Polityczność wiersza? Kilka słów o wersyfikacji jako formie komunikacji w poezji zaangażowanej lewicowo

Arkadiusz Sylwester Mastalski

Abstrakt

This text presents some reflections on the the prosodic nature (versification) of the poems written by the young polish poets and poetess representing left-winged politically engaged poetry movement  (Góra, Kopyt, Pietrek, Zydel, Freiheit and others) presented in the context of the debate on the importance of poetic form  “Forms of Engagement”, which took place in 2016. By contrasting two different modes of writing an understanding the (so called) poetics function, it shows two entirely odd approaches to applicate the art of verse for a political purposes in the young polish literature.

Słowa kluczowe: poezja politycznie zaangażowana, wersyfikacja, Konrad Góra, poetyka , politically engaged poety, versification, poetics
References

Balcerzan E., Badania wersologiczne, [w:] tegoż, Kręgi wtajemniczenia, Kraków 1982.

Benett G., Wiersze zrozumiale same przez się, przeł. A. Malecka, Kraków 2016.

Biały F., Jastrzębska J., Polityczność literatury jako polityczność interpretacji, [w:] W poszukiwaniu polityczności, red. E. Jurga-Wosik, S. Paczos, R. Rosicki, Poznań  2014.

Bielik-Robson A., I rozważna, i romantyczna — czyli o racjonalności romantyzmu, [w:] tejże, omantyzm, niedokończony projekt. Eseje, Kraków 2008.

Brożek B., Granice interpretacji,  Copernicus Center Press, Kraków 2014,

Cieślak-Sokołowski T., Poetyka nieokreśloności, „Forum Poetyki”, zima 2016.

Cieślak-Sokołowski T., Powroty do close reading we współczesnych lekturach literatury XX wieku, „Er(r)go. Teoria–Literatura–Kultura” , nr 34 (1/2017).

Czaja M., Nowa humanistyka a performatywność literatury, „Wakat/Notoria”, online: http://wakat.sdk.pl/nowa-humanistyka-a-performatywnosc-literatury/ [dostęp 23.04.2017].

Dane J.A.,The Long and the Short of It. A Practical Guide to European Versifications Systems, Notre Dame, Indiana 2010.

Dziadek A.,Projekt krytyki somatycznej, Warszawa 2014.

Fiedorczuk J., Beltran G., Ekopoetyka. Ekologiczna obrona poezji, Warszawa 2015.

Fish S., Yet once more, [w:] tegoż,  Profesjonalna poprawność. Badania literackie a polityczna zmiana, tłum. S. Wójtowicz, Poznań 2012.

Góra K., Nie, Stronie Śląskie 2016.

Góra K., Okopań poideł, [w:] tegoż,Siła niższa (full hasiok), Biuro Literackie, Wrocław 2012, s. 6, online: https://issuu.com/grzez/docs/g_ra_promo/6 [dostęp 12.04.2017].

Grądziel-Wójcik J., Gry (dy)wersyfikacyjne, czyli o praktykowaniu poetyki w dydaktyce uniwersyteckiej, „Polonistyka. Innowacje” nr 4, 2016.

Hohol D., Zrozumieć umysł. Struktura teorii neurokognitywnych, Kraków 2013.

Jeffreys M.J., The Nature and Origins of the Political Verse, „Dumbarton Oaks Papers” No. 28, 1974.

Jurewicz O., Historia literatury bizantyńskiej, Wrocław 1984.

[Kaczmarski P.], Kanon nowej poezji zaangażowanej (I). Paweł Kaczmarski o «Okopań poideł» Konrada Góry, online: http://przerzutnia.pl/kanon-nowej-poezji-zaangazowanej-i-pawel-kaczmarski-o-okopan-poidel-konrada-gory/ [dostęp: 1.05.2017].

Kaczmarski P., Wyrastanie z wielogłosu, online: http://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/debaty/wyrastanie-z-wieloglosu/  [dostęp: 21.05.2017].

