The elegiac qualities of Jan Kochanowski’s amorous foricoenia: ovidian models. Part 2: Translations from Greek, Dives amator, Ovid and Catullus, Foloe

Francesco Cabras

Abstrakt

Jan Kochanowski’s Amorous Foricoenia: Ovidian Models

The purpose of this article is to find Classical references in Jan Kochanowski’s amorous foricoenia, as yet not systematically studied. Scholars have focused on the meaning ofthe title Foricoenia (Szatyńska-Siemion) or on the ancient references (e.g. the presence of Terence in some epigrams or the translations from Greek, studied by Głombiowska), but have not studied the amorous epigrams as a whole.

At the beginning the author indicates some topoi that are common to elegiac poetry (recusatio or the heroes treated like elegiac lovers). Firstly, the author shows that Kochanowski uses elegiac material and topoi in his epigrams, presenting to the reader a little epigrammatic Ars Amatoria, based on Ovid’s model. Secondly, he argues that even when Kochanowski translates epigrams from Greek, he chooses those that are more appropriate to his literary project, i.e. the “elegization” of the epigrams. Conclusions: Kochanowski “elegizes” his epigrams, first of all presenting a small Ars Amatoria, and then writing his texts according to the elegiac tradition, both in terms of topoi and textual imitations.

After singling them out, I propose an interpretation of Kochanowski’s choices: I argue that he engages in a longdistance dialogue with Ovid’s Ars amatoria and more in general with the whole ancient amorouselegiac tradition, which he sometimes denies. I bring forward a few examples, starting from a comparison between Kochanowski’s epigram XVI and Ovid’s Remedia Amoris 501–502 and Ars amatoria I 45–48 (i.e. the hunter caught in his own nets). Epigram V, In paellas venetas, introduces a special Ulysses, described as amorous, a lover rather than an epic hero, exactly as Ovid taught for this character. Furthermore, writing epigram LXIX to his friend Torquato, Kochanowski assures him he can make people fall ill with love, as well as cure his friend of such a “disease;” similarly, Ovid teaches how to make people fall in love (Ars amatoria) and how to recover from love (Remedia amoris).

Słowa kluczowe: Polish NeoLatin poetry, Renaissance poetry, Jan Kochanowski, Foricoenia, Ovid, elegy, love poetry, epigrams
References

Antologia Palatyńska, wybrał, przeł. i oprac. Z. Kubiak, Warszawa 1987.

Baldo G., komentarz do drugiej księgi Sztuki kochania, [w:] Ovidio, Ars amatoria, a cura di E. Pianezzola, Milano 2007.

Bibliotheca Teubneriana Latina online: http://www.degruyter.com/view/db/btltll Biliński B., Rifl essi italiani nelle poesie di Jan Kochanowski – Giovanni Cochanovio, [w:] Jan Kochanowski /Johannes Cochanovius poeta rinascimentale polacco1530– 1584. Nel 450–mo anniversario della morte, Roma 1980.

Bronikowski K., O Foricoeniach Jana Kochanowskiego, [w:] Sprawozdanie piąte. Dyrekcji C. K. III Gimnazjum w Krakowie za rok szkolny 1888, Kraków 1888.

Curtius E.R., Literatura europejska i łacińskie średniowiecze, przeł. i oprac. A. Borowski, Kraków 2005.

Czerniatowicz J., Recepcja poezji greckiej w Polsce w XVI–XVII wieku, Wrocław 1966. Genette G., Palinsesti. La letteratura al secondo grado, traduzione di R. Novità, Torino 1997.

Głombiowska Z., Łacińska i polska muza Jana Kochanowskiego, Warszawa 1988. Głombiowska Z., Ślady lektury komedii rzymskich w Foricoeniach Jana Kochanowskiego, „Slavica Wratislaviensia” XXVIII (2008).

Grimal P., Enciclopedia dei miti, red. C. Cordié, Milano 1995.

Kochanowski J., Carmina Latina/ Poezja łacińska. Pars prior. Imago phototipica –Transcriptio./ Fototypia – Transkrypcja. Edidit, praefatione et apparatu critico instruxit/ wydała i wstępem poprzedziła Z. Głombiowska, Gdańsk 2008.

Liryka starożytnej Grecji, oprac. J. Danielewicz, Wrocław 1987.Kochanowski J., Foricoenia, przeł. G. Franczak: http:/ neolatina.bj.uj.edu.pl/ Kubiak Z., Medytacje Janicjusza, Warszawa 1993.

S. Łempicki, Foricoenia Jana Kochanowskiego, „Pamiętnik Literacki” 1 (1930).

S. Łempicki, Fraszki łacińskie Jana z Czarnolasu, [w:] idem, Renesans i humanizm w Polsce. Materiały do studiów, Kraków 1952.

Ovid, Amores. A commentary on Book two, by J.C. Mckeown, Liverpool 1989.

Ovidio, Ars amatoria, a cura di E. Pianezzola, Milano 2007.

Owidiusz, Lekarstwa na miłość, przeł. i oprac. A.W. Mikołajczak, Poznań 1993. Owidiusz, Sztuka kochania, przeł., wstępem i przypisami opatrzyła E. Skwara, Warszawa 2008.

Pelc J., Jan Kochanowski. Szczyt renesansu w literaturze polskiej, Warszawa 2001.

Peri M., Malato d’amore. La medicina dei poeti e la poesia dei medici, Catanzaro 1996.

Perutelli A., Ulisse nella cultura romana, Firenze 2006.

Pinotti P., L’elegia latina. Storia di una forma poetica, Roma 2009.

Poetae lyrici Graeci, quartis curis recens. Th. Bergk, pars IIIPoetae melici, Lipsiae 1914.Rzymska elegia miłosna (wybór), przeł. A. Świderkówna, opr. G. Przychodzki, W. Strzelecki, Wrocław 1955.

Schulte J., Jan Kochanowski i renesans europejski. Osiem studiów, przeł. K. WierzbickaTrwoga, red. M. RowińskaSzczepaniak, K. WierzbickaTrwoga Warszawa 2012.

Selecta epigrammata Graeca Latine versa, ex septem epigrammatum Graecorum libris [...]recens versa, ab A. Alciato, O. Luscinio, J. Cornario, Basileae 1529.

Stawecka K., O Foricoeniach Jana Kochanowskiego, „Roczniki Humanistyczne” XXVII (1979), z. 3.

Thesaurus linguae latinae online: http://www.degruyter.com/view/db/btltll 

Traina A., La poesia degli affetti, wstęp do: Catullo, I Canti, Milano 2002.

Ziemba K., Clemens Janicius – Johannes Cochanovius: due concetti di elegia, [w:] Polonia, Italia e culture slave. Aspetti comparati tra storia e contemporaneità. Atti del convegno dei Polonisti italiani in memoria di Bronisław Biliński, Accademia Polacca di Roma, 11–12 dicembre 1996, red. L. Marinelli, M. Piacentini, K. Żaboklicki, VarsaviaRoma 1997.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.
Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.