“He was one of us” – Joseph Conrad as a Home Army Author

Stefan Zabierowski

Abstrakt

The aim of this article is to show how Conrad’s fiction (and above all the novel Lord Jim) influenced the formation of the ethical attitudes and standards of the members of the Polish Home Army, which was the largest underground army in Nazi-occupied Europe. The core of this army was largely made up of young people who had been born around the year 1920 (i.e. after Poland had regained her independence in 1918) and who had had the opportunity to become acquainted with Conrad’s books during the interwar years. During the wartime occupation, Conrad became the favourite author of  those who were actively engaged in fighting the Nazi regime, familiarizing young conspirators with the ethics of honour—the conviction that fighting in a just cause was a reward in itself, regardless of the outcome. The views of this generation of soldiers have been recorded by the writers who were among them: Jan Józef Szczepański, Andrzej Braun and Leszek Prorok. 

Translated by R. E. Pypłacz

Słowa kluczowe: Joseph Conrad, World War II, Poland, Polish Home Army, Home Army, Warsaw Uprising
References

Conrad, Joseph. Lord Jim. Ware: Wordsworth Editions Limited, 2002.

Dąbrowska, Maria. “Conradowskie pojęcie wierności”. Warszawa 1 (1946).

Davies, Norman. Rising ’44. London: Pan Books, 2004.

Herbert, Zbigniew. “Przesłanie Pana Cogito”. In idem. Wiersze zebrane. Ed. R. Krynicki. Warszawa: Wydawnictwo a5, 2008.

Kott, Jan. “O laickim tragizmie”. Trczość 2 (1945).

                       . “Polityki się nie wybiera”. Nagłos 3 (1991).

Młynarska, Maria. [Tarnawska, Maria]. “Lord Jim w powstaniu warszawskim”. In Conrad żywy. Ed. W. Tarnawski. London: Świderski, 1957.

Najder, Zdzisław. “Conrad i tradycyjne pojęcie honoru”. In idem. Sztuka i wierność.  Szkice o  twórczości  Josepha  Conrada.  Transl.  H.  Najder.  Opole:  Wydawnictwo  Uniwersytetu Opolskiego, 2000.

                       . “Conrad w Polsce w latach 1939-1957”. In Conrad żywy. Ed. W. Tarnawski. London: Świderski, 1957.

Prorok, Leszek. “Conrad w moim warsztacie pisarskim”. In Studia Conradowskie. Ed. S. Zabierowski. Katowice: Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego, 1976.

                       . Wachta z Conradem”. In idem. Szkice bałtyckie i inne. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, 1972.

Sinclair, Upton. “Nieubłagana Nemezis”. Sygnały [Lwów] 22 (1936).

Suchodolski,  Bogdan.  “Podwójne  życie”.  In  Żołnierz,  poeta,  czasu  kurz...   Wspomnienia o Krzysztofie Kamilu Baczyńskim. Ed. Z. Wasilewski. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1979.

Szczepański, Jan Józef. “Conrad mojego pokolenia”. Życie Literackie 49 (1957).

                        . Dziennik, vol. IV: 1973-1980. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2015.

                       . “Łuna za lasem”. In idem. Rozłogi. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2001.

                        . Przed Nieznanym Trybunałem. Warszawa: Czytelnik, 1975.

Wierzyński, Kazimierz. Lord Jim. W imię Conrada. Joseph Conrad w poezji polskiej. Ed. T. Skutnik. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1977.

Wyka, Kazimierz. Krzysztof Baczyński (1921-1944). Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1961.

“Z kronik uniwersyteckich 1818-1944”. In Z dziejów polonistyki warszawskiej. Warszawa: PIW, 1964.

Zabierowski,  Stefan.  Lord  Jim  w  Polsce  (1904-1939)”.  Zeszyty  Naukowe  Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historycznoliterackie 14 (1968).

                        . “Polskie spory o Conrada w latach 1945-1949”. In idem. Conrad w perspektywie odbioru. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1979.

Żeromski, Stefan. “Joseph Conrad autor rodak”. In idem. Pisma literackie i krytyczne. Ed. St. Pigoń. Warszawa: Czytelnik, 1963.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.