahmad, A. (2008). „Islam, Islamisms and the West”. W: L. Panitch, C. Leys (red.). Socialist Register, vol. 44: Global Flashpoints: Reactions to Imperialism and Neoliberalism. London: The Merlin Press.

Bauman, Z. (2000). Globalizacja. I co z tego dla ludzi wynika, przeł. E. Klekot. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Bauman, Z. (2004). Życie na przemiał, przeł. T. Kunz. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Bauman, Z. (2006). Płynny lęk, przeł. J. Margański. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Bauman, Z. (2007). Płynne życie, przeł. T. Kunz. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Bauman, Z. (2010). Socjalizm. Utopia w działaniu, przeł. M. Bogdan. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Bauman, Z. (2012). Kultura jako praxis, przeł. J. Konieczny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Bauman, Z. (2013). Nowoczesność i Zagłada, przeł. T. Kunz. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Bauman, Z. (2014). Rozmowy o socjologii. Zygmunt Bauman w rozmowie z Michaelem-Hviidem Jacobsenem i Keithem Testerem, przeł. P. Tomanek. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Bauman, Z. (2016). Obcy u naszych drzwi, przeł. W. Mincer. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Bauman, Z., Kubicki, R., Zeidler-Janiszewska, A. (2009). Życie w kontekstach. Rozmowy o tym, co za nami, i o tym, co przed nami. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Bauman, Z., Lyon, D. (2013). Płynna inwigilacja. Rozmowy, przeł. T. Kunz. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Bauman, Z., Tester, K. (2003). O pożytkach z wątpliwości. Rozmowy z Zygmuntem Baumanem, przeł. E. Krasińska. Warszawa: Sic!

Becker, R. (2006). „«Help Is on the Way!»”: Supernanny, Nanny 911, and the Neoliberal Politics of the Family”. W: D. Heller (red.). The Great American Makeover: Television,History, Nation. New York–Basingstoke: Palgrave Macmillan.

Beilharz, P. (2000). Zygmunt Bauman – Dialectic of Modernity. London–Thousand Oaks–New Delhi: Sage Publications.

Campain, R. (2008). „Bauman on Power: From ‘Solid’ to ‘Light’?” W: M.H. Jacobsen, P. Poder (eds.). The Sociology of Zygmunt Bauman: Challenges and Critique. Aldershot–Burlington, VT: Ashgate.

Couldry, N. (2008). „Reality TV, or the Secret Theater of Neoliberalism”. Review of Education, Pedagogy, and Cultural Studies, vol. 30, no. 3.

Czapnik, S. (2016). „Liquid Surveillance”. W: T. Blackshaw (ed.). The New Bauman Reader. Manchester: Manchester University Press.

Czapnik, S., Omelan, G. (2015). „Jak Polak, to katolik. Odcienie nacjonalizmu Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce”. W: A. Kusztal, S. Czapnik (red.). Religia i Kościoły w polskiej przestrzeni publicznej. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

Eagleton, T. (2012). Po co nam kultura?, przeł. A. Górny. Warszawa: Muza.

Eisenstadt, S.N. (1996). „The Cultural Programme of Modernity and Democracy: Some Tensions and Problems”. W: R. Kilminster, I. Varcoe (eds.). Culture, Modernity and Revolution: Essays in Honour of Zygmunt Bauman. London–New York: Routledge.

Halawa, M., Wróbel, P. (koncepcja i wyb.) (2008). Bauman o popkulturze. Wypisy. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Hartley, J. (1992). Teleology: Studies in Television. London–New York: Routledge.

Hobsbawm, E. (2010). Narody i nacjonalizm po 1780 roku, przeł. J. Maciejczyk, M. Starnawski. Warszawa: Wydawnictwo Difin.

Jacobsen, M.H., Marshman, S. (2008). „Bauman’s Metaphors: The Poetic Imagination in Sociology”. Current Sociology, vol. 56, no. 5.

Klementewicz, T. (2016). „Politics Without Classes and Corporations, Political Science Without Political Economy: The Science of the Political or Politics”. Studia Krytyczne / Critical Studies, 2.

May, T. (2006). „Przedmowa wydawcy”, przeł. S. Obirek. W: Z. Bauman. Praca, konsumpcjonizm i nowi ubodzy. Kraków: Wydawnictwo WAM.

Nijhof, P. (1998). „The Right to Inconsistency”. Theory, Culture & Society, vol. 15, no. 1.

Noble, D.F. (2011). Forces of Production: A Social History of Industrial Automation. New Brunswick–London: Transaction Publishers.

Ollman, B. (2003). Dance of the Dialectic: Steps in Marx’s Method. Urbana–Chicago, IL: University of Illinois Press.

Such, J. (1992). Dialektyczne wizje świata. Warszawa–Poznań: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Tarkowska, E. (2005). „Child Poverty in Poland”. Polish Sociological Review, 151.

Tittenbrun, J. (2016). „Klasa średnia – mit czy byt?”. Studia Krytyczne / Critical Studies, nr 2.

Traverso, E. (2011). Europejskie korzenie przemocy nazistowskiej, przeł. A. Czarnacka. Warszawa: Książka i Prasa.

UNICEF (2007). Child Poverty in Perspective: An Overview of Child Well-being in Rich Countries. UNICEF: Innocenti Research Center.

Varcoe, I., Kilminster, R. (1996). „Appendum: Culture and Power in the Writings of Zygmunt Bauman”. W: R. Kilminster, I. Varcoe (eds.). Culture, Modernity and Revolution: Essays in Honour of Zygmunt Bauman. London–New York: Routledge.