Kałuża A., Kiedy poezja? Możliwości poezji we współczesnym świecie komunikatów, „Wielogłos”, nr 2(14) 2012.

Kałuża A., Pod grą. Jak dziś znaczą wiersze, poetki i poeci,Kraków 2015.

Kapela J., Wiersze o żołnierzach wyklętych, „Krytyka Polityczna” (18.06.2017), online: http://krytykapolityczna.pl/felietony/jas-kapela/wiersze-o-zolnierzach-wykletych/ [dostęp: 13/07.2017].

Kardela H., Koncepcja umysłu ucieleśnionego w kognitywistyce, [w:] Studia z Kognitywistyki i Filozofii Umysłu, t. 2: Mózg i jego umysły, red. W. Dziarnowska, A. Klawiter, Poznań 2006.

Kopkiewicz A., Żadna reprezentacja. Rozmowa z Konradem Górą, Szczepanem Kopytem i Kirą Pietrek, online: http://www.dwutygodnik.com/artykul/4535-zadna-reprezentacja.html [dostęp: 22.05.2017].

Koronkiewicz M., Rym męski, rym klęski, online: http://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/debaty/rym-meski-rym-kleski/ [dostęp: 25.05.2017].

Kozicka D.,Poezja w klinczu (z)rozumienia, Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria  Literacka, nr 26 (2015).

Kozioł P., Po katastrofie, online: http://www.dwutygodnik.com/artykul/6818-po-katastrofie.html [dostęp: 12.05.2017].

Kujawa D., Orzeł, reszka i rant, online: http://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/debaty/orzel-reszka-i-rant/ [dostęp: 25.05.2017].

Kulawik A.,O wersecie biblijnym, „Ruch Literacki” 1999, z. .1.

Kulawik A., Wersologia. Studium wiersza, metru i kompozycji wersyfikacyjnej, Kraków 1999.

Kulawik A.,Zarys poetyki, Kraków 2013.

Kunz T., O książce Anny Kałuży  „Pod grą. Jak dziś znaczą wiersze, poetki i poeci”, „Wielogłos” nr 2(32) 2017.

Leśmian B.. Rytm jako światopogląd, [w:] tegoż, Szkice literackie, oprac. J. Trznadel, Warszawa 1959.

Markiewicz H., Teoria literatury i badań literackich po 1918 roku, [w:] Rozwój wiedzy o literaturze polskiej po 1918 roku, oprac. J.Maciejewski, Warszawa 1986.

Mastalski A.S.,Absolutna nie-ludzkość. Gombrowicza krytyka Dantego jako praktyczna aksjologia wiersza , [w:] Gombrowicz z przodu i z tyłu. Materiały międzynarodowej konferencji naukowej. Wsola-Radom, 20-22 października 2014, red. K. Ćwikliński, A. Spólna, D. Świtkowska, Radom 2015.

Mastalski A.S., Kognitywne podstawy teorii wiersza, semantyki wersyfikacyjnej oraz interpretacji wersologicznej. Wybrane problemy okulograficznej analizy kompozycji prozodyjnej, Antykwa, Kraków 2015, s. 151; online: https://www.academia.edu/11758167 [dostęp: 21.04.2017].

Mastalski A.S., Rap jako rodzaj współczesnej melorecytacji, [w:] Hip-hop w Polsce: od blokowisk do kultury popularnej, red. M. Miszczyński, Warszawa 2014.

Mastalski A.S., Sakadometryczna analiza wiersza. Ogólne założenia teoretyczne do badań empirycznych „Neurolingwistyka Praktyczna”, nr 2(2016).

Miłosz C., Przeciw poezji niezrozumiałej, „Teksty Drugie”, nr 5-6 (1990).

Miłosz Cz., Ars poetica? [w:] tegoż, Antologia osobista. Wiersze, poematy, przekłady, Kraków 1998.

Mitosek Z., Teorie badań literackich, Warszawa 2004.

O'Hara F., Personizm, przeł. P. Sommer, „Literatura na Świecie” nr 7/1986.

Ostojski A., Sztuka jako polityka prowadzona innymi środkami, [w:] Skuteczność sztuki, red. Tomasz Załuski, Łódź 2014.

Przybylski R., Spór romantyków z klasykami, [w:] A. Witkowska, R. Przybylski, Romantyzm, Warszawa 2003,

Sadowski W., Litania i poezja. Na materiale literatury polskiej od XI do XXI wieku, Warszawa 2011.

Said E.W., Powrót do filologii (cz. 1), przeł. P. Bem, „Teatr” nr 2/2015.

Scully J., Line break. Poetry as social practice, Bay Press Inc., New York 2005.

Skurtys J.,Dysfagicy i dysfaganci (w polemicznym trybie), online: http://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/debaty/dysfagicy-dysfaganci-polemicznym-trybie/  [dostęp: 24.05.2017].

Skurtys J.,O formę, czyli wszystko, online: http://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/debaty/o-forme-czyli-wszystko/ [dostęp: 25.05.2017].

Sławiński J., Co nam zostało ze strukturalizmu?, [w:]Sporne i bezsporne problemy współczesnej wiedzy o literaturze, red. W. Bolecki i R. Nycz, Warszawa 2002.

Sontag S.,Przeciw interpretacji, przeł. D. Żukowski, [w:] tejże, Przeciw interpretacji i inne eseje, tłum. M. Pasicka, A. Skucińska, D. Żukowski, Kraków 2012.

Staśko M., Bolesław Chromry pierwszym poetą Polski, online: http://www.dwutygodnik.com/artykul/6639-boleslaw-chromry-pierwszym-poeta-polski.html  [dostęp: 29.07.2017].

Staśko M., Czy do takich białogłów mógłby wzdychać Mickiewicz, „Krytyka Polityczna” (26.10.2016), online: http://krytykapolityczna.pl/kultura/czytaj-dalej/czy-do-takich-bialoglow-moglby-wzdychac-mickiewicz/ [dostęp: 22.05.2017].

Staśko M.,Niepokorny poeta znów broi, „Krytyka Polityczna” (28.06.2017), online: http://krytykapolityczna.pl/kultura/czytaj-dalej/niepokorny-poeta-polityczny-znow-broi-zobacz-memy/ [dostęp: 29.06.2017].

Staśko M., Poeta precarius, „Krytyka Polityczna” (27.12.2016), online: http://krytykapolityczna.pl/kultura/poeta-precarius/ [dostęp: 22.05.2017].

Steele T., Verse and Prose, [w:] The Princeton Encyclopedia of Poetry and Poetics, 4 th edition, ed. by R. Greene, with S. Cushman, C. Cavanagh, J. Ramazani & P. Rouzer, Princeton, NJ 2012.

Szkłowski W.B., Sztuka jako chwyt, tłum. R. Łużny, [w:] Teorie literatury XX wieku. Antologia, red. A. Burzyńska, M. P. Markowski, Kraków 2007.

Topolski M., To wyplujcie. O krytyce poezji zaangażowanej, online: http://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/debaty/wyplujcie-o-krytyce-poezji-zaangazowanej/ [dostęp: 21.04.2017].

Zebrałosię śliny. Nowe głosy z Polski, red. P. Kaczmarski, M. Koronkiewicz, Stronie Śląskie 2016.

Żurek Ł.,Rozwlekłe przypisy do sekularnych egzorcyzmów, online: http://www.biuroliterackie.pl/biblioteka/debaty/rozwlekle-przypisy-sekularnych-egzorcyzmow/ [dostęp: 25.05.2017].

Zydel R. [właśc. A. Kalfas], Babskie wiersze, online: http://www.ha.art.pl/prezentacje/poezja/5154-wiersz-nie-jest-cudem-3-rudka-zydel-babskie-wiersze.html [dostęp: 23.06.2017].

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.
Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.